35 કટ બંધ, 24 સિગ્નલની ભલામણ
ટ્રાફિક જામ સામે અમદાવાદનું એક્શન પ્લાન: કટથી સિગ્નલ સુધી થશે મોટા ફેરફાર
26 Septemeber 2026 Gujarat Updates Team: શહેરની ઝડપથી વધી રહેલી વાહનવ્યવહારની સમસ્યા વચ્ચે અમદાવાદના રસ્તાઓની ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારની તૈયારી શરૂ થઈ છે. પીક અવર્સ દરમિયાન ચાર રસ્તા, સર્કલ અને ડિવાઇડર કટ પર સર્જાતી ગૂંચવણ ઘટાડવા માટે અમદાવાદ ટ્રાફિક પોલીસ અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા સંયુક્ત રીતે ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ અંગે કામગીરી આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. આ અભિયાનનો મુખ્ય વિચાર માત્ર વધુ સિગ્નલ મૂકવાનો નથી, પરંતુ જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં રસ્તાની રચના, ડિવાઇડર, કટ, યુ-ટર્ન અને ટ્રાફિક સિગ્નલની આખી વ્યવસ્થા ફરી ગોઠવવાનો છે. ઉપલબ્ધ આયોજન મુજબ શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં 35 ડિવાઇડર કટ બંધ કરવાની ભલામણ, 6 નવા કટ શરૂ કરવાની યોજના અને 24 સ્થળે નવા ટ્રાફિક સિગ્નલની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
આ સાથે તાજેતરના મહિનાઓમાં અમદાવાદમાં ‘કેપ્સ્યુલ ફોર્મ્યુલા’ તરીકે ઓળખાતી સિગ્નલ-ફ્રી ટ્રાફિક પદ્ધતિના પ્રયોગો પણ વધ્યા છે. આ મોડલ પેલેડિયમ મોલ, કારગિલ, હાટકેશ્વર, હિરાવાડી, સૈજપુર, ગરીબનગર-બાપુનગર તથા ઈસનપુર જેવા વિસ્તારોમાં અલગ-અલગ તબક્કે અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.
ચાર રસ્તા પર સીધા કટથી કેમ સર્જાય છે ટ્રાફિક?
શહેરના અનેક જંક્શન પર એક જ સમયે ચાર દિશામાંથી આવતા વાહનોને સીધો ક્રોસિંગ માર્ગ મળે છે. પરિણામે વાહનો એકબીજાની દિશામાં પ્રવેશતા હોવાથી જંક્શનની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. ખાસ કરીને ઓફિસના સમય, શાળા-કોલેજ છૂટવાના સમય અને સાંજના પીક અવર્સમાં આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. ટ્રાફિક પોલીસના સર્વેમાં પણ આવા સ્થળોને ઓળખવામાં આવ્યા છે જ્યાં ડિવાઇડરમાં રહેલા કટને કારણે વાહનો સીધા જ જંક્શનની અંદર પ્રવેશતા હોવાથી ટ્રાફિક ફ્લો ધીમો પડે છે. આથી દરેક કટ બંધ કરવાનો હેતુ વાહનચાલકોને રસ્તો રોકવાનો નથી. તેના બદલે વાહનને જંક્શનથી થોડે દૂર યુ-ટર્ન અથવા વૈકલ્પિક કટ મારફતે ઇચ્છિત દિશામાં પહોંચાડવાનો અભિગમ અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ મોડલમાં વાહનચાલકને કદાચ થોડું વધારાનું અંતર કાપવું પડે, પરંતુ મુખ્ય ચાર રસ્તા પર ઊભા રહેવાનો સમય ઘટાડવાનો પ્રયાસ થાય છે.
35 સ્થળે કટ બંધ કરવાની ભલામણ
પ્રસ્તાવિત ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ પ્લાનમાં શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં કુલ 35 સ્થળે ડિવાઇડર કટ બંધ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. જોકે દરેક સ્થળે અંતિમ નિર્ણય લેતા પહેલાં સંબંધિત રોડની પહોળાઈ, વાહનોનું પ્રમાણ, યુ-ટર્ન માટેની જગ્યા અને આસપાસના જંક્શન પર થનારી અસરનું મૂલ્યાંકન જરૂરી રહેશે. અર્થાત્, કટ બંધ થવાથી રસ્તો સંપૂર્ણપણે અવરોધિત કરવાનો હેતુ નથી. જ્યાં સીધું ક્રોસિંગ ટ્રાફિક માટે બોટલનેક બનાવે છે ત્યાં પ્રવાહને અલગ દિશામાં વહેંચવાની યોજના છે. તાજેતરમાં અમદાવાદમાં અમલમાં આવેલા કેટલાક પ્રયોગો આ અભિગમ સાથે જોડાયેલા છે. માર્ચ 2026માં SP Ring Road પર આશરે 40 નાના કટ બંધ કર્યા બાદ ટ્રાફિક પ્રવાહમાં સુધારો થયો હોવાનો અહેવાલ આવ્યો હતો. ત્યારબાદ SG Highway પર પણ કેટલાક કટ અંગે સર્વે અને બંધ કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવી હતી.
6 જગ્યાએ નવા કટથી મળશે વૈકલ્પિક માર્ગ
ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં માત્ર કટ બંધ કરવાની કામગીરી નહીં પરંતુ જરૂરી સ્થળે નવા કટ ખોલવાની ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે. કુલ છ સ્થળે નવા ડિવાઇડર કટ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ પ્રકારના નવા કટનો મુખ્ય હેતુ એવો છે કે કોઈ વિસ્તારમાં સીધો રસ્તો બંધ થયા પછી વાહનચાલકોને લાંબો ચક્કર ન મારવો પડે. યોગ્ય અંતરે યુ-ટર્ન અથવા વૈકલ્પિક પ્રવેશબિંદુ ઉપલબ્ધ રહે તો વાહનચાલક સરળતાથી માર્ગ બદલી શકે છે. નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરતાં પહેલાં ટ્રાફિકનું વોલ્યુમ, વાહનોની દિશા, ભારે વાહનોની અવરજવર, પદયાત્રીઓની સલામતી અને નજીકના જંક્શન પર પડતી અસર જેવા મુદ્દાઓ ધ્યાનમાં લેવાશે.
24 સ્થળે નવા ટ્રાફિક સિગ્નલની ભલામણ
શહેરમાં એવા અનેક ક્રોસિંગ પણ છે જ્યાં વાહનોનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર હોવા છતાં સિગ્નલ આધારિત નિયંત્રણની જરૂરિયાત જણાય છે. આવા 24 સ્થળોની ઓળખ કરીને નવા ટ્રાફિક સિગ્નલ સ્થાપિત કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. અહીં એક મહત્વની બાબત એ છે કે અમદાવાદની ટ્રાફિક નીતિ હવે દરેક જંક્શન માટે એકસરખી પદ્ધતિ અપનાવવાને બદલે સ્થળ પ્રમાણે અલગ ઉકેલ તરફ આગળ વધી રહી છે. જ્યાં સિગ્નલ જરૂરી છે ત્યાં સિગ્નલ, જ્યાં સીધો કટ ટ્રાફિક અટકાવે છે ત્યાં ડિવાઇડર અથવા કેપ્સ્યુલ મોડલ અને જ્યાં પીક અવર્સમાં અચાનક ટ્રાફિક વધે છે ત્યાં પોર્ટેબલ સિગ્નલ જેવા વિકલ્પો વિચારવામાં આવી રહ્યા છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં AMC દ્વારા પોર્ટેબલ સોલાર-પાવર્ડ ટ્રાફિક સિગ્નલ માટે આશરે રૂ. 9.6 લાખના ટેન્ડરની વિગતો પણ સામે આવી હતી. આવા સિગ્નલનો ઉપયોગ અસ્થાયી ડાયવર્ઝન, રોડવર્ક અથવા ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન વધતા ટ્રાફિકને નિયંત્રિત કરવા માટે થઈ શકે છે.
કયા વિસ્તારોમાં નવા બમ્પ અથવા ટ્રાફિક નિયંત્રણની કામગીરી?
ઉપલબ્ધ આયોજનમાં શહેરના અનેક મહત્વના પોઇન્ટ પર સ્પીડ બમ્પ અથવા ટ્રાફિક નિયંત્રણના પગલાં સૂચવાયા છે. તેમાં ચાણક્યપુરી વિસ્તારના વિવિધ કટ, ચાંદલોડિયા, ગોતા, ઉદગમ સ્કૂલ આસપાસનો વિસ્તાર, થલતેજ ચાર રસ્તો, દધીચી બ્રિજ અને જુના વાડજ સર્કલ વચ્ચેનો વિસ્તાર, વેલકમ હોટલ સામેનો કટ, જીવરાજ ચાર રસ્તા આસપાસના પોઇન્ટ, જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલ તરફનો માર્ગ, મહાલક્ષ્મી પાંચ રસ્તા, જમાલપુર બ્રિજ વિસ્તાર અને ગાંધી આશ્રમ પાસેની પાણીની ટાંકી સહિતના સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્થળોની અંતિમ ડિઝાઇન અને અમલ માટે સ્થળ નિરીક્ષણ મહત્વનું રહેશે. કારણ કે એક જગ્યાએ અસરકારક સાબિત થતી ટ્રાફિક વ્યવસ્થા બીજી જગ્યાએ એ જ પરિણામ આપે તે જરૂરી નથી.
‘કેપ્સ્યુલ ફોર્મ્યુલા’થી શું બદલાશે?
અમદાવાદમાં હાલમાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલી પદ્ધતિઓમાં ‘કેપ્સ્યુલ ફોર્મ્યુલા’નો સમાવેશ થાય છે. આ પદ્ધતિમાં જંક્શનની વચ્ચેના સીધા કટને બંધ કરીને વાહનોને ડાબી બાજુથી આગળ લઈ જવામાં આવે છે અને થોડે અંતરે બનાવેલા નિયંત્રિત યુ-ટર્ન મારફતે બીજી દિશામાં મોકલવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ ચારેય દિશાના વાહનોને એક જ બિંદુએ ક્રોસ થવાથી અટકાવવાનો છે. પેલેડિયમ મોલ અને કારગિલ ક્રોસ રોડ બાદ ઈસનપુરમાં પણ આ પ્રકારની વ્યવસ્થા અમલમાં આવી છે. ઈસનપુરમાં મુખ્ય કટ બંધ કરીને બંને બાજુ આશરે 150 મીટરના અંતરે વૈકલ્પિક કટ દ્વારા યુ-ટર્નની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. તંત્રના જણાવ્યા મુજબ અગાઉ સિગ્નલને કારણે લાંબી રાહ જોવી પડતી હતી, જ્યારે નવી ગોઠવણીમાં જંક્શન પસાર કરવાનો સમય ઘટ્યો છે. જુલાઈમાં કારગિલ ક્રોસ રોડ પર પણ આ મોડલનો ટ્રાયલ કરવામાં આવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ ત્યાં દરરોજ 50 હજારથી વધુ વાહનોની અવરજવર થાય છે અને સિગ્નલ-ફ્રી ગોઠવણીથી વાહનોના અટકવાના સમયને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
104 જંક્શન પર પણ નજર
આ ટ્રાફિક સુધારણા માત્ર 35 કટ સુધી મર્યાદિત નથી. AMC દ્વારા શહેરના 104 ટ્રાફિક જંક્શન માટે વિગતવાર અભ્યાસ અને વિકાસની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ અભ્યાસમાં માત્ર વાહનોની ગણતરી જ નહીં પરંતુ પદયાત્રીઓની સંખ્યા, ટ્રાફિક વોલ્યુમ, ડાબા વળાંકને મુક્ત રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ સાથે પદયાત્રીઓ માટે ઝેબ્રા ક્રોસિંગ અને ડેડિકેટેડ ક્રોસિંગ જેવી સુવિધાઓ પણ ટ્રાફિક જંક્શન વાહનોની ઝડપ, વિલંબનો સમય, રોડની ભૌગોલિક રચના અને સોફ્ટવેર આધારિત ટ્રાફિક મૂવમેન્ટ એનાલિસિસ જેવા પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે. આ અભિગમથી દરેક જંક્શનની વાસ્તવિક સમસ્યા ઓળખીને તેના આધારે ડિઝાઇન તૈયાર કરવાની દિશા દેખાય છે.
76 જંક્શન પર Free Left Turnની વ્યવસ્થા
નવા જંક્શન ડિઝાઇન સાથે Free Left Turn પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલ મુજબ શહેરના 76 જંક્શન પર ફ્રી લેફ્ટ ટર્નની વ્યવસ્થા વિકસાવવામાં આવી છે. ટ્રાફિક સિગ્નલ પર વાહનોની એક લાઇન સીધી જવા માટે રાહ જોઈ રહી હોય ત્યારે ડાબી તરફ જતાં વાહનોને અનાવશ્યક રીતે રોકવાથી સિગ્નલની ક્ષમતા ઘટી શકે છે. તેથી જ્યાં રોડની સ્થિતિ અને સલામતી મંજૂરી આપે ત્યાં ડાબા વળાંકને મુક્ત રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ સાથે પદયાત્રીઓ માટે ઝેબ્રા ક્રોસિંગ અને ડેડિકેટેડ ક્રોસિંગ જેવી સુવિધાઓ પણ ટ્રાફિક જંક્શન ડિઝાઇનનો ભાગ બની રહી છે.
પીક અવર્સ માટે પોર્ટેબલ સિગ્નલ
અમદાવાદના કેટલાક રસ્તાઓ પર ટ્રાફિકનું પ્રમાણ આખો દિવસ સરખું રહેતું નથી. સવાર અને સાંજના ચોક્કસ સમયગાળામાં અચાનક વાહનોની સંખ્યા વધી જાય છે. આવા સમયે કાયમી સિગ્નલની જગ્યાએ પોર્ટેબલ સિગ્નલ ઉપયોગી બની શકે છે. AMC દ્વારા આવા પોર્ટેબલ સિગ્નલ માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ ટેન્ડર વિગતો મુજબ સોલાર પાવર આધારિત, વ્હીલ-માઉન્ટેડ અને પ્રોગ્રામેબલ સિગ્નલ સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે. તેનો ઉપયોગ રોડવર્ક, અસ્થાયી ડાયવર્ઝન અને ખાસ શરૂ થયા બાદ Corporate Road વિસ્તારમાં ટ્રાફિક દબાણ વધ્યાનું સામે આવ્યું હતું. તેના પગલે ટ્રાફિક પોલીસે ડાયવર્ઝન ગોઠવ્યા અને AMCએ બ્રિજને યુ-ટર્ન લેવો પડી શકે છે. કેટલીક જગ્યાએ વાહનોને ડાબી તરફથી પસાર થઈ પછી નિયંત્રિત યુ-ટર્ન લેવાનો રહેશે. નવા સિગ્નલ શરૂ થતાં લેનોર્ડ, રોડ માર્કિંગ, રાત્રિના સમયે દેખાય તેવા ર પર કટ બંધ કરવાની કામગીરી, SG Highway પર સમીક્ષા, Isanpurમાં Capsule Formula, Kargilમાં signal-free મોડલ અને 104 જંક્શનના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ—શહેરની ટ્રાફિક નીતિમાં માળ closure, Ahmedabad new U turn, Ahmedabad capsule formula, Ahmedabad traffic signal, Ahmedabad 35 cuts, Ahmedabad 6 new cuts, Ahmedabad 24 traffic signals, Ahmedabad SG Highway traffic, Ahmedabad SP Ring Road traffic, Isanpur traffic update, Ahmedabad traffic ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ માટે થઈ શકે છે.
SG Highway પર પણ કટની સમીક્ષા
અમદાવાદના પશ્ચિમ ભાગમાં SG Highway લાંબા સમયથી ભારે ટ્રાફિક ધરાવતો કોરિડોર છે. 2026માં SP Ring Road પર કટ બંધ કરવાની કામગીરી બાદ SG Highway પર પણ સમાન અભિગમ અંગે સર્વે હાથ ધરાયો હતો. અહેવાલો મુજબ Gota અને Sola નજીકના કેટલાક કટ બંધ થયા બાદ Palladium Mall, ISKCON, YMCA, Prahladnagar, Karnavati Club અને Thaltej સહિતના પોઇન્ટ અંગે વધુ તપાસ કરવામાં આવી હતી. આમાંથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમદાવાદમાં ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ હવે માત્ર એક જ વિસ્તારમાં થતી કાર્યવાહી નહીં પરંતુ અલગ-અલગ મુખ્ય કોરિડોરને જોડતી લાંબા ગાળાની પ્રક્રિયા બની રહી છે.
તાજેતરના Makarba અનુભવથી પણ મોટો પાઠ
Makarba railway overbridge શરૂ થયા બાદ Corporate Road વિસ્તારમાં ટ્રાફિક દબાણ વધ્યાનું સામે આવ્યું હતું. તેના પગલે ટ્રાફિક પોલીસે ડાયવર્ઝન ગોઠવ્યા અને AMCએ બ્રિજના લેન્ડિંગ વિસ્તારમાં વાહન વ્યવસ્થિત રીતે પસાર થાય તે માટે ‘capsule approach’ લાગુ કરી હોવાનું જણાવાયું હતું. આ ઘટના દર્શાવે છે કે નવી બ્રિજ, ફ્લાયઓવર અથવા રોડ કનેક્ટિવિટી શરૂ થાય ત્યારે પણ માત્ર રોડ બનાવવો પૂરતો નથી. આસપાસના જંક્શન અને વાહનપ્રવાહની દિશા સાથે સમગ્ર ટ્રાફિક નેટવર્કને ધ્યાનમાં લેવું જરૂરી બને છે.
વાહનચાલકો માટે શું બદલાશે?
જો પ્રસ્તાવિત ફેરફારો સ્થળવાર મંજૂર થઈ અમલમાં આવશે તો વાહનચાલકોને કેટલીક જગ્યાએ પોતાની રોજિંદી ડ્રાઇવિંગ ટેવ બદલવી પડશે. મુખ્ય જંક્શન પર સીધો કટ ન મળવાથી આગળ જઈને યુ-ટર્ન લેવો પડી શકે છે. કેટલીક જગ્યાએ વાહનોને ડાબી તરફથી પસાર થઈ પછી નિયંત્રિત યુ-ટર્ન લેવાનો રહેશે. નવા સિગ્નલ શરૂ થતાં લેન શિસ્ત, સ્ટોપ લાઇન અને સિગ્નલ પાલન વધુ મહત્વનું બનશે.
અંતિમ નિર્ણય પહેલાં શું જોવામાં આવશે?
35 કટ બંધ અને 6 નવા કટ ખોલવાની ભલામણને અંતિમ નિર્ણય માનવો યોગ્ય નથી. સ્થળવાર સંયુક્ત નિરીક્ષણ, ટ્રાફિક વોલ્યુમ અને રોડની વાસ્તવિક સ્થિતિના આધારે અંતિમ ફેરફારો નક્કી થઈ શકે છે. કોઈ કટ બંધ કર્યા બાદ નજીકના વિસ્તારમાં જામ વધે નહીં તે પણ તપાસવું પડશે. તેવી જ રીતે નવો કટ ખોલવાથી એક જંક્શનની સમસ્યા ઉકેલાઈને બીજા જંક્શન પર નવી મુશ્કેલી ઊભી ન થાય તે માટે ટ્રાફિક મોડલિંગ અને મેદાની અભ્યાસ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
અમદાવાદમાં હાલ ચાલી રહેલા વિવિધ પ્રયોગો—SP Ring Road પર કટ બંધ કરવાની કામગીરી, SG Highway પર સમીક્ષા, Isanpurમાં Capsule Formula, Kargilમાં signal-free મોડલ અને 104 જંક્શનના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ—શહેરની ટ્રાફિક નીતિમાં માળખાકીય ફેરફાર તરફ સંકેત આપે છે. આખરે આ સમગ્ર અભિયાનનો વાસ્તવિક લાભ ત્યારે જ માપી શકાશે જ્યારે વાહનચાલકોનો સરેરાશ પ્રવાસ સમય, જંક્શન પરનો વિલંબ, ઇંધણનો બગાડ અને અકસ્માતપ્રવણ સ્થળોની સ્થિતિમાં સતત સુધારો નોંધાય. તેથી આગામી તબક્કામાં કયા કટ ખરેખર બંધ થાય છે, ક્યાં નવા કટ બને છે અને 24 નવા સિગ્નલમાંથી કેટલા અમલમાં આવે છે તેના પર અમદાવાદીઓની નજર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
