ઇરાન યુદ્ધના લીધે બજારમાં તોફાન: એકજ દિવસમાં 12 લાખ કરોડનું ઘટાડો, 30 લાખ કરોડ સ્વાહા!!”

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ અને યુદ્ધના પગલે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલી તાજી રાજકીય સંકટના કારણે રોકાણકારોના ₹30 લાખ કરોડના મૂડી નષ્ટ થઈ ગયા છે. બજાર ઉપરાજીનું મુખ્ય કારણ છે ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ, વિદેશી ફંડના નિર્વાહ, અને ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં ભવિષ્યમાં પડતાં જોખમની ભીતિ. ભારત વિશ્વનો ત્રીજો મોટો તેલ આયાતક દેશ હોવાથી આ ફેરફારોનો સીધો અસર ભારતીય બજારમાં જોવા મળી રહ્યો છે.

સોમવારે જ બજારમાં લગભગ ₹12.78 ટ્રિલિયનનો મૂડીનો નુકસાન નોંધાયો. રિપોર્ટ લખતી વખતે BSE સેન્સેક્સ 76,619.25 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જે પહેલાંના સત્રના 78,918.90ની તુલનામાં 2,299.65 પોઇન્ટ (2.91%) ની ઘટાડા દર્શાવે છે. નિફ્ટી 50 પણ 23,736.25 પર હતો, જે 24,450.45ના પૂર્વ સત્રની તુલનામાં 714.20 પોઇન્ટ (2.92%) ની ઘટાડા દર્શાવે છે. આ ઘટાડો દલાલ સ્ટ્રીટ પર છેલ્લા એક વર્ષમાં સૌથી જોરદાર અસ્થિરતા દર્શાવે છે.

બજારની સ્થિતિનું વિશ્લેષણ:

આ અસ્થિરતા પાછળના મુખ્ય કારણોમાં સૌથી મોટું છે ભૌગોલિક તણાવ. અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ અને સૈન્ય પ્રવૃત્તિઓ વધી રહી છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાયને જોખમમાં મૂકી રહી છે. મધ્ય પૂર્વમાં મહત્વના તેલક્ષેત્રો અને દરિયાઈ માર્ગો (જેમ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેઇટ) પર તણાવની વાતોને કારણે crude oilના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે.

બીજું મુખ્ય કારણ છે ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ. બ્રેન્ટ ક્રૂડ $115 પ્રતિ બેરલ પાર પહોંચી ગયું છે, જ્યારે WTI (વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ) પણ $113–$114ની ઊંચાઈએ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. મોંઘા ક્રૂડના કારણે કંપનીઓના ઓપરેશન ખર્ચ વધે છે, જેમાં ઉત્પાદન, પરિવહન અને ઈંધણ ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે. આ વધારાનો સીધો અસર ઉત્પાદિત માલના ભાવ પર પડે છે, જેના પરિણામે મોંઘવારી વધવાનો ભય છે.

ત્રીજું મુખ્ય કારણ છે ભયજનક વેચવાલી (Panic Selling). રોકાણકારો ડર અને અનિશ્ચિતતા કારણે શેર વેચે છે. મોટા રોકાણકારો અને ફંડો પણ સલામતી માટે બજારમાંથી છૂટકારો મેળવવા મજબૂર થયા છે. આ હરસેડી, કે herd mentality, દલાલ સ્ટ્રીટ પર તેજ ઘટાડાની સ્થિતિ લાવવાનું મુખ્ય કારણ બની છે.

વિશિષ્ટ ક્ષેત્રો પર અસર:

આ અસ્થિરતા ખાસ કરીને બેંકિંગ, ઓટો અને રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રો પર વધુ અસરકારક રહી છે. Nifty PSU બેંકો 5% થી વધારે ઘટી ગઈ છે, જ્યારે નિકટતમ ક્ષેત્રોમાં, Nifty Bank અને Nifty Financial Services પણ નોંધપાત્ર ઘટાડા સાથે સમાપ્ત થયા છે. માધ્યમ અને નાના રોકાણકારો માટે આ આઘાતકારક છે, કારણ કે તેમના પોર્ટફોલિયોની કિંમત પણ ઝડપથી ઘટી રહી છે. IT, FMCG અને ફાર્મા જેવા ક્ષેત્રો રક્ષણાત્મક ગણાતા, એ પણ થોડા ઘટાડા સાથે પૂર્ણ થયા છે, જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો હવે જોખમ ઘટાડવા માટે જાગૃત બની રહ્યા છે. Nifty MidCap અને SmallCap પણ લગભગ 2.67% સુધી ઘટી ગયા છે. GIFT Nifty, જે નિફ્ટી 50 માટે પ્રારંભિક દિશા બતાવે છે, તે પણ 2.3% ઘટીને 23,761.50 સુધી પહોંચી છે.

એશિયાની બજાર સ્થિતિ:

ભારતીય બજારની આ તબાહી એશિયાની બજારો સાથે પણ સંકળાયેલ છે. જાપાનનો Nikkei 225 6.05% ઘટીને 53,000થી નીચે આવ્યો છે, જ્યારે દક્ષિણ કોરિયાનો Kospi 6.5% ઘટાડો નોંધાવી રહ્યો છે. ઑસ્ટ્રેલિયાનો ASX 200 પણ 3.68% ની શરૂઆતમાં ઘટાડો સાથે ટ્રેડ થયો છે.