‘મહાદાન’માં મહાસિદ્ધિ

ઓર્ગન ડોનેશન ડે પર ત્રણ સરકારી હોસ્પિટલોને રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ

03 August 2026 Gujarat Updates Team: દેશવ્યાપી અંગદાન જાગૃતિ અને ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ક્ષેત્રે ગુજરાતે ફરી એકવાર પોતાની આગવી ઓળખ મજબૂત કરી છે. નવી દિલ્હીમાં આયોજિત 16મા ઇન્ડિયન ઓર્ગન ડોનેશન ડે સમારોહમાં ગુજરાતની ત્રણ અગ્રણી સરકારી આરોગ્ય સંસ્થાઓને રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યા છે. આ સિદ્ધિ માત્ર ગુજરાત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશની જાહેર આરોગ્ય વ્યવસ્થા માટે ગૌરવની ક્ષણ બની છે.

અમદાવાદની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કિડની ડિસીઝ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (IKDRC) ને “Excellence in Organ Transplantation” એવોર્ડથી નવાજવામાં આવી છે. બીજી તરફ અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ ને “Best Non-Transplant Organ Retrieval Centre” અને સુરત નવી સિવિલ હોસ્પિટલ ને “Best Brain Stem Death Team” નો પ્રતિષ્ઠિત રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો છે. આ સન્માન National Organ and Tissue Transplant Organisation (NOTTO) દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે.

આ એવોર્ડ માત્ર ટ્રોફી કે પ્રમાણપત્ર નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલતી માનવસેવા, આધુનિક તબીબી સુવિધાઓ, નિષ્ણાત ડોક્ટરોની ટીમ, ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કો-ઓર્ડિનેટરો અને અંગદાન કરનાર પરિવારોના ત્યાગ અને સહકારનું જીવંત પ્રતિબિંબ છે.

ગુજરાત કેમ બન્યું દેશનું મોડેલ?
છેલ્લા એક દાયકામાં ગુજરાતે અંગદાન અંગે જનજાગૃતિ અભિયાનને સતત વેગ આપ્યો છે. રાજ્ય સરકાર, SOTTO Gujarat, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કિડની ડિસીઝ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (IKDRC), સિવિલ હોસ્પિટલો તેમજ અનેક સામાજિક સંસ્થાઓના સંયુક્ત પ્રયાસોના પરિણામે આજે ગુજરાત દેશના અગ્રણી ઓર્ગન ડોનેશન રાજ્યોમાં સ્થાન ધરાવે છે.

અંગદાનની પ્રક્રિયા અંગે લોકોને સમજાવવી, બ્રેઇન સ્ટેમ ડેથ અંગે વૈજ્ઞાનિક માહિતી પહોંચાડવી, પરિવારજનોનો વિશ્વાસ જીતવો અને ઝડપથી અંગોનું રીટ્રિવલ કરીને યોગ્ય દર્દી સુધી પહોંચાડવું – આ સમગ્ર ચેઇનમાં ગુજરાતે ઉચ્ચ ધોરણ સ્થાપિત કર્યા છે.

IKDRC: દેશની અગ્રણી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સંસ્થા
અમદાવાદ સ્થિત IKDRC આજે માત્ર ગુજરાત નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતની અગ્રણી સરકારી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સંસ્થા તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ 2025 દરમિયાન IKDRCમાં કુલ 597 સફળ ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમાં કિડની, લિવર સહિત વિવિધ અંગોના ટ્રાન્સપ્લાન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આમાં સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ રહી કે 380 જેટલા દર્દીઓને PM-JAY યોજના હેઠળ સંપૂર્ણ વિનામૂલ્યે સારવાર અને ટ્રાન્સપ્લાન્ટની સુવિધા આપવામાં આવી, જેના કારણે ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે જીવ બચાવતી સારવાર શક્ય બની. IKDRCએ છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં હજારો સફળ કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ, સેંકડો લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અને રોબોટિક કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવા અનેક રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ સ્થાપિત કર્યા છે.

અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલની ઐતિહાસિક કામગીરી
અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કેડેવરિક ઓર્ગન ડોનેશન માટે દેશના અગ્રણી કેન્દ્રોમાં સામેલ થઈ છે.હોસ્પિટલે 48 બ્રેઇનડેડ દાતાઓના પરિવારજનોને સમજાવીને 171 જેટલા જીવનદાયી અંગોનું સફળ રીટ્રિવલ કર્યું, જેના કારણે અનેક દર્દીઓને નવું જીવન મળ્યું. તાજેતરના વર્ષોમાં સિવિલ હોસ્પિટલ દ્વારા 1,000થી વધુ અંગો અને ટિશ્યૂ ડોનેશનની સિદ્ધિ પણ નોંધાઈ છે. હોસ્પિટલમાં અત્યાર સુધી સેંકડો કિડની, લિવર, હાર્ટ, લંગ્સ અને અન્ય અંગો સફળતાપૂર્વક રીટ્રિવ કરવામાં આવ્યા છે.

સુરત સિવિલ હોસ્પિટલની અનોખી સિદ્ધિ
સુરત નવી સિવિલ હોસ્પિટલને Best Brain Stem Death Team તરીકે મળેલું સન્માન દર્શાવે છે કે હોસ્પિટલમાં બ્રેઇન સ્ટેમ ડેથની ઓળખ, પરિવાર સાથેની સંવેદનશીલ વાતચીત અને સમયસર અંગદાન પ્રક્રિયામાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાનું કાર્ય થઈ રહ્યું છે. સુરતમાં અત્યાર સુધી ડઝનો સફળ કેડેવરિક ડોનેશન થકી દેશભરના અનેક દર્દીઓને જીવનદાન મળ્યું છે.

બ્રેઇન સ્ટેમ ડેથ શું છે?
બ્રેઇન સ્ટેમ ડેથ એટલે મગજનું કાર્ય સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જવું. આવી સ્થિતિમાં દર્દી કાયદેસર રીતે મૃત્યુ પામેલો ગણાય છે, ભલે વેન્ટિલેટરની મદદથી હૃદય થોડો સમય ધબકતું રહે.આવી પરિસ્થિતિમાં પરિવારજનોની સંમતિથી હૃદય, કિડની, લિવર, ફેફસાં, પેન્ક્રિયાસ, હાથ, આંખો સહિત અનેક અંગોનું દાન કરી શકાય છે, જે અનેક દર્દીઓને નવું જીવન આપી શકે છે.

એક દાતા – અનેક જીંદગીઓ
તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ એક બ્રેઇનડેડ વ્યક્તિના અંગદાનથી 8 જેટલા લોકોને નવું જીવન મળી શકે છે જ્યારે આંખો, ચામડી અને અન્ય ટિશ્યૂ દ્વારા અનેક લોકોને લાભ મળી શકે છે.આ જ કારણ છે કે અંગદાનને “મહાદાન” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં વધતી જાગૃતિ
ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કેડેવરિક ઓર્ગન ડોનેશનની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. SOTTO Gujaratના આંકડાઓ અનુસાર રાજ્યમાં હજારો દર્દીઓને અંગદાનથી જીવન મળ્યું છે. વધુ હોસ્પિટલો ટ્રાન્સપ્લાન્ટ નેટવર્ક સાથે જોડાતા રાહ જોતા દર્દીઓને પણ ઝડપી સારવાર મળી રહી છે.

ગ્રીન કોરિડોરની સફળતા
ગુજરાત પોલીસ, આરોગ્ય વિભાગ અને હોસ્પિટલોના સંકલનથી ગ્રીન કોરિડોર દ્વારા અનેક વખત મિનિટોમાં અંગો એક શહેરથી બીજા શહેરમાં પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. આ વ્યવસ્થાએ સમયસર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ શક્ય બનાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.

PM-JAY બન્યું આશીર્વાદ
પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના હેઠળ ગરીબ પરિવારોને લાખો રૂપિયાની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સારવાર મફતમાં મળતા અનેક દર્દીઓ માટે નવી આશા જન્મી છે. IKDRCએ PM-JAY અંતર્ગત દેશના સૌથી મોટા સરકારી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કાર્યક્રમોમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.

આરોગ્ય રાજ્યમંત્રીનો સંદેશ
ગુજરાતના આરોગ્ય રાજ્યમંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ડોક્ટરો, નર્સિંગ સ્ટાફ, પેરામેડિકલ કર્મચારીઓ, ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કો-ઓર્ડિનેટરો અને અંગદાન કરનાર પરિવારોને અભિનંદન પાઠવતા જણાવ્યું કે ગુજરાત આજે દેશ માટે પ્રેરણારૂપ મોડેલ બન્યું છે. સમાજ અને તબીબી વ્યવસ્થાના સહિયારા પ્રયાસોથી અંગદાનનું અભિયાન વધુ મજબૂત બન્યું છે.

પડકારો હજુ બાકી
નિષ્ણાતો માને છે કે હજુ પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં બ્રેઇન સ્ટેમ ડેથ અંગે જાગૃતિ વધારવાની જરૂર છે. જિલ્લા હોસ્પિટલોમાં વધુ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કો-ઓર્ડિનેટર, ICU સુવિધા અને તાલીમબદ્ધ સ્ટાફ ઉપલબ્ધ કરાવવાથી અંગદાનની સંભાવનાઓમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.

સમાજ માટે પ્રેરણાદાયી સંદેશ
અંગદાન એ મૃત્યુ પછી પણ જીવંત રહેવાનો માર્ગ છે. એક પરિવારનો સંવેદનશીલ નિર્ણય અનેક પરિવારોમાં ખુશી પરત લાવી શકે છે. ગુજરાતે આજે જે સિદ્ધિ મેળવી છે તે માત્ર સરકારી એવોર્ડ નથી, પરંતુ માનવતા, વિજ્ઞાન અને સેવા વચ્ચેના ઉત્તમ સમન્વયનું પ્રતિક છે. જો સમાજમાં વધુ લોકો અંગદાન અંગે સકારાત્મક અભિગમ અપનાવે તો હજારો દર્દીઓને નવી જિંદગી મળી શકે છે.

ગુજરાતની ત્રણ સરકારી હોસ્પિટલોને મળેલા આ રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ એ સાબિત કરે છે કે યોગ્ય નીતિ, આધુનિક ટેક્નોલોજી, નિષ્ણાત તબીબો અને સમાજના સહકારથી જાહેર આરોગ્ય વ્યવસ્થા વિશ્વસ્તરીય બની શકે છે. આવનારા વર્ષોમાં પણ ગુજરાત અંગદાન અને ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ક્ષેત્રે દેશનું નેતૃત્વ જાળવી રાખશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

www.gujaratupdates.com

અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo

આ પણ વાંચો :

દાતા હૃદયે બચાવ્યો એક વધુ જીવ

આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.