રથયાત્રા બાદ અમદાવાદ ચમક્યું
22 કિમી રૂટ પરથી માત્ર 35 મેટ્રિક ટન કચરો
17 July 2026 Gujarat Updates Team: 149મી ભગવાન જગન્નાથજીની ઐતિહાસિક રથયાત્રા ભક્તિ, શાંતિ અને સુવ્યવસ્થિત આયોજન સાથે સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયા બાદ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)ના સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ વિભાગે શહેરને ફરીથી સ્વચ્છ બનાવવા માટે યુદ્ધના ધોરણે વિશાળ સફાઈ અભિયાન હાથ ધર્યું. લાખો શ્રદ્ધાળુઓએ રથયાત્રામાં ભાગ લીધો હોવા છતાં સમગ્ર રૂટ પરથી માત્ર અંદાજે 35 મેટ્રિક ટન કચરો એકત્ર થયો, જે શહેરમાં વધતી સ્વચ્છતા જાગૃતિ અને અસરકારક વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ વ્યવસ્થાનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
149મી રથયાત્રા દરમિયાન ભગવાન જગન્નાથ, ભાઈ બળભદ્ર અને બહેન સુભદ્રાના રથો પરંપરાગત માર્ગ પરથી ભવ્ય રીતે પસાર થયા. રાજ્ય સરકાર, પોલીસ તંત્ર અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના સંકલિત આયોજનને કારણે સમગ્ર યાત્રા શાંતિપૂર્ણ રહી. મુખ્યમંત્રી દ્વારા પહિન્દ વિધિ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે મંગળા આરતીમાં હાજરી આપી હતી. સમગ્ર રૂટ પર AI આધારિત સર્વેલન્સ, ડ્રોન મોનિટરિંગ અને હજારો પોલીસકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
સફાઈ માટે પૂર્વ આયોજનથી મળ્યું સફળ પરિણામ
રથયાત્રા પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ AMCના સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ વિભાગે સમગ્ર સફાઈ કામગીરીનું માઇક્રો પ્લાનિંગ તૈયાર કર્યું હતું. રથયાત્રાના રૂટને ચાર મુખ્ય ઝોનમાં વહેંચવામાં આવ્યો હતો અને સાત ઝોનના અધિકારીઓ સાથે 40થી વધુ વરિષ્ઠ અધિકારીઓને અલગ-અલગ જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી હતી.
આ કામગીરી માટે 1000થી વધુ સફાઈ કર્મચારીઓને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા હતા. દરેક ટીમને ચોક્કસ વિસ્તાર ફાળવવામાં આવ્યો હતો જેથી રથ આગળ વધે તેમ તરત જ સફાઈ શરૂ થઈ શકે. પરિણામે યાત્રા પૂર્ણ થયા બાદ ખૂબ ઓછા સમયમાં સમગ્ર માર્ગને ફરીથી સ્વચ્છ બનાવી દેવામાં આવ્યો.
આધુનિક મશીનરીનો અસરકારક ઉપયોગ
માત્ર માનવબળ જ નહીં પરંતુ આધુનિક મશીનરીનો પણ વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સફાઈ કામગીરીમાં 25 ડોર-ટુ-ડોર કલેક્શન વાહનો, 8 ઇ-રિક્ષા, 6 કોમ્પેક્ટર, 8 બંધ બોડી વેસ્ટ કલેક્શન વાહનો અને 4 આધુનિક રોડ સ્વીપર મશીનો સતત કાર્યરત રહ્યા. મશીનરી અને માનવબળના સંયુક્ત ઉપયોગને કારણે રસ્તા પર પડેલો કચરો ઝડપથી એકત્ર થયો અને ટ્રાફિક તેમજ સ્થાનિક નાગરિકોને કોઈ ખાસ અગવડ પડી નહોતી.
લાખો ભક્તો છતાં ઓછો કચરો
દર વર્ષે રથયાત્રામાં લાખો લોકો ઉમટી પડે છે. સામાન્ય રીતે આવી મોટી ધાર્મિક યાત્રાઓ બાદ મોટા પ્રમાણમાં પ્લાસ્ટિક, પાણીની બોટલો, ખાદ્ય પદાર્થોના પેકેટ અને અન્ય કચરો જોવા મળે છે. પરંતુ આ વર્ષે સ્થિતિ અલગ રહી. માત્ર 35 મેટ્રિક ટન જેટલો કચરો એકત્ર થવો એ દર્શાવે છે કે લોકોમાં સ્વચ્છતા અંગે જાગૃતિ વધી રહી છે. મોટી સંખ્યામાં ભક્તોએ કચરો રસ્તા પર ફેંકવાને બદલે નિર્ધારિત સ્થળે જ નાખ્યો, જ્યારે અનેક સેવાભાવી સંસ્થાઓએ પણ લોકોને સતત માર્ગદર્શન આપ્યું.
સ્વચ્છતાનો સંદેશ આપતા ટેબ્લો બન્યા આકર્ષણ
રથયાત્રા દરમિયાન માત્ર ધાર્મિક શોભાયાત્રા જ નહીં પરંતુ સામાજિક સંદેશો પણ આપવામાં આવ્યા હતા. વિવિધ એનજીઓ અને સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા સ્વચ્છતા આધારિત ટેબ્લો અને મેસ્કોટ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.આ ટેબ્લોમાં પ્લાસ્ટિકનો ઓછો ઉપયોગ, કચરાનું યોગ્ય નિકાલ, પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને સ્વચ્છ શહેરના સંદેશને સરળ ભાષામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. બાળકો તેમજ યુવાનોમાં આ ટેબ્લોએ વિશેષ આકર્ષણ જમાવ્યું.
ભોજનશાળાઓમાં પણ વિશેષ સફાઈ
સરસપુર સહિતના વિસ્તારોમાં જ્યાં મહાપ્રસાદ અને ભોજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી ત્યાં પણ વિશેષ સફાઈ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. ભોજન પૂર્ણ થયા બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરવામાં આવ્યો હતો. રસોડા, ભોજન સ્થળો અને જાહેર વિસ્તારોને સંપૂર્ણ રીતે સાફ કરીને આરોગ્યપ્રદ વાતાવરણ જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો.
કચરાનું થશે વૈજ્ઞાનિક રીતે વિભાજન
AMC દ્વારા એકત્ર કરાયેલા કચરાનું માત્ર નિકાલ જ નહીં પરંતુ તેનું વૈજ્ઞાનિક રીતે વર્ગીકરણ પણ કરવામાં આવશે.પ્લાસ્ટિક, કાગળ, ધાતુ અને અન્ય રિસાયકલ થઈ શકે તેવી સામગ્રીને અલગ કરીને રિસાયકલિંગ યુનિટમાં મોકલવામાં આવશે. જ્યારે ઓર્ગેનિક વેસ્ટનું વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા દ્વારા સંચાલન કરવામાં આવશે. આ અભિગમ માત્ર સફાઈ પૂરતો મર્યાદિત નથી પરંતુ પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમી તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું પણ છે.
પૂર્વ તૈયારીઓએ બનાવી સફળતા સરળ
રથયાત્રા પહેલાં AMC દ્વારા સમગ્ર રૂટ પર રોડ રિપેરિંગ, ફૂટપાથનું સમારકામ, ડ્રેનેજ લાઇન અને કેચપિટની સફાઈ, સ્ટ્રીટલાઇટ ચેકિંગ અને જાહેર સુવિધાઓનું અપગ્રેડેશન કરવામાં આવ્યું હતું.મેયર તથા વિવિધ વિભાગોના અધિકારીઓએ અગાઉથી રૂટનું સંયુક્ત નિરીક્ષણ કરીને તમામ વિભાગોને સમયસર કામગીરી પૂર્ણ કરવા સૂચના આપી હતી.
ટેક્નોલોજી અને સંકલન બન્યા સફળતાની ચાવી
આ વર્ષની રથયાત્રામાં પરંપરા સાથે ટેક્નોલોજીનું પણ સફળ સંકલન જોવા મળ્યું. સુરક્ષા માટે AI આધારિત કેમેરા, ડ્રોન સર્વેલન્સ અને વિશાળ CCTV નેટવર્કનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.બીજી તરફ સફાઈ માટે રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ, ઝોનવાઇઝ ટીમો અને ઝડપી કચરા પરિવહન વ્યવસ્થાએ કામગીરીને વધુ અસરકારક બનાવી.
સેવાભાવી સંસ્થાઓનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની સાથે અનેક સામાજિક સંસ્થાઓ અને સ્વયંસેવકો પણ સફાઈ અભિયાનમાં જોડાયા હતા.ઘણા સ્થળોએ સ્વયંસેવકો લોકોને કચરો કચરાપેટીમાં નાખવા માટે અપીલ કરતા જોવા મળ્યા હતા. પાણીના સ્ટોલ, આરોગ્ય કેમ્પ અને પ્રસાદ વિતરણ સ્થળોએ પણ સ્વચ્છતા જળવાઈ રહે તે માટે સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી.
અન્ય શહેરો માટે પ્રેરણારૂપ મોડેલ
શહેરી આયોજનના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમદાવાદે ધાર્મિક કાર્યક્રમો દરમિયાન સ્વચ્છતા જાળવવાનું એક અસરકારક મોડેલ રજૂ કર્યું છે.પૂર્વ આયોજન, વિભાગો વચ્ચેનું સંકલન, આધુનિક મશીનરી, જનજાગૃતિ અને રિસાયકલિંગ આધારિત અભિગમને કારણે સફાઈ કામગીરી અત્યંત સફળ રહી. આ મોડેલ અન્ય શહેરોમાં યોજાતી મોટી ધાર્મિક યાત્રાઓ અને જાહેર કાર્યક્રમો માટે પણ માર્ગદર્શક બની શકે છે.
નાગરિકોની બદલાતી માનસિકતા
આ સમગ્ર અભિયાનનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસો નાગરિકોની બદલાતી વિચારસરણી રહી. માત્ર મ્યુનિસિપલ તંત્રના પ્રયાસોથી નહીં પરંતુ સામાન્ય લોકોની જવાબદારીની ભાવનાથી પણ શહેરને સ્વચ્છ રાખવામાં સફળતા મળી.સ્વચ્છતા માત્ર સરકારી વિભાગની જવાબદારી નથી પરંતુ દરેક નાગરિકનું કર્તવ્ય છે તે વિચાર હવે વધુ મજબૂત બનતો જોવા મળી રહ્યો છે.
પર્યાવરણને અનુકૂળ આયોજન તરફ આગળ વધતું અમદાવાદ
આગામી વર્ષોમાં આવા મોટા જાહેર કાર્યક્રમોમાં સિંગલ-યૂઝ પ્લાસ્ટિકનો વધુ ઘટાડો, વધુ કચરાપેટીઓની વ્યવસ્થા, સ્માર્ટ વેસ્ટ કલેક્શન સિસ્ટમ અને ડિજિટલ મોનિટરિંગ જેવી પહેલો અમલમાં આવે તેવી શક્યતા છે.પર્યાવરણમૈત્રી આયોજન સાથે સ્વચ્છતા અભિયાનને વધુ મજબૂત બનાવી અમદાવાદ દેશના અગ્રણી સ્વચ્છ શહેરોમાં પોતાનું સ્થાન વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.
149મી ભગવાન જગન્નાથજીની રથયાત્રાએ માત્ર ધાર્મિક આસ્થા અને સામાજિક એકતાનો જ નહીં પરંતુ સ્વચ્છતા અને જવાબદાર નાગરિકતાનો પણ ઉત્તમ સંદેશ આપ્યો છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓની હાજરી છતાં માત્ર 35 મેટ્રિક ટન કચરો એકત્ર થવો એ અમદાવાદ માટે ગૌરવની બાબત છે. AMCનું પૂર્વ આયોજન, 1000થી વધુ કર્મચારીઓની કામગીરી, આધુનિક મશીનરીનો ઉપયોગ અને નાગરિકોની સહભાગિતાએ આ અભિયાનને સફળ બનાવ્યું છે. આ સમગ્ર પહેલ ભવિષ્યમાં અન્ય શહેરો માટે પણ પ્રેરણારૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
