ઉત્તર ભારતમાં ભૂકંપના આંચકા
New Delhi, 04 April 2026: www.gujaratupdates.com Team : 03 April , 2026 શુક્રવાર રાત્રે લગભગ 9:42 વાગ્યે અફઘાનિસ્તાન-તાજિકિસ્તાન સરહદ વિસ્તારમાં રીક્ટર સ્કેલ 5.9ની તીવ્રતા સાથે ભૂકંપ આવ્યો, જેના આંચકા ઉત્તર ભારતના અનેક ભાગોમાં અનુભવાયા છે. ભૂકંપની ઘડીએ ઘડીએ જેવી લાગણી લોકો ઉપભોગી, તેમણે પોતાના ઘરો, ઓફિસો અને બિલ્ડિંગમાંથી બહાર નીકળવાની ફરજ અનુભવી. તેના કારણે દિલ્હી NCR તથા આસપાસના ઊંચા મકાનોમાં ફરકાતા પંખા અને લાઇટ્સ દેખાતા લોકો ડરે પડ્યા હતા. જોકે આ આંચકા જોરદાર અને સ્પષ્ટ હતા, હજુ સુધી કોઇ ગંભીર જાનહાની અથવા નુકસાન નોંધાયું નથી.
ભૂકંપનું વૈજ્ઞાનિક મૂળ અને અંતરિક્ષ સ્પષ્ટતા
ભૂકંપનું કેન્દ્ર અફઘાનિસ્તાન અને તાજિકિસ્તાનની સરહદ નજીક હિન્દૂ કુષ પર્વતીય વિસ્તારમાં નોંધાયું હતું, જેમાં ભૂકંપની સાથેનો ગભરાટ ઉત્પન્ન થયો. રાષ્ટ્રિય સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજીએ પોતાની X પોસ્ટમાં જણાવ્યું છે કે આ ભૂકંપ 150 કિલોમીટર ઊંડાઈએ આવ્યો હતો. અફઘાનિસ્તાન અને આસપાસના પ્રદેશ ઘણા સમયથી ભૂગર્ભિય સક્રિય ભૂમિતિય ગતિવિધિઓ હેઠળ આવે છે. અહીં બે ટેક્ટોનિક પ્લેટો – ભારતીય તથા યુરેશિયન પ્લેટ –ની અથડામણનો પ્રભાવ છે, જેના કારણે ભૂકંપ આવવાના જોખમ વધે છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે તુરંત કોઈ ગંભીર સમાચાર પ્રાપ્ત થયા નથી અને પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરાઈ રહ્યું છે. વહીવટીતંત્ર અને રાષ્ટ્રીય સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી સ્થિતિનાં નિરીક્ષણમાં લાગી છે અને લોકોથી આજુબાજુના લોકલ સેટેલાઇટ ન્યૂઝ અને સત્તાવાર સૂચનાઓ ધ્યાનમાં રાખવાની અપીલ કરી છે
ઉત્તર ભારતમાં આંચકા અનુભવાયું
ભૂકંપના આંચકા અફઘાનિસ્તાન-તાજિકિસ્તાન સરહદ વિસ્તાર સુધી જ સીમિત નહોતા, પરંતુ તેનો પ્રભાવ ઉત્તર ભારતના અનેક રાજ્યોમાં નોંધાયો. ભૂકંપનો આંચકો તીવ્ર હોવાના કારણે દિલ્હી, પંજાબ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર સહિત અનેક પ્રદેશોમાં જમીન ધ્રુજી ગઈ હતી. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ઉધમપુર, પૂંચ અને કાશ્મીર ખીણના વિવિધ ભાગોમાં પણ ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા છે.
લોકોએ પોતાના અનુભવો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યા છે અને દરેક રીતે જણાવ્યું છે કે આ અચાનક ગભરામણા હતું. ઘણા લોકો મકાન બહાર દોડી આવ્યા જ્યારે બીજા લોકોએ પોતાને વધુ સલામત સ્થળે લઈ ગયા.
એક નિષ્ણાંતનું કહેવું છે કે ભૂકંપનો આંચકો ખાસ કરીને ઊંચા માળના મકાનોમાં વધુ સ્પષ્ટ લાગી હતો, કારણ કે સીસ્મિક લહેરો ઊંચા માળ સુધી પહોંચતી વધુ અસરકારક રીતે અનુભવી શકાય છે.
ભૂકંપના વૈજ્ઞાનિક કારણ અને ભૂવિજ્ઞાન
વિજ્ઞાનીઓનું કહેવું છે કે ભૂકંપ સામાન્ય રીતે ટેકટોનિક પ્લેટો વચ્ચેના દબાણ અને ખસેડાના કારણે થાય છે. આ ઘટના સાથે જોડાયેલી ભૂકંપની ઊંડાઈ અને 5.9ની magnitude સૂચવે છે કે આ મધ્યમ શક્તિનું ભૂકંપ છે, જે સામાન્ય રીતે ઓછા નુકસાન સાથે આવે છે. હિન્દૂ કુષ વિસ્તાર ટેકટોનિક પ્લેટની પ્રવૃત્તિઓ માટે જાણીતા છે, અને ભૂકંપ અહીં પહેલાં પણ આવી ચૂક્યા છે. આ વિસ્તારનો ભૂમિતિય સ્ટ્રક્ચર અને ભૂકંપની આવર્તનનો ઇતિહાસ બતાવે છે કે ભૂકંપની ઘટનાઓ અચાનક આવી શકે છે અને દૂરસ્થ વિસ્તારોમાં પણ અનુભવી શકાય છે.
www.gujaratupdates.com
