દર્દીઓને અપાતું હતું ‘નકલી જીવનરક્ષક પ્રવાહી’
SOGનો મોટો સપાટો: કરોડોની ફાર્મા ચેઇનમાં ઘૂસેલું નકલી પ્લાઝમા રેકેટ ઝડપાયું
23 June 2026 Gujarat Updates Team: અમદાવાદ ગ્રામ્ય પોલીસની સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) દ્વારા આરોગ્ય ક્ષેત્રને હચમચાવી નાખે તેવા એક ગંભીર અને ચિંતાજનક કૌભાંડનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે. પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ માટે એકત્રિત કરવામાં આવતું અસલી બ્લડ પ્લાઝમા ચોરી કરીને તેની જગ્યાએ ભેળસેળયુક્ત અથવા નકલી પ્રવાહી મૂકવામાં આવતું હતું. આ કથિત કૌભાંડ માત્ર આર્થિક ગુનો નથી, પરંતુ હજારો દર્દીઓના જીવન સાથે સીધી રમત ગણાય તેવી ગંભીર ઘટના તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
પોલીસે ચાંગોદર નજીકના એક સ્થળે દરોડો પાડી ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે. આરોપીઓ પાસેથી 1,140થી વધુ બ્લડ પ્લાઝમા યુનિટ, ડીપ ફ્રીઝર, કેમિકલ્સ, સીલિંગ મશીન અને એક વાહન સહિત લાખો રૂપિયાનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ જપ્ત કરાયેલા માલની કિંમત રૂ. 12થી 15 લાખ વચ્ચે હોવાનું જણાવાયું છે.
કેવી રીતે ચાલતું હતું કૌભાંડ?
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ સમગ્ર કૌભાંડનો મુખ્ય સૂત્રધાર દિનેશ ચૌધરી હતો, જેને અગાઉ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓમાં બ્લડ પ્લાઝમા કલેક્શન એક્ઝિક્યુટિવ તરીકે કામ કરવાનો અનુભવ હતો. પ્લાઝમા કલેક્શન, સ્ટોરેજ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનની સમગ્ર પ્રક્રિયા અંગેની માહિતીનો ઉપયોગ કરીને તેણે આ ગેરકાયદેસર નેટવર્ક ઉભું કર્યું હોવાનું પોલીસનું માનવું છે. મહારાષ્ટ્રના વિવિધ જિલ્લાઓમાંથી બ્લડ પ્લાઝમા એકત્રિત કરીને ગુજરાતમાં આવેલી ફાર્મા કંપનીઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવતું હતું. આરોપીઓએ આ સપ્લાય ચેઇનમાં જ ઘૂસણખોરી કરી હતી. વાહનના ડ્રાઈવર અને ક્લીનર અસલી પ્લાઝમા ભરેલા વાહનને સીધું કંપનીમાં લઈ જવાને બદલે સૂત્રધારના સંપર્કમાં રહેતા હતા.
પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, રસ્તામાં વાહનને નિર્ધારિત સ્થળે લઈ જવામાં આવતું, જ્યાં અસલી અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પ્લાઝમા યુનિટ કાઢી લેવામાં આવતા હતા. ત્યારબાદ તેની જગ્યાએ અગાઉથી તૈયાર કરાયેલ ભેળસેળયુક્ત અથવા સલાઈન મિશ્રિત પ્રવાહી ભરેલી બેગ ગોઠવવામાં આવતી હતી. દેખાવ અને વજન લગભગ સરખું રહે તે રીતે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવતી હોવાથી પ્રથમ નજરે કોઈ શંકા ન જાય.
દર્દીઓ માટે કેટલું જોખમી?
બ્લડ પ્લાઝમા માત્ર એક મેડિકલ પ્રોડક્ટ નથી. તેનો ઉપયોગ કેન્સર વિરોધી દવાઓ, ઈમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન, એલ્બ્યુમિન અને હિમોફિલિયા જેવી ગંભીર બીમારીઓની સારવાર માટે થાય છે. કેટલાક કેસોમાં પ્લાઝમા સીધો દર્દીને ચડાવવામાં પણ આવે છે. આવા જીવનરક્ષક ઘટકમાં ભેળસેળ થવી એ માત્ર કાયદાકીય ગુનો નથી પરંતુ જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ખતરો છે. નિષ્ણાતોના મતે જો દર્દીને જરૂરી પ્રોટીન અને એન્ટીબોડી ધરાવતું અસલી પ્લાઝમા ન મળે તો સારવારની અસર ઘટી શકે છે. કેટલાક કિસ્સામાં ગંભીર આડઅસર અથવા જીવલેણ પરિણામો પણ આવી શકે છે.
તપાસમાં વધુ એક ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે. ચોરી કરાયેલ અસલી પ્લાઝમાને નિયમ મુજબ માઈનસ 8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અથવા તેનાથી નીચા નિયંત્રિત તાપમાને સાચવવું જરૂરી હોય છે. પરંતુ આરોપીઓ તેને સામાન્ય બરફના બોક્સમાં રાખતા હતા. પરિણામે પ્લાઝમાની ગુણવત્તા બગડી જવાની અને તે મેડિકલ ઉપયોગ માટે અયોગ્ય બની જવાની શક્યતા વધી જાય છે.
છ મહિનાથી ચાલતું હોવાનો શંકાસ્પદ ખુલાસો
પોલીસને આશંકા છે કે આ રેકેટ છેલ્લા છ મહિનાથી સક્રિય હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન મોટી માત્રામાં અસલી પ્લાઝમા ચોરી કરીને બજારભાવ કરતાં ઓછી કિંમતે વેચવામાં આવ્યું હોઈ શકે છે. પોલીસ હવે એ દિશામાં તપાસ કરી રહી છે કે આ પ્લાઝમા કઈ બ્લડ બેંકો, ડીલરો અથવા અન્ય માધ્યમો દ્વારા વેચાયું હતું. તપાસ અધિકારીઓ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે આ ગેરરીતિથી તૈયાર કરાયેલ નકલી અથવા ભેળસેળયુક્ત પ્લાઝમા કેટલા પ્રમાણમાં ફાર્મા સપ્લાય ચેઇનમાં પ્રવેશ્યું હતું. જો આ સામગ્રીનો ઉપયોગ દવાઓના ઉત્પાદનમાં થયો હશે તો તેની અસર વધુ વ્યાપક બની શકે છે.
ચાર આરોપીઓ ઝડપાયા
આ કેસમાં પોલીસે ચાર શખ્સોની ધરપકડ કરી છે. તેમાં મુખ્ય સૂત્રધાર દિનેશ ચૌધરી ઉપરાંત મોહન ગાયકવાડ, રફીક અને જીતેન્દ્ર સોલંકીનો સમાવેશ થાય છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે તેમના બેંક એકાઉન્ટ, કોલ ડેટા, નાણાકીય વ્યવહારો અને સંભવિત સાગરીતોની વિગતો મેળવી રહી છે. પોલીસે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) હેઠળ છેતરપિંડી, બનાવટી દસ્તાવેજો, ગુનાહિત કાવતરું અને અન્ય સંબંધિત કલમો હેઠળ ગુનો નોંધ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે.
ફાર્મા ઉદ્યોગ માટે ચેતવણી
આ સમગ્ર ઘટના ફાર્માસ્યુટિકલ અને બાયોલોજિકલ સપ્લાય ચેઇનની સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. આરોગ્ય ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે બ્લડ અને પ્લાઝમા જેવી સંવેદનશીલ સામગ્રી માટે વધુ મજબૂત ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ, GPS આધારિત મોનિટરિંગ, ડિજિટલ સીલિંગ અને રિયલ-ટાઈમ તાપમાન નિયંત્રણ વ્યવસ્થા જરૂરી બની ગઈ છે. આ કેસે દર્શાવ્યું છે કે જો સપ્લાય ચેઇનમાં માત્ર થોડા લોકો પણ ગેરરીતિ કરે તો તેની અસર સીધી દર્દીઓ સુધી પહોંચી શકે છે.
તપાસ હજુ ચાલુ
અમદાવાદ ગ્રામ્ય SOG અને સંબંધિત વિભાગો હાલમાં એ તપાસ કરી રહ્યા છે કે કઈ કંપનીઓ, બ્લડ બેંકો અથવા અન્ય સંસ્થાઓ સુધી આ ભેળસેળયુક્ત સામગ્રી પહોંચી હતી. ફોરેન્સિક પરીક્ષણો, નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસ અને સપ્લાય ચેઇન ઓડિટ દ્વારા સમગ્ર નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવાનો પ્રયાસ ચાલી રહ્યો છે.
આરોગ્ય ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે જો સમયસર આ કૌભાંડનો ભાંડો ન ફૂટ્યો હોત તો તેની અસર વધુ ગંભીર બની શકી હોત. હાલ લોકોમાં ચિંતા છે, પરંતુ પોલીસ અને આરોગ્ય વિભાગે ખાતરી આપી છે કે જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને સપ્લાય ચેઇનમાં રહેલી ખામીઓ દૂર કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
