ઈરાન પર અમેરિકાના નવા એરસ્ટ્રાઈક
US-Iran War: બીજા દિવસે પણ અમેરિકાનો પ્રહાર, ઈરાને કર્યો જવાબી હુમલો
28 June 2026 Gujarat Updates Team : મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર અત્યંત ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. સતત બીજા દિવસે અમેરિકાએ ઈરાનના અનેક વ્યૂહાત્મક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા હોવાનું અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) દ્વારા જણાવાયું છે. બીજી તરફ ઈરાને અમેરિકાના આક્ષેપોને નકારી કાઢતાં પોતાની કાર્યવાહી આત્મરક્ષાના ભાગરૂપે હોવાનું જણાવ્યું છે. બંને દેશો વચ્ચે વધતી અથડામણને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં ચિંતા વધી છે, કારણ કે આ સંઘર્ષની સીધી અસર વૈશ્વિક સુરક્ષા, તેલના બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર પડી શકે છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર કરેલા નિવેદનમાં જણાવ્યું કે જો ઈરાન યુદ્ધવિરામનું પાલન નહીં કરે અને હુમલાઓ ચાલુ રાખશે તો અમેરિકા વધુ કડક કાર્યવાહી કરશે. ટ્રમ્પે એવો પણ સંકેત આપ્યો કે જો પરિસ્થિતિ કાબૂ બહાર જશે તો ઈરાનને અત્યંત ગંભીર પરિણામોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાં ગણાતા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. વિશ્વના મોટા ભાગના કાચા તેલની હેરફેર આ માર્ગથી થતી હોવાથી અહીં કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય અથડામણ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અસર કરી શકે છે. અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ પનામાના ધ્વજવાળા એક તેલ ટેન્કર પર આત્મઘાતી ડ્રોન હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકાનો આરોપ છે કે આ હુમલો ઈરાન સમર્થિત દળો દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે ઈરાને આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે.
અમેરિકાના હુમલામાં કયા સ્થળોને બનાવાયા નિશાન?
CENTCOMના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકી લડાકુ વિમાનોએ ઈરાનની અનેક વ્યૂહાત્મક સૈન્ય સુવિધાઓને નિશાન બનાવી હતી. તેમાં મિસાઈલ સ્ટોરેજ, ડ્રોન લોન્ચિંગ સુવિધાઓ, એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક, સર્વેલન્સ સેન્ટરો તેમજ દરિયાઈ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા કેટલાક સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકાનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહી સંપૂર્ણપણે સૈન્ય હેતુઓ સુધી મર્યાદિત હતી અને તેનો ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યમાં વેપારી જહાજો પર થતા હુમલાઓને રોકવાનો હતો.
ટ્રમ્પનું કડક નિવેદન
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સંદેશમાં જણાવ્યું કે અમેરિકા અત્યાર સુધી સંયમ દાખવી રહ્યું છે, પરંતુ જો ઈરાન સતત હુમલા કરતું રહેશે તો અમેરિકાને વધુ મોટી કાર્યવાહી માટે મજબૂર થવું પડશે.તેમણે કહ્યું કે અમેરિકી સેનાએ માત્ર આત્મરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપારની સુરક્ષા માટે કાર્યવાહી કરી છે. ટ્રમ્પે વિશ્વ સમુદાયને પણ અપીલ કરી કે વેપારી જહાજોની સુરક્ષા માટે તમામ દેશોએ એકજૂથ થવું જોઈએ.
ઈરાનનો જવાબ
ઈરાને અમેરિકાના હુમલાની નિંદા કરતાં જણાવ્યું કે તેની સૈન્ય કાર્યવાહી સંપૂર્ણપણે રક્ષણાત્મક હતી. ઈરાનના અધિકારીઓએ દાવો કર્યો કે અમેરિકાએ પરિસ્થિતિને વધુ ઉગ્ર બનાવી છે અને પ્રદેશમાં અસ્થિરતા વધારવાની જવાબદારી પણ અમેરિકાની જ છે. ઈરાને જણાવ્યું કે જો તેના પર વધુ હુમલા થશે તો તે યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય રીતે જવાબ આપશે.
સીઝફાયર અંગે બંને દેશોના જુદા-જુદા દાવા
અમેરિકાનું કહેવું છે કે ઈરાને યુદ્ધવિરામની શરતોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવી આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનો ભંગ કર્યો છે. બીજી તરફ ઈરાનનો દાવો છે કે અમેરિકાએ જ પહેલ કરી હતી અને તેના જવાબમાં મર્યાદિત કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ કારણે બંને દેશો એકબીજા પર સીઝફાયર તોડવાનો આરોપ મૂકી રહ્યા છે, જેના કારણે વિશ્વભરમાં રાજદ્વારી ચિંતા વધી રહી છે.
વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતા
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય કાચા તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ઊર્જા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનશે તો વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને તેલના ભાવ પર સીધી અસર પડી શકે છે.આ ઉપરાંત શેરબજારોમાં પણ રોકાણકારો સાવચેતીપૂર્વક નજર રાખી રહ્યા છે.
ભારત પર શું પડી શકે અસર?
ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં લાંબા સમય સુધી અસ્થિરતા રહેશે તો કાચા તેલના ભાવ વધી શકે છે, જેના કારણે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને પરિવહન ખર્ચ પર અસર થવાની શક્યતા રહેશે. સરકાર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે અને જરૂરી પગલાં માટે વિવિધ એજન્સીઓ સાથે સંપર્કમાં હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અત્યાર સુધીની સ્થિતિ
હાલ સુધી બંને દેશો પોતાના દાવા પર અડગ છે. અમેરિકા વેપારી જહાજોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવાનું કહી રહ્યું છે જ્યારે ઈરાન પોતાની સંપ્રભુતા અને સુરક્ષાને લઈને કોઈપણ પ્રકારનું દબાણ સ્વીકારવા તૈયાર નથી.વિશ્વના રાજકીય અને આર્થિક નિષ્ણાતોની નજર હવે આગામી કલાકો અને દિવસોમાં થનારી રાજદ્વારી બેઠકો તથા બંને દેશોની આગળની કાર્યવાહિ પર કેન્દ્રિત છે. જો તણાવ વધુ વધશે તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ઊર્જા બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર પણ જોવા મળી શકે છે.
ઈરાને અમેરિકાના હુમલાને ગણાવ્યો આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો ભંગ
અમેરિકાના સતત બીજા દિવસે થયેલા હવાઈ હુમલાઓ બાદ ઈરાને આ કાર્યવાહીનો કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે. તેહરાને જણાવ્યું કે અમેરિકાએ એકતરફી લશ્કરી કાર્યવાહી કરીને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટર અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. ઈરાનના સરકારી પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર દેશની સૈન્ય ક્ષમતાને નબળી પાડવાના તમામ પ્રયાસોનો યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય રીતે જવાબ આપવામાં આવશે. ઈરાને દાવો કર્યો છે કે અમેરિકાના હુમલામાં તેના કેટલાક સૈન્ય મથકોને નુકસાન પહોંચ્યું છે, પરંતુ દેશની સંરક્ષણ વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે. સાથે જ ઈરાને પોતાના સૈન્યને હાઈ એલર્ટ પર મૂક્યું હોવાનું પણ સ્થાનિક મીડિયા દ્વારા જણાવાયું છે.
બહરીન અને કુવૈત તરફ જવાબી કાર્યવાહી
અમેરિકી અધિકારીઓના દાવા અનુસાર ઈરાન અથવા ઈરાન સમર્થિત દળોએ ખાડી વિસ્તારમાં અમેરિકી હિતોને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. બહરીન અને કુવૈતમાં અમેરિકી સૈન્ય સુવિધાઓની સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે. જોકે આ ઘટનાઓ અંગે બંને પક્ષો તરફથી અલગ-અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા હોવાથી અનેક વિગતોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ શકી નથી.
તાજા અપડેટ્સ
મધ્ય પૂર્વમાં હાલની સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની ગઈ છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનું લક્ષ્ય માત્ર વેપારી જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનું અને ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાને મર્યાદિત કરવાનું છે. બીજી તરફ ઈરાન અમેરિકાની કાર્યવાહીને આક્રમક ગણાવી રહ્યું છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ બંને દેશોએ પોતાની નૌકાદળ અને વાયુસેનાની તૈનાતીમાં વધારો કર્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અમેરિકી યુદ્ધજહાજોની પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવી છે, જ્યારે ઈરાને પણ પોતાના દરિયાકાંઠાના સુરક્ષા દળોને સતર્ક રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે. વિશ્વના અનેક દેશો રાજદ્વારી માર્ગે ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, કારણ કે લાંબા સમય સુધી ચાલનારો સંઘર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ગંભીર પડકાર ઊભો કરી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની પ્રતિક્રિયા
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો રાજદ્વારી પ્રયાસો સફળ નહીં થાય તો મધ્ય પૂર્વમાં લાંબા ગાળાનો સંઘર્ષ ઉભો થઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર હાલની પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ છે અને કોઈપણ નવી કાર્યવાહી સમગ્ર પ્રદેશને અસર કરી શકે છે.સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. યુરોપિયન દેશોએ પણ વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવવાનો આગ્રહ વ્યક્ત કર્યો છે.રાજદ્વારી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો બંને દેશો સીધી ચર્ચા શરૂ નહીં કરે તો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે અને સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે. વિશ્વની નજર હવે અમેરિકા અને ઈરાનના આગામી નિર્ણય પર ટકેલી છે. બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઘટાડવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રાજદ્વારી પ્રયાસો તેજ બન્યા છે. જો વાતચીત સફળ થશે તો મધ્ય પૂર્વમાં સ્થિરતા જળવાઈ શકે છે, પરંતુ જો હુમલા અને પ્રતિહુમલા ચાલુ રહેશે તો તેની અસર માત્ર આ પ્રદેશ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વર્તમાન તણાવ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સૌથી ગંભીર માનવામાં આવી રહ્યો છે. વેપારી જહાજો પર હુમલા, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષા, સૈન્ય કાર્યવાહી અને રાજકીય નિવેદનોને કારણે સમગ્ર વિશ્વ ચિંતિત છે. ભારત સહિત વિશ્વના અનેક દેશો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન હવે ઊર્જા સુરક્ષા, વેપાર અને પ્રાદેશિક સ્થિરતાનો છે. આગામી દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી ચર્ચા થાય છે કે નહીં તેના પર સમગ્ર સંઘર્ષની દિશા નિર્ભર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
