અમદાવાદ, સુરત, અને વડોદરા સહિત 6 શહેરોમાં વહીવટદાર: સ્થાનિક તંત્રમાં નવા ફેરફાર
ગુજરાત રાજ્યમાં, 9 માર્ચ 2026ના રોજ રાજ્યની છ મુખ્ય મહાનગરપાલિકાઓની પાંખની મુદત પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી, અને આ દરમિયાન વહીવટદારો (Administrators) ની નિમણૂકનો આ નિર્ણય લીધો હતો. આ જાહેરાત 10 માર્ચ 2026ના રોજ કરવામાં આવી, જેમાં રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ IAS અધિકારીઓને વહીવટદાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ વિલંબિત સ્થાનિક ચૂંટણીઓના કારણે, જેની મુખ્ય કારણો બોર્ડની પરીક્ષાઓ અને મતદાન યાદીનું સુધારવું હતા, આ વહીવટદારો દ્વારા નગરપાલિકાઓનું વહીવટી કાર્ય ચાલુ રાખીશકે એવી સ્થિતિ સૃષ્ટિ કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણય મુખ્ય રીતે નાગરિક સેવાઓ અને વિકાસ કાર્યોની સતતતા માટે લેવાયો છે, જેથી ગ્રામ્ય અને નગર વિસ્તારના લોકોને વિલંબના પદાર્થોનો સામનો ન કરવો પડે. 9 માર્ચ 2026એ ચૂંટણીમાં પસંદ થયેલા નગરસેવીકોએ તેમની 5 વર્ષની પાંખની મુદત પૂર્ણ કરી હતી. પરંતુ પરિણામે, નગરપાલિકા ચુંટણીઓ સમયસર ન યોજાઈ શકી હતી. આનું મુખ્ય કારણ વોટર્સ લિસ્ટમાં સુધારણા અને બોર્ડની પરીક્ષાઓ જેમકે રાજ્યની વિવિધ શાળા અને કોલેજોમાં યોજાતી પરીક્ષાઓ છે, જે વિલંબ પામીને નગર ચૂંટણીનું આયોજન અટકાવતાં, વહીવટી કામગીરી ચાલુ રાખવી એ યોગ્ય પગલુ લાગતું હતું. ગુજરાત પ્રોવિન્શિયલ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન એક્ટ, 1949 હેઠળ રાજ્ય સરકારે આ વહીવટદારોની નિમણૂક કરી છે. આ એક્ટના અનુસારે, જ્યારે પણ ચૂંટણી વિલંબ થાય અને ચૂંટાયેલા પ્રમુખો અને નગરસેવિકોની પાંખની મુદત પૂરી થઈ જાય, ત્યારે વહીવટદાર નીમવામાં આવે છે.
વિગતવાર માહિતી:
ગુજરાત સરકાર દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવેલા વહીવટદારોનો તાત્કાલિક પગલુ એ છે કે તેઓ આગામી ધારાસભા ચુંટણીઓ સુધી ગુજરાતના મુખ્ય નગરપાલિકાઓની વહીવટી કામગીરી નિષ્ઠાપૂર્વક ચલાવી શકશે. આ કાર્ય વિલંબના કારણે પણ નગર સંચાલનમાં પરેશાની નહીં થાય.
મુખ્ય 6 મહાનગરપાલિકાઓમાં વહીવટદારોની નિમણૂક:
- અમદાવાદ (AMC) – મુકેશ કુમાર (IAS), એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી
- સુરત (SMC) – મિલિન્દ તોરવણે (IAS), શિક્ષણ સચિવ
- વડોદરા (VMC) – શાલિની અગ્રવાલ (IAS), MD, ગુજરાત ઉર્જા વિકાસ નિગમ
- રાજકોટ (RMC) – રમ્યા મોહન (IAS)
- ભાવનગર (BMC) – હર્ષદ પટેલ (IAS), સચિવ, સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા
- જામનગર (JMC) – આરતી કંવર (IAS)
આવા નવા વહીવટદારોનો આગામી નગરપાલિકા ચૂંટણી પર પ્રભાવ:
વહીવટદાર શું કરે છે?
વહીવટદારોને ચુંટણી વિલંબ થવા પર નગરપાલિકાનું પુરું સંચાલન અને વહીવટી કાર્ય હસ્તગત કરવામાં આવે છે. વહીવટદારોનાં કામમાં નગરપાલિકા દ્વારા ઘોષિત નાગરિક સેવાઓ જાળવવી, નગરની જરૂરીયાતો પ્રમાણે વિકાસ યોજના અમલમાં લાવવી, શહેરના વાતાવરણ અને નાગરિક સુવિધાઓ પર ધ્યાન રાખવું અને કાર્યક્ષમતાને લગતા સુધારા લાવવો સામેલ છે. વહીવટદાર શાસન હેઠળ, ચુંટણી માટે નવી પદ્ધતિઓ સુનિશ્ચિત થાય છે, જેથી નવા શાસકમંડળને તેમની કાયદેસર સેવાઓ પુરી પાડવામાં મદદ મળી રહે.
જ્યારે વહીવટદારો ચુંટણી સુધી જવાબદારી સંભાળી રહ્યા છે, ત્યારે તેમણે નગર સંચાલનમાં સુધારા લાવવાનો, સરકારી સેવાઓ કાર્યક્ષમ બનાવવાનો અને નગરના લોકોને જે કામગીરી આપવામાં આવી રહી છે તે સારી રીતે પુરી પાડવાનો પ્રયાસ કરવો પડશે. વહીવટદારોની નિમણૂક, હાલની રાજકીય પરિસ્થિતિમાં એનો અગત્યનો રોલ નિભાવશે. સાથે સાથે, આ વહીવટદારોની નિમણૂક ચુંટણી પ્રક્રિયામાં મર્યાદાઓના પ્રવર્તન માટે તૈયારીઓ કરે છે, અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સ્તરે નીતિ, વિધાન અને એગ્રીમેન્ટનો વપરાશ કરતા, નવી પસંદગીઓ માટે સુનિશ્ચિત પદ્ધતિ બનાવવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત, નવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો જેવી નવસારી, વાપી, આણંદ, નડિયાદ, મહેસાણા, સુરેન્દ્રનગર, મોરબી, પોરબંદર, અને ગાંધીધામ જેવા શહેરોમાં પણ કલેક્ટરશ્રીઓ ને વહીવટદાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.