સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

FIR મુદ્દે ફરી રસ્તા પર CJP, સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વનો સંદેશ

31 August 2026 Gujarat Updates Team: દિલ્હીમાં 5 સપ્ટેમ્બરે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી પ્રસ્તાવિત યુવા માર્ચને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે મહત્વપૂર્ણ વલણ અપનાવ્યું હતું. માર્ચને રોકવા માટે કરવામાં આવેલી અરજી પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવાનો સર્વોચ્ચ અદાલતે ઇનકાર કર્યો હતો. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર આશંકાના આધારે કોઈ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કાર્યક્રમ પર પૂર્વગ્રહપૂર્વક પ્રતિબંધ મૂકવો યોગ્ય નથી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે કહ્યું કે હાલ એવી કોઈ પરિસ્થિતિ સામે આવી નથી જેના આધારે પ્રસ્તાવિત માર્ચ દરમિયાન અનિચ્છનીય ઘટના બનશે એવું માની શકાય. બેન્ચમાં જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાનો પણ સમાવેશ થાય છે. અદાલતે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની મુખ્ય જવાબદારી સરકાર તથા પોલીસ તંત્રની હોવાનું જણાવ્યું હતું.

5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચ પહેલાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું થયું?
CJPની પ્રસ્તાવિત માર્ચને અટકાવવા માટે નિવૃત્ત દિલ્હી પોલીસ અધિકારી રાજેન્દ્ર સિંહ દ્વારા અરજી કરવામાં આવી હતી. અરજીકર્તા તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે દિલ્હીમાં યોજાનારી મોટી રેલીના કારણે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ અગાઉથી પગલાં લેવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. અરજીમાં એવી માગણી કરવામાં આવી હતી કે BRICS સમિટ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી માર્ચને મંજૂરી ન આપવામાં આવે. અરજીકર્તાના વકીલે મામલાની વહેલી સુનાવણી માટે આગ્રહ પણ કર્યો હતો.જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે તાત્કાલિક રીતે માર્ચ અટકાવવાનો આદેશ આપ્યો નથી. કોર્ટે હાલ માટે એવું માન્યું છે કે વિરોધમાં સામેલ લોકો તેમજ તેને સંભાળનારા અધિકારીઓ કાયદાની મર્યાદામાં રહીને જવાબદારીપૂર્વક વર્તશે.

‘કાયદો અને વ્યવસ્થા પોલીસની જવાબદારી’
સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યવાહી દરમિયાન મુખ્ય મુદ્દો એ રહ્યો કે કોઈ સંભવિત અશાંતિની માત્ર આશંકાના આધારે કોર્ટ સીધો પ્રતિબંધ લગાવી શકે કે નહીં.મુખ્ય ન્યાયાધીશે સંકેત આપ્યો કે કાયદો અને વ્યવસ્થા સંભાળવાની પ્રથમ જવાબદારી સંબંધિત સરકારી તંત્રની છે. કેન્દ્ર સરકાર, દિલ્હી સરકાર અને પોલીસ પાસેથી અપેક્ષા છે કે તેઓ સ્થિતિ પર નજર રાખે અને જરૂરી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવે. કોર્ટે હાલ એવી ધારણા સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો કે માર્ચ અનિવાર્ય રીતે અશાંતિ તરફ દોરી જશે. બેન્ચે એ પણ જણાવ્યું કે જો પરિસ્થિતિ ખરેખર ચિંતાજનક બને અથવા કોઈ ગંભીર ઘટના સર્જાવાની સ્થિતિ ઊભી થાય તો અરજીકર્તા ફરીથી અદાલતનો સંપર્ક કરી શકે છે. આ રીતે સુપ્રીમ કોર્ટનું વલણ એક તરફ વિરોધના અધિકારને તરત રોકતું નથી અને બીજી તરફ કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી પ્રશાસન પર મૂકે છે.

10 સપ્ટેમ્બરે ફરી સુનાવણી
સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાને 10 સપ્ટેમ્બરે ફરી સાંભળવાનું નક્કી કર્યું છે. આ સુનાવણી વિદ્યાર્થી આંદોલન સંબંધિત અન્ય મુદ્દાઓ સાથે જોડાઈને થવાની છે. અદાલતે કેન્દ્ર અને દિલ્હી પોલીસને નોટિસ પણ જારી કરી છે.અરજીકર્તા તરફથી વહેલી તારીખે, એટલે કે 3 સપ્ટેમ્બરે જ સુનાવણી કરવાની માગણી કરવામાં આવી હતી. તેની પાછળ 5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચ અને ત્યારબાદ યોજાનારી BRICS સમિટની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને કારણ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. જોકે અદાલતે 10 સપ્ટેમ્બરની તારીખ જ રાખી હતી.

CJPની માર્ચ પાછળનું કારણ શું?
CJPએ 5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચની જાહેરાત 24 ઓગસ્ટે કરી હતી. પાર્ટીનો આરોપ છે કે 25 જુલાઈએ વિદ્યાર્થી આંદોલન સમાપ્ત કરાવવા સમયે સરકાર તરફથી આપવામાં આવેલી કેટલીક ખાતરીઓનો હજુ સુધી સંપૂર્ણ અમલ થયો નથી.આ સમગ્ર વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિમાં NEET પરીક્ષા સંબંધિત અનિયમિતતાઓને લઈને અગાઉ થયેલું વિદ્યાર્થી આંદોલન છે. CJPનો દાવો છે કે 25 જુલાઈએ મળેલી ખાતરીઓના આધારે અગાઉનું આંદોલન પાછું ખેંચવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર પ્રગતિ જોવા મળી નથી. પાર્ટીનું કહેવું છે કે સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા વચનોમાં ખાસ કરીને વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે નોંધાયેલી FIR અંગેની કાર્યવાહીનો મુદ્દો મહત્વનો હતો.

ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ હજુ અધૂરા હોવાનો CJPનો દાવો
CJPએ જાહેરમાં દાવો કર્યો છે કે અગાઉના આંદોલનને સમાપ્ત કરવા માટે જે મુદ્દાઓ પર આશ્વાસન મળ્યું હતું તેમાંના ત્રણ મુદ્દા હજુ પણ બાકી છે. તેમાં વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે નોંધાયેલી FIR પાછી ખેંચવાનો પ્રશ્ન, NEET સંબંધિત દુર્ઘટનાઓમાં મૃત્યુ પામેલા વિદ્યાર્થીઓના પરિવારો માટે વળતર અને પોલીસ કાર્યવાહી અંગે જવાબદારી નક્કી કરવાની માગણીનો સમાવેશ થાય છે. પાર્ટીના જણાવ્યા મુજબ, કેટલીક જગ્યાએ વહીવટી સ્તરે વિરોધકારો સામે કાર્યવાહી ન કરવાની દિશામાં પગલાં લેવાયા હોવા છતાં FIRને સત્તાવાર રીતે પાછી ખેંચવાનો પ્રશ્ન સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયો નથી. આ મુદ્દાને CJP પોતાના આગામી વિરોધનું મુખ્ય કારણ બનાવી રહ્યું છે.

5 સપ્ટેમ્બરે ક્યાંથી ક્યાં સુધી માર્ચ?
CJP દ્વારા જાહેર કરાયેલા કાર્યક્રમ મુજબ માર્ચ ઇન્ડિયા ગેટથી નવી દિલ્હી પોલીસ હેડક્વાર્ટર તરફ જવાની છે. વિવિધ અહેવાલો અનુસાર આ માર્ગ અંદાજે 2.5 કિલોમીટરનો છે.માર્ચમાં વિદ્યાર્થીઓ, યુવા સંગઠનો અને અન્ય યુવા નાગરિકો જોડાય તેવી CJPની અપીલ છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ રહેશે. માર્ચનું નેતૃત્વ NEET સંબંધિત ઘટનાઓમાં મૃત્યુ પામેલા વિદ્યાર્થીઓના પરિવારજનો તથા અગાઉના આંદોલન દરમિયાન પોલીસ કાર્યવાહીથી અસરગ્રસ્ત લોકો દ્વારા કરવામાં આવશે. 5 સપ્ટેમ્બર ભારતમાં શિક્ષક દિવસ તરીકે પણ ઉજવાય છે. CJP છેલ્લા કેટલાક સમયથી શિક્ષણ વ્યવસ્થા અને સરકારી શાળાઓ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને પણ પોતાના રાજકીય અભિયાનમાં સ્થાન આપી રહ્યું છે. આ કારણે શિક્ષક દિવસની તારીખને પણ માર્ચ માટે પ્રતીકાત્મક રીતે પસંદ કરવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે.

દિલ્હી પોલીસે પરવાનગી અંગે શું કહ્યું?
આ સમગ્ર મામલામાં એક મહત્વપૂર્ણ પાસું દિલ્હી પોલીસની પરવાનગીનું પણ છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, પોલીસનું કહેવું હતું કે 5 સપ્ટેમ્બરની પ્રસ્તાવિત માર્ચ માટે CJP તરફથી તેને કોઈ ઔપચારિક અરજી પ્રાપ્ત થઈ નથી. દિલ્હી પોલીસે એ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું કે નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં ચોક્કસ પ્રકારના પ્રતિબંધાત્મક આદેશો લાગુ છે અને રેલી અથવા વિરોધ માટે નિયત સ્થળ તથા જરૂરી મંજૂરીની પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. તેથી સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા માર્ચ પર સીધી રોક ન મૂકવામાં આવી હોવા છતાં, તેનો અર્થ આપમેળે પોલીસ પરવાનગી મળી ગઈ એવો નથી. આ મુદ્દો આગામી દિવસોમાં CJP અને દિલ્હી પોલીસ વચ્ચેના સંવાદમાં મહત્વનો બની શકે છે.

BRICS સમિટને કારણે સુરક્ષા ચિંતાઓ
5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચ અને 12-13 સપ્ટેમ્બરની BRICS સમિટ વચ્ચે માત્ર એક અઠવાડિયાનો સમયગાળો છે. આ કારણે અરજીકર્તાએ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રાષ્ટ્રીય રાજધાનીની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.BRICS સમિટ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના કાર્યક્રમ દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં વધુ કડક રહેવાની શક્યતા છે. આ પરિપ્રેક્ષ્યમાં મોટી રેલી, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા અને જાહેર સ્થળોના નિયંત્રણ જેવા મુદ્દાઓ પ્રશાસન માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટનું તાજેતરનું વલણ એવું છે કે ભવિષ્યમાં કંઈક અપ્રિય બની શકે તેવી ધારણા માત્રના આધારે અત્યારે જ માર્ચ પર ન્યાયિક પ્રતિબંધ મૂકવાનો પૂરતો આધાર નથી.

CJP અને સરકાર વચ્ચે ફરી ટકરાવની શક્યતા?
CJPનું કહેવું છે કે સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલા આશ્વાસનોનો અમલ ન થવાથી યુવાનોમાં અસંતોષ વધ્યો છે. બીજી તરફ, પ્રશાસન માટે કાયદો અને વ્યવસ્થા તથા આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમની સુરક્ષા જાળવવી પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.આથી 5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચ માત્ર એક સામાન્ય વિરોધ કાર્યક્રમ નહીં પરંતુ અગાઉના વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ સરકાર અને CJP વચ્ચેના સંબંધોની આગામી કસોટી બની શકે છે. પાર્ટીએ સરકાર પર ‘વિશ્વાસઘાત’નો આરોપ લગાવીને ફરીથી રસ્તા પર ઉતરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. CJPના નેતાઓનું કહેવું છે કે આંદોલનને પાછું શરૂ કરવાનો નિર્ણય લાંબા સમય સુધી ખાતરીઓના અમલની રાહ જોયા બાદ લેવામાં આવ્યો છે.

હવે નજર 5 અને 10 સપ્ટેમ્બર પર
સુપ્રીમ કોર્ટના તાજા નિર્ણયથી 5 સપ્ટેમ્બરની માર્ચ પર હાલ કોઈ સીધી ન્યાયિક રોક લાગેલી નથી. જોકે કાર્યક્રમ કેવી રીતે યોજાશે, પોલીસ તરફથી મંજૂરી મળશે કે નહીં, કેટલા લોકો તેમાં જોડાશે અને દિલ્હીનું સુરક્ષા તંત્ર કઈ વ્યવસ્થા કરશે તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.બીજી તરફ, 10 સપ્ટેમ્બરની સુનાવણી વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે, કારણ કે ત્યાં અદાલત સમક્ષ કેન્દ્ર અને દિલ્હી પોલીસનો જવાબ પણ આવી શકે છે. જો 5 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં કોઈ કાયદો-વ્યવસ્થા સંબંધિત ગંભીર પરિસ્થિતિ ઊભી થાય તો મામલો અલગ રીતે પણ આગળ વધી શકે છે.

હાલ માટે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે—વિરોધ શાંતિપૂર્ણ અને કાયદેસર હોવો જોઈએ, જ્યારે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી સરકાર અને પોલીસની રહેશે.

www.gujaratupdates.com

અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo

આ પણ વાંચો :

જંતર-મંતર સીઝન-2 ક્યારે ?

આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.