Nepal Election 2026: નેપાળમાં રાજકીય ભૂકંપ: બેલેન શાહની RSPનો જંગી વિજય, જૂના પક્ષો પછાડાયા
કાઠમંડુ: નેપાળની તાજેતરની સામાન્ય ચૂંટણીમાં નવી રાજકીય શક્તિ -રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી (RSP) એ ઐતિહાસિક જીત નોંધાવી છે. આ પરિણામો નેપાળની રાજકીય વ્યવસ્થામાં એક નવા અધ્યાયની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.યુવા નેતા અને રેપરથી રાજકારણી બનેલા બલેન્દ્ર “બેલેન” શાહના નેતૃત્વ હેઠળ પાર્ટીએ ચૂંટણીમાં ભવ્ય પ્રદર્શન કર્યું છે અને નેપાળની રાજનીતિમાં મોટી બદલાવ લાવ્યો છે. જો આ પરિણામો યથાવત રહે તો બેલેન શાહ નેપાળના સૌથી યુવા અને પ્રથમ મધેશી પ્રધાનમંત્રી બની શકે છે.
ચૂંટણી આયોગના તાજા આંકડા મુજબ, પ્રતિનિધિ સભાની 165 સીધી ચૂંટાયેલી બેઠકોમાંથી RSPએ 119 જીત કરી સ્પષ્ટ બહુમતી હાંસલ કરી. ખાસ કરીને કાઠમંડુ વેલીના ત્રણ જિલ્લાઓમાં તમામ 15 બેઠક પર પાર્ટીએ ક્લીન સ્વીપ નોંધાવ્યો.
પરંપરાગત પક્ષોને મોટો આંચકો
આ ચૂંટણીમાં પરંપરાગત રાજકીય પક્ષો માટે પરિણામો નિરાશાજનક રહ્યા:
- નેપાલી કોંગ્રેસ – માત્ર 17 બેઠકો.
- પૂર્વ પ્રધાનમંત્રી કે.પી. શર્મા ઓલીની CPN-UML – ફક્ત 7 જીત અને 3 બેઠક પર આગવી સ્થિતિ.
ઘણા જાણીતા નેતાઓ પણ હારના સપાટ પર હતા:
- RSPની ઇન્દિરા રાણા મગર ઝાપા-2 બેઠક પરથી UMLના દેવરાજ ઘિમિરેને 48,742 મતોથી હરાવ્યા.
- નેપાલી કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ ગગન થાપા ધનુષા-4 બેઠક પરથી RSPના અમરેશ સિંહ સામે પરાજિત.
- કોંગ્રેસના ગુરૂ રાજ ઘિમિરે, શેખર કોયરાલા અને બિમલેન્દ્ર નિધિ સહિતના નેતાઓ હારી ગયા.
- CPN-UMLના જનરલ સેક્રેટરી શંકર પોખરેલ, ઉપપ્રમુખ બિષ્ણુ પૌડેલ, પૃથ્વી સુબ્બા ગુરુંગ અને ગોકર્ણ બિસ્તા સહિત અનેક નેતાઓ ચૂંટણીમાં હાર્યા.
અન્ય મહત્વપૂર્ણ પરિણામો
- ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી પુષ્પ કમલ દહાલ ‘પ્રચંડ’ રુકુમ પૂર્વ બેઠક પરથી જીત્યા.
- RSP અધ્યક્ષ રવિ લામિછાને ચિતવન-2 બેઠક પરથી 54,402 મત મેળવી નેપાલી કોંગ્રેસની મીના ખારેલને હરાવ્યા.
- જ્ઞાનેન્દ્ર શાહી રાષ્ટ્રીય પ્રજાતંત્ર પાર્ટી (RPP) તરફથી જમ્લા બેઠક પર જીત મેળવી સંસદમાં પક્ષના એકમાત્ર પ્રતિનિધિ બન્યા.
મતદાન અને સંસદીય માળખું
5 માર્ચે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં લગભગ 60% મતદાન નોંધાયું. પ્રતિનિધિ સભામાં કુલ 275 સભ્યો છે, જેમાંથી 165 સીધી ચૂંટણી અને 110 અનુપાતીય પદ્ધતિથી પસંદ થાય છે. અનુપાતીય મતદાનમાં પણ RSPની આગવી સ્થિતિ નોંધાઇ રહી છે.
ભારતની નજર
નેપાળની ચૂંટણી પર ભારત પણ બારીકીથી નજર રાખી રહ્યું છે. રાજકીય સ્થિરતા આશા દર્શાવવામાં આવી છે જેથી બંને દેશો વચ્ચે વિકાસ અને સહકાર મજબૂત બની શકે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નેપાળના લોકો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા માટે અભિનંદન પાઠવ્યા અને લોકશાહી પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી.
સુધારા અને સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિની અપેક્ષા
રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે RSPની જીત પરંપરાગત રાજકારણ પ્રત્યેના લોકપ્રતિરોધને દર્શાવે છે. વિશ્લેષક સુનિલ બાબુ પંતના મતે, નવી સરકાર માટે સૌથી મોટો પડકાર ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક કાર્યવાહી અને સારા શાસન પ્રદાન કરવો રહેશે. સાથે જ, નેપાળને ભારત અને ચીન વચ્ચે સંતુલન જાળવી સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ અપનાવવી પડશે.