CNG મોંઘું થતાં રિક્ષાચાલકો રસ્તા પર
એક લાખનો દાવો, રસ્તા પર રિક્ષાઓ યથાવત
05 August 2026 Gujarat Updates Team: CNGના સતત વધી રહેલા ભાવ સામે અમદાવાદના રિક્ષાચાલકોમાં જોવા મળી રહેલો રોષ હવે રસ્તા પર આવ્યો છે. પ્રગતિ રિક્ષા એસોસિએશન દ્વારા CNGના ભાવવધારાના વિરોધમાં જાહેર કરવામાં આવેલી બે દિવસીય રિક્ષા હડતાળને શહેરમાં પ્રથમ દિવસે મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો છે. એસોસિએશન દ્વારા અમદાવાદની આશરે એક લાખ રિક્ષાઓ હડતાળમાં જોડાશે અને શહેરમાં રિક્ષાના પૈડાં થંભી જશે તેવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ શહેરની વાસ્તવિક સ્થિતિ તેનાથી અલગ જોવા મળી. અમદાવાદના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં રિક્ષાઓ સામાન્ય દિવસોની જેમ રસ્તા પર દોડતી જોવા મળી, જ્યારે વેજલપુર સહિતના ગણ્યાગાંઠ્યા વિસ્તારોમાં જ હડતાળની નોંધપાત્ર અસર જોવા મળી.
CNGના ભાવમાં સતત થઈ રહેલા વધારાથી રિક્ષાચાલકોની રોજિંદી કમાણી પર સીધી અસર પડી રહી હોવાની ફરિયાદ સાથે આ આંદોલનનું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, મોટી સંખ્યામાં રિક્ષાચાલકોએ રોજની આવક ગુમાવવાને બદલે રિક્ષા ચલાવવાનું પસંદ કરતાં હડતાળને અપેક્ષા મુજબનો વ્યાપક પ્રતિસાદ મળ્યો નથી.
CNGના વધતા ભાવ સામે બે દિવસીય હડતાળ
પ્રગતિ રિક્ષા એસોસિએશન દ્વારા 5 અને 6 ઓગસ્ટ એમ બે દિવસ માટે હડતાળનું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. તાજેતરના મીડિયા અહેવાલોમાં પણ એસોસિએશન દ્વારા આશરે એક લાખ રિક્ષાઓના પૈડાં થંભી જશે તેવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. CNGના ભાવમાં સતત વધારો કરવામાં આવી રહ્યો હોવાનો મુદ્દો આ આંદોલનના કેન્દ્રમાં છે. 2026 દરમિયાન CNGના ભાવમાં વારંવાર ફેરફાર થયા છે. 19 જુલાઈના ભાવવધારા બાદ અમદાવાદમાં CNGનો ભાવ ₹90.02 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ ફરી ₹4 પ્રતિ કિલોનો વધારો નોંધાયો છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ આ માત્ર 12 દિવસના ગાળામાં બીજો ભાવવધારો છે.
આ સતત વધારાને કારણે ખાસ કરીને દિવસભર રિક્ષા ચલાવીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતા ચાલકોમાં નારાજગી વધી છે.
શહેરના મોટા ભાગમાં રિક્ષાઓ દોડતી રહી
હડતાળની જાહેરાતને જોતા સવારથી જ મુસાફરોમાં એક સવાલ હતો કે ઓફિસ, સ્કૂલ-કોલેજ, રેલવે સ્ટેશન કે બસ સ્ટેશન સુધી પહોંચવા માટે રિક્ષા મળશે કે નહીં? પરંતુ શહેરના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં સ્થિતિ સામાન્ય રહી. અનેક મુખ્ય માર્ગો અને રહેણાક વિસ્તારોમાં રિક્ષાઓ મુસાફરોને લઈ જતી જોવા મળી. પરિણામે આખા શહેરમાં જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા ખોરવાઈ હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ નહોતી.
આ સ્થિતિને કારણે એસોસિએશનનો એક લાખ રિક્ષા હડતાળમાં જોડાવાનો દાવો સવાલોના ઘેરામાં આવ્યો છે.
વેજલપુર સહિત અમુક વિસ્તારોમાં જોવા મળી અસર
શહેરના વેજલપુર સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં હડતાળની અસર અન્ય વિસ્તારોની સરખામણીએ વધુ જોવા મળી હતી. અહીં કેટલાક રિક્ષાચાલકોએ હડતાળમાં ભાગ લીધો હતો અને રિક્ષાની અવરજવર અમુક સમય માટે ઓછી જોવા મળી હતી.કેટલાક સ્થળોએ હડતાળ સમર્થકોએ રસ્તા પર ચાલતી રિક્ષાઓ બંધ કરાવવાના પ્રયાસો કર્યા હોવાની માહિતી પણ સામે આવી. કેટલીક રિક્ષાઓને અટકાવવામાં આવતાં તેમાં બેઠેલા મુસાફરોને નીચે ઉતરવું પડ્યું હોવાની ફરિયાદો સામે આવી હતી. આ પ્રકારની સ્થિતિને કારણે ખાસ કરીને સવારે કામકાજ માટે નીકળેલા મુસાફરોને અમુક વિસ્તારોમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો. જોકે, સમય પસાર થતાં અનેક રિક્ષાઓ ફરી રસ્તા પર જોવા મળી હતી.
‘એક લાખ રિક્ષા બંધ’નો દાવો કેમ સફળ ન થયો?
હડતાળને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળવા પાછળ સૌથી મહત્વનું કારણ રિક્ષાચાલકોની આર્થિક પરિસ્થિતિ માનવામાં આવી રહી છે.રિક્ષાચાલકો માટે CNGનો વધતો ખર્ચ ચોક્કસપણે મોટો પ્રશ્ન છે, પરંતુ બીજી તરફ એક કે બે દિવસ માટે રિક્ષા સંપૂર્ણપણે બંધ રાખવી પણ ઘણા ચાલકો માટે આર્થિક રીતે મુશ્કેલ છે. રિક્ષા ચલાવતા મોટા ભાગના લોકો રોજની કમાણી પર આધારિત હોય છે. દિવસની કમાણીમાંથી CNG, વાહનની જાળવણી, લોન કે હપ્તો, પરિવારનો ખર્ચ, બાળકોના શિક્ષણનો ખર્ચ અને અન્ય ઘરખર્ચ કાઢવાનો હોય છે. એવામાં એક દિવસ રિક્ષા બંધ એટલે એક દિવસની આવક સંપૂર્ણપણે બંધ. આ જ કારણસર CNG ભાવવધારા સામે નારાજગી હોવા છતાં અનેક ચાલકોએ હડતાળમાં જોડાવાને બદલે રોજિંદું કામ ચાલુ રાખવાનું પસંદ કર્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
CNGના ભાવમાં સતત વધારાથી કેમ વધી રહ્યો છે રોષ?
CNG એક સમયે પેટ્રોલ અને ડીઝલની સરખામણીએ સસ્તા અને સ્વચ્છ વિકલ્પ તરીકે ઝડપથી લોકપ્રિય બન્યું હતું. અમદાવાદમાં ખાસ કરીને ઓટોરિક્ષા ક્ષેત્ર મોટા પ્રમાણમાં CNG પર આધારિત છે.પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી CNGના ભાવમાં થતા વારંવારના વધારાએ તેની આર્થિક ગણતરી બદલી નાખી છે. એપ્રિલ 2026માં અમદાવાદમાં CNGનો ભાવ ₹1.50 વધીને ₹83.77 પ્રતિ કિલો થયો હતો. ત્યારબાદ પણ ભાવવધારાની પ્રક્રિયા અટકી નહોતી. 19 જુલાઈના ₹2ના વધારા બાદ ભાવ ₹90.02 પ્રતિ કિલો થયો હતો અને હવે ફરી ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આ રીતે થોડા મહિનામાં જ CNGનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધતાં કોમર્શિયલ વાહનચાલકો પર તેની સીધી અસર પડી છે.
2026માં વારંવાર બદલાયા CNGના ભાવ
ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર વર્ષ 2026માં અમદાવાદમાં CNGના ભાવમાં અનેક વખત ફેરફાર થયો છે.વર્ષની શરૂઆતમાં ભાવમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયા બાદ ફેબ્રુઆરીમાં ફરી વધારો થયો હતો. એપ્રિલમાં ₹1.50, મે મહિનામાં અલગ-અલગ તબક્કે ભાવવધારો અને 19 જુલાઈએ વધુ ₹2નો વધારો નોંધાયો હતો. 19 જુલાઈએ અમદાવાદમાં CNG ₹90.02 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયો હતો. ત્યારબાદ ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં ફરી ₹4 પ્રતિ કિલોનો વધારો થતાં રિક્ષાચાલકોમાં અસંતોષ વધુ તીવ્ર બન્યો છે. રિક્ષાચાલકોનો સવાલ છે કે જો ઈંધણના ભાવ સતત વધતા રહેશે તો જૂના આર્થિક માળખામાં રિક્ષા ચલાવીને પરિવારનું ગુજરાન કેવી રીતે ચલાવવું?
ભાડામાં પણ તાજેતરમાં થયો હતો વધારો
CNGના વધતા ભાવ અને રિક્ષાચાલકોના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને અમદાવાદમાં રિક્ષાના ભાડામાં પણ તાજેતરમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો.જૂન 2026માં થયેલા ભાડા સુધારા મુજબ પ્રથમ 1.2 કિલોમીટર માટે મિનિમમ ભાડું ₹20થી વધારી ₹25 કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ પ્રતિ કિલોમીટરનો દર ₹15થી વધારીને ₹20 કરવામાં આવ્યો હતો. આ ભાડા સુધારાથી રિક્ષાચાલકોને થોડી રાહત મળશે તેવી અપેક્ષા હતી, પરંતુ ત્યારબાદ CNGના ભાવમાં ફરી વધારો થતાં ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનું સંતુલન ફરી બગડ્યું હોવાનો રિક્ષાચાલકોનો દાવો છે.
“ભાડું વધારીએ તો મુસાફર પર બોજ, નહીં વધારીએ તો અમને નુકસાન”
રિક્ષા વ્યવસાય સામે સૌથી મોટી મુશ્કેલી એ છે કે CNGના ભાવ વધે ત્યારે તેનો સંપૂર્ણ બોજ મુસાફરો પર નાખવો પણ સરળ નથી.ભાડામાં સતત વધારો થાય તો સામાન્ય અને મધ્યમવર્ગીય મુસાફરો માટે રિક્ષાની મુસાફરી મોંઘી બને છે. બીજી તરફ ભાડું યથાવત રાખવામાં આવે તો વધેલા CNG ખર્ચનો બોજ રિક્ષાચાલકને સહન કરવો પડે છે. રિક્ષાચાલકોનું કહેવું છે કે રોજની કુલ આવકને તેમની ચોખ્ખી કમાણી માનવી યોગ્ય નથી. તેમાં CNG ઉપરાંત રિક્ષાની સર્વિસ, ટાયર, ઓઇલ, સ્પેરપાર્ટ્સ, વીમો, પરમિટ, ફિટનેસ અને અન્ય ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે. પરિણામે CNGના દરેક ભાવવધારાની અસર અંતે રિક્ષાચાલકના ઘરે પહોંચતી આવક પર પડે છે.
“બાળકોનું શિક્ષણ અને ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ”
આંદોલન પાછળ માત્ર CNGનો મુદ્દો નથી પરંતુ રિક્ષાચાલકોના પરિવારની આર્થિક ચિંતા પણ જોડાયેલી છે. ચાલકોનું કહેવું છે કે ઈંધણ ખર્ચ ઉપરાંત ખાદ્યપદાર્થો, શિક્ષણ, મકાનભાડું, દવાઓ અને અન્ય જીવનજરૂરી ખર્ચ પણ વધ્યા છે. રોજની કમાણીમાંથી પહેલાં કરતાં વધુ રકમ CNG પાછળ ખર્ચાઈ રહી હોવાથી ઘરે લઈ જવાની ચોખ્ખી આવક ઘટી રહી છે. ખાસ કરીને જે રિક્ષાચાલકો વાહનની લોન કે હપ્તો ચૂકવી રહ્યા છે તેમના માટે સ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
મુસાફરોને કેટલો પડ્યો ફટકો?
એસોસિએશનના દાવા પ્રમાણે એક લાખ રિક્ષા બંધ રહી હોત તો અમદાવાદની પરિવહન વ્યવસ્થા પર તેની મોટી અસર પડી શકતી હતી. પરંતુ હડતાળને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળતાં શહેરવ્યાપી મોટી મુશ્કેલી ટળી ગઈ.વેજલપુર સહિત જ્યાં રિક્ષાઓની સંખ્યા ઘટી ત્યાં મુસાફરોને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા શોધવી પડી. ઓફિસ જતા કર્મચારીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે રિક્ષા પર આધાર રાખતા લોકોને અમુક વિસ્તારોમાં મુશ્કેલી પડી. પરંતુ શહેરના મોટા ભાગમાં રિક્ષાઓ ઉપલબ્ધ રહેતાં સામાન્ય જનજીવન પર હડતાળની અસર મર્યાદિત રહી.
અમદાવાદમાં રિક્ષા માત્ર વાહન નહીં, રોજિંદી જરૂરિયાત
અમદાવાદમાં મેટ્રો, AMTS અને BRTS જેવી જાહેર પરિવહન સેવાઓ હોવા છતાં ઓટોરિક્ષા આજે પણ શહેરના ટ્રાન્સપોર્ટ નેટવર્કનો મહત્વનો ભાગ છે.ઘરથી મેટ્રો સ્ટેશન, BRTS સ્ટોપ કે રેલવે સ્ટેશન સુધી પહોંચવા માટે ‘લાસ્ટ માઇલ કનેક્ટિવિટી’માં રિક્ષાની મોટી ભૂમિકા છે. ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં સીધી બસ કે મેટ્રો કનેક્ટિવિટી ઉપલબ્ધ નથી ત્યાં રિક્ષા સામાન્ય નાગરિક માટે ઝડપી અને સરળ વિકલ્પ બની રહે છે. આથી રિક્ષાચાલકોની વ્યાપક હડતાળ થાય તો તેની અસર માત્ર ચાલકો સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી પરંતુ શહેરની રોજિંદી ગતિ પર પણ પડે છે.
અગાઉ પણ CNG ભાવવધારા સામે થયો હતો વિરોધ
અમદાવાદમાં CNGના ભાવવધારા સામે રિક્ષાચાલકોનો વિરોધ નવો નથી.એપ્રિલ 2026માં પણ CNGના ભાવમાં વધારો થતાં રિક્ષાચાલકોએ વિરોધ કર્યો હતો અને ભાડામાં વધારો કરવાની માગ સાથે વાહનવ્યવહાર વિભાગ સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. મે મહિનામાં ફરી CNGના ભાવ વધતાં રિક્ષાચાલક સંગઠનોમાં નારાજગી જોવા મળી હતી. ત્યારબાદ જૂનમાં રિક્ષાના ભાડામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો, પરંતુ જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં CNGના વધુ ભાવવધારાને કારણે વિવાદ ફરી સપાટી પર આવ્યો છે. આથી હવે આ મુદ્દો માત્ર એક દિવસની હડતાળનો નહીં પરંતુ CNGના ભાવ, રિક્ષાના ભાડા અને રિક્ષાચાલકોની આવક વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે સાધવું તેનો બની રહ્યો છે.
સરકાર પાસે રિક્ષાચાલકોની શું છે માગ?
આંદોલન સાથે જોડાયેલા રિક્ષાચાલકોની મુખ્ય માગ CNGના ભાવમાં રાહત આપવાની છે.ચાલકો ઈચ્છે છે કે સતત વધી રહેલા ઈંધણ ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર અથવા સંબંધિત તંત્ર એવી વ્યવસ્થા કરે જેથી કોમર્શિયલ CNG વાહનચાલકો પર વધારાનો બોજ ઓછો થઈ શકે. રિક્ષાચાલકોનું કહેવું છે કે ઈંધણના ભાવમાં વધારો થતો રહે અને દરેક વખતે તેનું સમાધાન માત્ર રિક્ષાભાડું વધારીને કરવામાં આવે તો અંતે મુસાફરો પર જ મોંઘવારીનો બોજ આવે છે. આથી લાંબા ગાળાનો ઉકેલ જરૂરી હોવાનું સંગઠનોનું માનવું છે.
હડતાળનો બીજો દિવસ રહેશે મહત્વનો
હડતાળ બે દિવસ માટે જાહેર કરવામાં આવી હોવાથી હવે બીજા દિવસે કેટલા રિક્ષાચાલકો તેમાં જોડાય છે તેના પર નજર રહેશે.પ્રથમ દિવસે જોવા મળેલા મિશ્ર પ્રતિસાદ બાદ એસોસિએશન વધુ રિક્ષાચાલકોને જોડવાનો પ્રયાસ કરે છે કે કેમ તે મહત્વનું રહેશે. બીજી તરફ જો મોટી સંખ્યામાં રિક્ષાચાલકો ફરી કામ પર રહે તો આંદોલનના સંગઠનાત્મક પ્રભાવ અંગે પણ સવાલ ઊભા થઈ શકે છે.
CNG ભાવવધારો હવે માત્ર રિક્ષાચાલકોનો પ્રશ્ન નથી
CNGના વધતા ભાવની અસર માત્ર ઓટોરિક્ષા સુધી મર્યાદિત નથી. CNG આધારિત ટેક્સી, સ્કૂલ વાહનો, ખાનગી કાર અને અન્ય કોમર્શિયલ વાહનોના ઓપરેટિંગ ખર્ચ પર પણ તેની અસર પડે છે. જૂન મહિનામાં અમદાવાદમાં સ્કૂલ વાનના માસિક ભાડામાં ₹200 અને સ્કૂલ રિક્ષાના માસિક ભાડામાં ₹100 સુધીનો વધારો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. તેના કારણોમાં CNG, સ્પેરપાર્ટ્સ, વીમો અને અન્ય ખર્ચમાં થયેલા વધારાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.આથી CNGના ભાવમાં સતત વધારો થાય તો તેની અસર પરિવહન ખર્ચ મારફતે સામાન્ય પરિવારો સુધી પહોંચી શકે છે.
ભાવવધારો સામે રોષ, પરંતુ રોજીરોટી સામે હડતાળ નબળી
અમદાવાદની રિક્ષા હડતાળના પ્રથમ દિવસનું સૌથી મોટું ચિત્ર એ રહ્યું કે CNGના વધતા ભાવ સામે રિક્ષાચાલકોમાં નારાજગી હોવા છતાં રોજીરોટીની મજબૂરી વધુ અસરકારક સાબિત થઈ.પ્રગતિ રિક્ષા એસોસિએશન દ્વારા આશરે એક લાખ રિક્ષાઓ બંધ રહેવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ શહેરના મોટા ભાગમાં રિક્ષા સેવા ચાલુ રહેતાં હડતાળને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો. વેજલપુર જેવા અમુક વિસ્તારોમાં મુસાફરોને મુશ્કેલી પડી અને રિક્ષા બંધ કરાવવાના પ્રયાસોની માહિતી સામે આવી, પરંતુ શહેરવ્યાપી પરિવહન વ્યવસ્થા ખોરવાઈ નહોતી. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે સતત વધી રહેલા CNGના ભાવ વચ્ચે સરકાર, ગેસ કંપનીઓ, રિક્ષાચાલકો અને મુસાફરો વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે સાધવામાં આવશે. કારણ કે ભાડું વધે તો મુસાફરને ફટકો પડે છે અને ભાડું ન વધે તો વધતા ઈંધણ ખર્ચનો બોજ રિક્ષાચાલક પર પડે છે.
આથી અમદાવાદની આ બે દિવસીય હડતાળ ભલે પ્રથમ દિવસે અપેક્ષા મુજબ સફળ ન રહી હોય, પરંતુ તેણે CNGના સતત વધતા ભાવ અને રિક્ષાચાલકોની આર્થિક સ્થિતિનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
