માર્ચમાં જ ચોમાસા જેવો માહોલ! 18થી 20 માર્ચ વચ્ચે ગુજરાતમાં માવઠાની શક્યતા

ગુજરાતમાં ઉનાળાની શરૂઆત સાથે જ કાળઝાળ ગરમીનો પ્રકોપ જોવા મળી રહ્યો છે. માર્ચ મહિનાની શરૂઆતમાં જ તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઘણી ડિગ્રી વધુ નોંધાતા લોકો ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા છે. અમદાવાદ સહિત રાજ્યના મોટા શહેરોમાં બપોરના સમયે રસ્તાઓ સૂમસામ જોવા મળી રહ્યા છે. આ દરમિયાન હવામાન વિભાગે રાજ્ય માટે રાહત અને ચિંતા બંને લાવતી આગાહી કરી છે. એક તરફ આગામી દિવસોમાં તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, તો બીજી તરફ રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠાની આગાહી કરવામાં આવી છે.

India Meteorological Department (IMD) દ્વારા આપવામાં આવેલી આગાહી અનુસાર 18થી 20 માર્ચ દરમિયાન ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાં વાતાવરણમાં પલટો આવી શકે છે. વાદળછાયું વાતાવરણ, તેજ પવન અને હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ આગાહીને કારણે સામાન્ય નાગરિકોમાં ગરમીથી રાહત મળવાની આશા છે, પરંતુ ખેડૂતોમાં ચિંતા વ્યાપી ગઈ છે.

18 માર્ચે ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છમાં વરસાદની શક્યતા
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ 18 માર્ચના રોજ ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છના કેટલાક વિસ્તારોમાં માવઠું પડી શકે છે. ખાસ કરીને કચ્છ, બનાસકાંઠા, પાટણ, સાબરકાંઠા, જામનગર અને દ્વારકા જિલ્લામાં હળવા વરસાદની શક્યતા છે. આ વિસ્તારોમાં વાદળછાયું વાતાવરણ સાથે પવનની ગતિ પણ વધવાની શક્યતા છે. હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ પશ્ચિમ ભારતમાં સક્રિય બનેલી હવામાન પ્રણાલીને કારણે આ વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં અચાનક ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. જો કે વરસાદ ખૂબ જ ભારે નહીં હોય પરંતુ છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

19 માર્ચે સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં માવઠું
19 માર્ચના રોજ રાજ્યના વધુ વિસ્તારોમાં વરસાદનો વ્યાપ વધવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટ, ભાવનગર, બોટાદ, અમરેલી, ગીર સોમનાથ અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં માવઠાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત મોરબી જિલ્લામાં પણ વરસાદી માહોલ સર્જાઈ શકે છે. દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં પણ આ દિવસ દરમિયાન વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવાની અને હળવા વરસાદની સંભાવના છે. સુરત, ભરૂચ, નર્મદા, છોટાઉદેપુર અને તાપી જિલ્લામાં પણ છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડી શકે છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ રહેવાની શક્યતા હોવાથી ગરમી અને ભેજવાળું વાતાવરણ અનુભવાઈ શકે છે.

20 માર્ચે પૂર્વ ગુજરાતમાં વરસાદી માહોલ
હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ 20 માર્ચના રોજ પૂર્વ ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદી માહોલ જોવા મળી શકે છે. અરવલ્લી, દાહોદ, મહીસાગર તેમજ ગીર સોમનાથ અને દીવ વિસ્તારમાં છૂટાછવાયા વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.આ દિવસોમાં રાજ્યના ઘણા વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ પણ વધવાની શક્યતા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં 30થી 40 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે, જેના કારણે વાતાવરણમાં ઠંડકનો અનુભવ થઈ શકે છે.

તાપમાનમાં 2થી 5 ડિગ્રીનો ઘટાડો શક્ય
હવામાન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ આગામી ત્રણથી પાંચ દિવસ દરમિયાન રાજ્યના મહત્તમ તાપમાનમાં 2થી 5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીનો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે. હાલ ઘણા શહેરોમાં તાપમાન 40 ડિગ્રીની આસપાસ પહોંચી ગયું છે. અમદાવાદ, રાજકોટ, વડોદરા અને સુરત જેવા શહેરોમાં લોકો ગરમીથી બચવા માટે બપોરના સમયે બહાર નીકળવાનું ટાળી રહ્યા છે.હાલમાં માર્ચ મહિનામાં જ મે જેવી ગરમી અનુભવાઈ રહી છે. સામાન્ય રીતે માર્ચમાં તાપમાન એટલું ઊંચું રહેતું નથી, પરંતુ આ વર્ષે તાપમાન સામાન્ય કરતાં 7થી 13 ડિગ્રી વધુ નોંધાયું છે. જેના કારણે રાજ્યમાં ગરમીનો પ્રકોપ વધુ અનુભવાઈ રહ્યો છે.

ગરમીનું મુખ્ય કારણ શું?
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ગુજરાત અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સર્જાયેલી હવામાન પ્રણાલી ગરમી માટે જવાબદાર છે. ખાસ કરીને Anticyclonic circulation નામની હવામાન સ્થિતિ સર્જાતા ગરમ અને સૂકા પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે.આ સાથે દરિયાઈ પવનોની ગતિ ધીમી પડવાથી અને પૂર્વ દિશાથી આવતાં સૂકા પવનોને કારણે તાપમાનમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે હવે પશ્ચિમ તરફથી આવતી હવામાન પ્રણાલી એટલે કે Western Disturbance સક્રિય થતા રાજ્યમાં વાદળછાયું વાતાવરણ અને વરસાદની શક્યતા વધી છે.

ખેડૂતો માટે ચિંતા વધારતી આગાહી

માવઠાની આગાહી ખેડૂતો માટે ચિંતાજનક બની છે. હાલમાં રાજ્યમાં રવિ પાકની કાપણીની સીઝન ચાલી રહી છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પાક કાપીને ખુલ્લામાં રાખવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં વરસાદ પડવાથી પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.ખાસ કરીને ઘઉં, ચણા અને જીરાં જેવા પાકને નુકસાન થવાની શક્યતા છે. ઉપરાંત સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં કેસર કેરીના પાક પર પણ અસર થઈ શકે છે. જો વરસાદ સાથે કરા પડે તો આંબાના પાકને ભારે નુકસાન થઈ શકે છે. ખેતીવાડી વિભાગે ખેડૂતોને સાવચેત રહેવા અને પાકને શક્ય હોય ત્યાં સુધી સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસેડવા સૂચના આપી છે. ખુલ્લામાં રાખેલો પાક ઢાંકીને રાખવા અને પાણીથી બચાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલની આગાહી

હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલએ પણ આગામી દિવસો માટે આગાહી વ્યક્ત કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ આગામી 48 કલાક બાદ ગરમીમાંથી થોડો રાહત અનુભવાશે. પરંતુ 18થી 21 માર્ચ દરમિયાન રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ અને તેજ પવનની શક્યતા છે.તેમણે ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં કરા સાથે ભારે વરસાદની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરી છે. પવનની ઝડપ 40 કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. જેના કારણે ખેતીના પાક અને આંબાના પાકને નુકસાન થવાની શક્યતા છે.

એપ્રિલ અને મેમાં વધુ ગરમીની શક્યતા

હવામાન નિષ્ણાતોના અનુમાન મુજબ આગામી એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ગરમીનો પ્રકોપ વધુ વધી શકે છે. જો હાલની સ્થિતિ ચાલુ રહે તો એપ્રિલના અંત સુધીમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે.આ કારણે લોકોમાં ચિંતા જોવા મળી રહી છે કે જો માર્ચમાં જ આટલી ગરમી છે તો મે મહિનામાં સ્થિતિ કેટલી ગંભીર બની શકે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર વાહન વ્યવહાર ઓછો જોવા મળી રહ્યો છે અને લોકો ઠંડા પીણાં અને ઠંડક આપતી વસ્તુઓનો સહારો લઈ રહ્યા છે.

ગરમી વચ્ચે વરસાદથી મળશે રાહત

જોકે માવઠાની આગાહી ખેડૂતો માટે ચિંતાજનક છે, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકો માટે આ સમાચાર થોડા રાહતદાયક બની શકે છે. વરસાદ અને વાદળછાયું વાતાવરણને કારણે ગરમીના તાપમાં થોડો ઘટાડો થશે. હવામાન વિભાગે લોકોને સાવચેત રહેવા અને ગરમીથી બચવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા પણ સૂચના આપી છે. બપોરના સમયે બહાર નીકળવાનું ટાળવું, પૂરતું પાણી પીવું અને સૂર્યપ્રકાશથી બચવા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા રાખવી જરૂરી છે.આગામી દિવસોમાં રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં સતત ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. હવામાન વિભાગ સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યો છે અને જરૂર પડે તો વધુ ચેતવણી જાહેર કરી શકે છે. હાલ માટે રાજ્યના નાગરિકો અને ખેડૂતો બંને માટે આગામી કેટલાક દિવસ મહત્વપૂર્ણ રહેવાના છે.