54 વેબસાઇટ કાંડની તપાસ તેજ
નડિયાદ, જુન્નરથી દિલ્હી સુધી દરોડા; સાયબર નેટવર્કની શોધ
25 Gujarat Updates Team: ભારતની ડિજિટલ સુરક્ષા વ્યવસ્થાને પડકાર આપવાના આરોપો સાથે જોડાયેલા એક મહત્વપૂર્ણ સાયબર ટેરરિઝમ કેસમાં રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA)એ તપાસનો વ્યાપ દેશના અનેક રાજ્યો સુધી લંબાવ્યો છે. સોમવાર, 24 ઓગસ્ટે NIAની ટીમોએ ગુજરાત સહિત પાંચ સ્થળોએ એકસાથે સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. ગુજરાતના ખેડા જિલ્લાના નડિયાદ ઉપરાંત મહારાષ્ટ્રના પુણે જિલ્લાના જુન્નર, તેલંગાણાના કરીમનગર જિલ્લાના રામાગુંડમ, બિહારના ગોપાલગંજ અને દિલ્હીમાં તપાસ કરવામાં આવી હતી.
આ કાર્યવાહી 25 જૂન 2025ના રોજ નોંધાયેલા RC-01/2025/NIA/AMD સાયબર ટેરરિઝમ કેસની આગળની તપાસનો ભાગ છે. તપાસનો કેન્દ્રબિંદુ ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ના સમયગાળા દરમિયાન ભારત સરકારની 54 વેબસાઇટ્સ સામે કથિત રીતે કરવામાં આવેલા અત્યાધુનિક Distributed Denial-of-Service (DDoS) હુમલાના પ્રયાસો છે. NIA મુજબ આ પ્રવૃત્તિઓમાં સરકારી કમ્પ્યુટર સંસાધનો તથા **Critical Information Infrastructure (CII)**ને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ થયો હતો.
નડિયાદમાં કાર્યવાહીથી ગુજરાત કનેક્શન ફરી ચર્ચામાં
ગુજરાતના નડિયાદમાં થયેલી કાર્યવાહી આ કેસ માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે સમગ્ર પ્રકરણની શરૂઆત ગુજરાત ATSની તપાસથી થઈ હતી. ત્યારબાદ કેસ NIA સુધી પહોંચ્યો અને કેન્દ્રીય એજન્સીએ તપાસ આગળ ધપાવી.NIAએ કોર્ટમાંથી જરૂરી સર્ચ વોરંટ મેળવ્યા બાદ શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓ સાથે જોડાયેલા સ્થળોએ કાર્યવાહી કરી હતી. તપાસ દરમિયાન એવા લોકો વિશે માહિતી મળી હતી કે જેમણે અગાઉથી ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓને કથિત સાયબર હુમલાની તૈયારી અને ટેક્નિકલ કુશળતા વિકસાવવામાં મદદ કરી હોવાની આશંકા છે. ટેક્નિકલ એનાલિસિસના આધારે આવા શંકાસ્પદોની ઓળખ કરવામાં આવી હોવાનું એજન્સીના ઇનપુટ્સમાં જણાવાયું છે.
આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે NIA હવે માત્ર અગાઉથી પકડાયેલા આરોપીઓ સુધી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ હુમલાની તૈયારી, ટેક્નિકલ સપોર્ટ અને કથિત નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલા અન્ય લોકોને પણ તપાસના દાયરામાં લાવી રહી છે.
54 સરકારી વેબસાઇટ કેમ મહત્વની?
આ કેસમાં સૌથી મોટો આંકડો 54 સરકારી વેબસાઇટ્સનો છે. NIAના જણાવ્યા પ્રમાણે આરોપીઓએ ભારત સરકારની વિવિધ સંસ્થાઓની કુલ 54 વેબસાઇટ્સ સામે અત્યાધુનિક DDoS હુમલા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. હુમલાનો નિશાન માત્ર સામાન્ય ઓનલાઈન સેવાઓ સુધી મર્યાદિત ન હોવાનું એજન્સીએ જણાવ્યું છે; તેમાં મહત્વપૂર્ણ કમ્પ્યુટર સંસાધનો અને Critical Information Infrastructureનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
DDoS હુમલામાં સામાન્ય રીતે કોઈ ઓનલાઈન સર્વર અથવા વેબસાઇટ પર અસાધારણ પ્રમાણમાં રિક્વેસ્ટ મોકલવામાં આવે છે. પરિણામે સિસ્ટમ પર ભાર વધે છે અને વપરાશકર્તાઓ માટે સેવા ધીમી અથવા અપ્રાપ્ય બની શકે છે. અહીં મહત્વની બાબત એ છે કે NIA આ સમગ્ર ઘટનાને માત્ર ટેક્નિકલ ખલેલ તરીકે નહીં, પરંતુ સાયબર ટેરરિઝમ કેસ તરીકે તપાસી રહી છે.
એજન્સીના જણાવ્યા પ્રમાણે કથિત હુમલાઓનો ઉદ્દેશ્ય દેશની સાર્વભૌમત્વ, સુરક્ષા અને એકતાને અસર પહોંચાડવાનો તેમજ લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ ઊભું કરવાનો હતો. આ કારણે કેસને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે.
‘ઓપરેશન સિંદૂર’ સાથે શું છે સંબંધ?
આ કેસનો બીજો મહત્વનો પાસો ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ સાથેનું જોડાણ છે. NIAની તપાસ મુજબ કથિત સાયબર હુમલાની પ્રવૃત્તિઓ ભારતના ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન થઈ હતી. એજન્સીની અગાઉની તપાસમાં પણ આરોપીઓ દ્વારા આ કાર્યવાહી અંગે પ્રતિક્રિયા સ્વરૂપે ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ થયો હતો.
NIAના 14 ઓગસ્ટ 2025ના સત્તાવાર દસ્તાવેજ મુજબ, આ કેસમાં આરોપી જસીમ શાહનવાઝ અન્સારી વિરુદ્ધ ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમાં જણાવાયું હતું કે આરોપી અને એક કાયદા સાથે સંઘર્ષમાં રહેલા કિશોર વચ્ચે સરકારી તથા રાજ્ય સરકારની વેબસાઇટ્સ સામે DoS/DDoS હુમલાની કથિત સાજિશ અંગે તપાસ થઈ હતી. તપાસમાં VPN, એનક્રિપ્ટેડ પ્લેટફોર્મ અને અન્ય ટેક્નિકલ સાધનોના ઉપયોગનો પણ ઉલ્લેખ થયો હતો. અર્થાત્, હાલની દરોડા કાર્યવાહી કોઈ અલગ અને નવો કેસ નથી. તે અગાઉથી ચાલી રહેલી તપાસમાં નવા શંકાસ્પદ કનેક્શન શોધવા માટે કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી છે.
બે આરોપીઓની અગાઉ જ ધરપકડ
આ કેસમાં NIA અત્યાર સુધી બે આરોપીઓની ધરપકડ કરી ચૂકી હોવાનું તાજેતરના અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. હવે એજન્સી એ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે આ આરોપીઓ સાથે અન્ય કેટલા લોકો સંપર્કમાં હતા અને હુમલાની કથિત યોજના તૈયાર કરવામાં કોની ભૂમિકા હતી. તપાસનો આ તબક્કો મહત્વનો છે, કારણ કે સાયબર હુમલાના કેસોમાં ઘણી વખત હુમલો કરનાર વ્યક્તિ, ટેક્નિકલ સહાય આપનાર, ડિજિટલ સાધનો પૂરા પાડનાર અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ મારફતે સંકલન કરનાર લોકો અલગ હોઈ શકે છે. તેથી NIAનું ધ્યાન હવે સંભવિત સપોર્ટ સિસ્ટમ અને ટેક્નિકલ નેટવર્ક તરફ પણ છે.
દરોડામાં શું મળ્યું?
સોમવારની કાર્યવાહીમાં NIAએ ડિજિટલ ઉપકરણો અને દસ્તાવેજો જપ્ત કર્યા છે. ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રમાણે કુલ 3 લેપટોપ, 5 મોબાઇલ ફોન અને પેન ડ્રાઇવ સહિતના અન્ય ડિજિટલ સાધનો તપાસ માટે કબજે કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપકરણોમાંથી મળતો ડેટા તપાસ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ખાસ કરીને ઈ-મેઇલ, ચેટ, ફાઇલ, બ્રાઉઝિંગ સંબંધિત ડિજિટલ આર્ટિફેક્ટ્સ, કનેક્શન વિગતો અને અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક પુરાવાઓમાંથી તપાસકર્તાઓ કથિત નેટવર્ક વિશે વધુ માહિતી મેળવી શકે છે. જોકે, જપ્ત થયેલા દરેક ઉપકરણમાંથી ગુનાહિત પુરાવો મળ્યો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. ફોરેન્સિક તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ કયા ડેટાનો કેસ સાથે સીધો સંબંધ છે તે અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે.
ટેક્નિકલ એનાલિસિસ બન્યું તપાસનું મુખ્ય હથિયાર
આ કેસમાં ટેક્નિકલ એનાલિસિસની ભૂમિકા ખાસ નોંધપાત્ર છે. NIAના જણાવ્યા પ્રમાણે તપાસ દરમિયાન મળેલી ટેક્નિકલ માહિતીના આધારે એવા શંકાસ્પદ લોકો સુધી પહોંચવામાં આવ્યું, જેમણે કથિત હુમલાની તૈયારી અથવા હુમલાખોરોની કુશળતા વધારવામાં મદદ કરી હોવાની આશંકા છે. સાયબર ક્રાઇમની તપાસમાં ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ ઘણી વખત પરંપરાગત તપાસ કરતાં અલગ પ્રકારના પુરાવા આપે છે. અલગ-અલગ ઓનલાઈન એકાઉન્ટ, ઉપકરણો, નેટવર્ક કનેક્શન અને સંચારના ડેટાને જોડીને તપાસકર્તાઓ એક સંભવિત ઘટનાક્રમ તૈયાર કરી શકે છે. આ જ કારણથી NIA દ્વારા જપ્ત કરાયેલા લેપટોપ અને મોબાઇલની ફોરેન્સિક તપાસ આગળની કાર્યવાહી માટે મહત્વની બની શકે છે.
પાંચ સ્થળે એકસાથે કાર્યવાહી કેમ મહત્વની?
એક જ કેસમાં ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, તેલંગાણા, બિહાર અને દિલ્હીમાં સર્ચ ઓપરેશન થવું તપાસની આંતરરાજ્ય પ્રકૃતિ તરફ સંકેત આપે છે. પાંચેય સ્થળો અલગ-અલગ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં આવેલા છે, પરંતુ NIAની તપાસ તેમને એક જ કેસના સંભવિત કનેક્શન સાથે જોઈ રહી છે. સોમવારની કાર્યવાહી દરમિયાન શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓની પૂછપરછ પણ કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને અગાઉ ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ સાથે તેમનો સંબંધ શું હતો અને તેઓ કથિત સાયબર પ્રવૃત્તિમાં કેવી રીતે જોડાયા હતા તે જાણવા તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આથી હાલની કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ માત્ર ઉપકરણો જપ્ત કરવાનો નથી, પરંતુ કથિત નેટવર્કનું માળખું સમજવાનો પણ છે.
ગુજરાત ATSથી NIA સુધી પહોંચી તપાસ
આ કેસની શરૂઆત ગુજરાત ATS દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન સામે આવેલી માહિતીના આધારે કેસ NIAને સોંપવામાં આવ્યો હતો. NIAના સત્તાવાર 2025ના દસ્તાવેજમાં જણાવાયું હતું કે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના આદેશ બાદ કેસને NIA દ્વારા ફરી નોંધવામાં આવ્યો હતો. 14 ઓગસ્ટ 2025ની NIA ચાર્જશીટ સંબંધિત જાહેરાતે આ કેસની કેટલીક અગાઉની વિગતો પણ જાહેર કરી હતી. એજન્સીએ આરોપી સામે Information Technology Actની કલમ 66F અને Bharatiya Nyaya Sanhitaની સંબંધિત જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. હવે ઓગસ્ટ 2026ની નવી કાર્યવાહીથી કેસનો તપાસનો તબક્કો વધુ વિસ્તર્યો છે.
શું કોઈ મોટું નેટવર્ક સામે આવશે?
હાલમાં NIAએ સર્ચ ઓપરેશન અને જપ્તી અંગે માહિતી જાહેર કરી છે, પરંતુ તપાસમાંથી કોઈ નવા ‘માસ્ટરમાઇન્ડ’ની ઓળખ થઈ ગઈ છે એવું સત્તાવાર રીતે કહેવામાં આવ્યું નથી. તેથી આ તબક્કે એવી અટકળોથી બચવું જરૂરી છે. હાલની માહિતી પ્રમાણે તપાસકર્તાઓ શંકાસ્પદ લોકો અને અગાઉ પકડાયેલા આરોપીઓ વચ્ચેના સંબંધો તપાસી રહ્યા છે. જપ્ત કરાયેલા ડિજિટલ સાધનોનું ફોરેન્સિક વિશ્લેષણ અને અન્ય ટેક્નિકલ તપાસ આગળ વધે તેમ કેસમાં વધુ નામો અથવા કનેક્શન સામે આવી શકે છે.
Critical Information Infrastructure પર વધતું ધ્યાન
આ કેસનો સૌથી ગંભીર પાસો CII સાથે જોડાયેલો છે. દેશની મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ સેવાઓ, સરકારી નેટવર્ક અને અન્ય આવશ્યક કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ પર સાયબર હુમલાનો પ્રયાસ માત્ર વેબસાઇટ બંધ કરવાના પ્રયાસ કરતાં ઘણો વિશાળ જોખમ ઊભું કરી શકે છે.જો મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ સિસ્ટમ લાંબા સમય સુધી ખોરવાય, તો સરકારી સેવાઓ, જાહેર સંચાર અને મહત્વપૂર્ણ કામગીરી પર અસર થવાની સંભાવના રહે છે. આ કારણે સાયબર સુરક્ષા હવે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગઈ છે.
NIA પણ આ કેસને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના સંદર્ભમાં જોઈ રહી છે અને એજન્સીએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે દેશના ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવનારા લોકો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી માટે તપાસ ચાલુ રહેશે.
આગળ શું થશે?
હાલની કાર્યવાહી બાદ આગામી તબક્કામાં જપ્ત થયેલા ડિજિટલ ઉપકરણોની ફોરેન્સિક તપાસ, શંકાસ્પદોની પૂછપરછ અને અગાઉના આરોપીઓ સાથેના સંભવિત કનેક્શનનું વિશ્લેષણ થઈ શકે છે.જો ડિજિટલ પુરાવાઓમાં કથિત હુમલાની તૈયારી, સંચાર અથવા અન્ય લોકોની ભૂમિકા અંગે વિશ્વસનીય માહિતી મળે, તો તપાસનો વ્યાપ વધુ વિસ્તરી શકે છે. NIAએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કેસમાં વધુ તપાસ ચાલુ છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એ પણ દર્શાવે છે કે આજના સમયમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો પડકાર માત્ર સરહદો અથવા ભૌતિક હુમલાઓ પૂરતો સીમિત નથી. સરકારી વેબસાઇટ્સ, કમ્પ્યુટર નેટવર્ક અને મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ માળખાં પણ સંભવિત નિશાન બની શકે છે.
નડિયાદ સહિત પાંચ સ્થળે થયેલી NIAની કાર્યવાહીથી હવે તપાસનો આગળનો અધ્યાય શરૂ થયો છે. 54 સરકારી વેબસાઇટ્સ સામે કથિત DDoS હુમલાના પ્રયાસ પાછળ ખરેખર કેટલા લોકો હતા, તેમની ભૂમિકા શું હતી અને ડિજિટલ નેટવર્ક કેટલું વિસ્તરેલું હતું—આ પ્રશ્નોના જવાબ આગામી ફોરેન્સિક તપાસ અને કાનૂની પ્રક્રિયામાંથી બહાર આવવાના છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
