ગુજરાતમાં ફરી જામશે વરસાદનો રંગ
વીકએન્ડમાં ગુજરાતમાં વરસાદની એન્ટ્રી!
07 August 2026 Gujarat Updates TeamL ગુજરાતમાં થોડા દિવસથી વરસાદનું જોર કેટલીક જગ્યાએ ઘટ્યું છે, પરંતુ ચોમાસાએ હજુ વિદાય લીધી નથી. રાજ્યમાં ફરી વરસાદી ગતિવિધિ વધવાના સંકેત મળી રહ્યા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના અમદાવાદ હવામાન કેન્દ્ર દ્વારા 7 ઓગસ્ટે બપોરે 12 વાગ્યે જારી કરવામાં આવેલા તાજા સ્ટેટ ફોરકાસ્ટ મુજબ આગામી સાત દિવસ ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અને ગાજવીજ સાથેના વરસાદની શક્યતા યથાવત છે. આથી ગુજરાતમાં 8-9 ઓગસ્ટનો વીકએન્ડ વરસાદી માહોલ માટે મહત્વનો બની શકે છે, ખાસ કરીને ઉત્તર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદની હાજરી વધુ જોવા મળી શકે છે.
છેલ્લા 24 કલાકમાં ક્યાં પડ્યો વરસાદ?
IMDના 7 ઓગસ્ટના તાજા બુલેટિન પ્રમાણે 7 ઓગસ્ટ સવારે 8:30 વાગ્યે પૂરા થયેલા 24 કલાક દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતમાં કેટલાક સ્થળોએ વરસાદ નોંધાયો હતો, જ્યારે ઉત્તર ગુજરાતમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ પડ્યો હતો. બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં હવામાન મુખ્યત્વે સૂકું રહ્યું હતું.
આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં વરસાદ સંપૂર્ણપણે અટક્યો નથી. ચોમાસાની સિસ્ટમ સક્રિય હોવાથી અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં સ્થાનિક સ્તરે વરસાદી ઝાપટાં પડી શકે છે.
8 ઓગસ્ટે ગુજરાતમાં કેવું રહેશે હવામાન?
IMDના 7 ઓગસ્ટના અપડેટ અનુસાર 8 ઓગસ્ટ સવારે 8:30 વાગ્યા સુધી ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, અરવલ્લી, ખેડા, અમદાવાદ, આણંદ, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર જિલ્લામાં છૂટાછવાયા સ્થળે હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદની શક્યતા ઉત્તર ગુજરાત કરતાં થોડી વધુ વ્યાપક છે. વડોદરા, છોટાઉદેપુર, નર્મદા, ભરૂચ, સુરત, ડાંગ, તાપી, નવસારી અને વલસાડ ઉપરાંત દમણ તથા દાદરા અને નગર હવેલીમાં કેટલાક સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં સુરેન્દ્રનગર, રાજકોટ, જામનગર, પોરબંદર, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી, દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, બોટાદ અને કચ્છ તેમજ દીવમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ થઈ શકે છે.
8થી 9 ઓગસ્ટ દરમિયાન વરસાદી ગતિવિધિમાં વધારો
8 ઓગસ્ટ સવારે 8:30થી 9 ઓગસ્ટ સવારે 8:30 વાગ્યા સુધીના સમયગાળા માટે IMDએ અરવલ્લી, દાહોદ અને મહીસાગરમાં કેટલાક સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે.
બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, ખેડા, અમદાવાદ, પંચમહાલ અને આણંદમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ પડી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતના તમામ જિલ્લાઓ—વડોદરા, છોટાઉદેપુર, નર્મદા, ભરૂચ, સુરત, ડાંગ, તાપી, નવસારી અને વલસાડમાં કેટલાક સ્થળોએ વરસાદની શક્યતા છે. દમણ, દાદરા અને નગર હવેલી પણ આ આગાહીમાં સામેલ છે. સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં વરસાદ મુખ્યત્વે છૂટાછવાયા સ્થળો પૂરતો રહેવાની સંભાવના છે.
9 ઓગસ્ટ બાદ ઉત્તર-દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદનો વિસ્તાર વધી શકે
9 ઓગસ્ટ સવારે 8:30થી 10 ઓગસ્ટ સવારે 8:30 વાગ્યા સુધી ઉત્તર ગુજરાતના તમામ જિલ્લાઓમાં કેટલાક સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી છે. બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, અરવલ્લી, ખેડા, અમદાવાદ, આણંદ, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર ઉપરાંત દક્ષિણ ગુજરાતના વડોદરા, છોટાઉદેપુર, નર્મદા, ભરૂચ, સુરત, ડાંગ, તાપી, નવસારી અને વલસાડમાં વરસાદની શક્યતા છે.
દમણ તથા દાદરા અને નગર હવેલીમાં પણ વરસાદી માહોલ રહેવાની સંભાવના છે. જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના જિલ્લાઓમાં છૂટાછવાયા સ્થળે વરસાદ થઈ શકે છે. આ જ પ્રકારની વરસાદી પેટર્ન 10થી 11 ઓગસ્ટ દરમિયાન પણ જોવા મળી શકે છે. એટલે વીકએન્ડ બાદ પણ ગુજરાતમાંથી વરસાદ તાત્કાલિક ગાયબ થાય તેવી સ્થિતિ હાલની આગાહીમાં દેખાતી નથી.
12થી 14 ઓગસ્ટ સુધી પણ વરસાદની શક્યતા
IMDની સાત દિવસની આગાહી રસપ્રદ છે કારણ કે વરસાદ માત્ર 8-9 ઓગસ્ટ પૂરતો મર્યાદિત રહેવાનો નથી.11થી 12 ઓગસ્ટ, 12થી 13 ઓગસ્ટ અને 13થી 14 ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉત્તર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં કેટલાક સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં આ સમયગાળા દરમિયાન વરસાદનું વિતરણ પ્રમાણમાં ઓછું રહેવાની અને છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ પડવાની સંભાવના છે. 14થી 16 ઓગસ્ટ માટેના પ્રારંભિક આઉટલુકમાં પણ IMDએ હવામાનની સ્થિતિમાં “No large change” એટલે કે કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય તેવો સંકેત આપ્યો છે.
ભારે વરસાદ અંગે આગાહીમાં થયો મહત્વનો ફેરફાર
ગુજરાતના હવામાન અંગે સૌથી મહત્વપૂર્ણ અપડેટ ભારે વરસાદની ચેતવણીને લઈને છે. 6 ઓગસ્ટ સાંજના IMD બુલેટિનમાં 8 ઓગસ્ટ માટે સાબરકાંઠા અને અરવલ્લીમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી. 9 ઓગસ્ટ માટે આ યાદીમાં બનાસકાંઠા અને વાવ-થરાદ પણ ઉમેરાયા હતા. IMDના એ બુલેટિનમાં ગાજવીજ, વીજળી અને 30થી 40 કિમી પ્રતિ કલાકના પવન સાથે વરસાદની શક્યતા સમગ્ર રાજ્યના અનેક વિસ્તારો માટે દર્શાવવામાં આવી હતી.
છતાં ઉત્તર ગુજરાત માટે ગાજવીજ-વીજળીની ચેતવણી
ભારે વરસાદની ચેતવણી હાલ NIL થઈ હોવા છતાં ઉત્તર ગુજરાત માટે હવામાન વિભાગની ચેતવણીને હળવાશથી લઈ શકાય નહીં.
8 અને 9 ઓગસ્ટના સંબંધિત સમયગાળા દરમિયાન હળવી ગાજવીજ, વીજળીના ચમકારા અને 30થી 40 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે સપાટી પર પવન સાથે હળવાથી મધ્યમ વરસાદ છૂટાછવાયા સ્થળોએ થવાની શક્યતા છે.
IMDના 7 ઓગસ્ટના તાજા બુલેટિનમાં આ ચેતવણી બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, અરવલ્લી, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર માટે દર્શાવવામાં આવી છે. ખાસ કરીને વીજળી દરમિયાન ખુલ્લા મેદાન, ઊંચા વૃક્ષો કે વીજળીના થાંભલા પાસે ઊભા રહેવાનું ટાળવું હિતાવહ છે.
વરસાદ પાછળ કઈ હવામાન સિસ્ટમ જવાબદાર?
ગુજરાતમાં વરસાદી ગતિવિધિ જળવાઈ રહેવા પાછળ એક કરતાં વધુ હવામાન પરિબળ કામ કરી રહ્યાં છે. IMDના 7 ઓગસ્ટના બપોરના તાજા બુલેટિન પ્રમાણે Monsoon Trough એટલે કે ચોમાસાની ધરી ગંગા નગર, દિલ્હી, હમીરપુર, રાંચી અને દીઘા થઈને પૂર્વ-મધ્ય બંગાળની ખાડી તરફ જાય છે અને સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી આશરે 0.9 કિમી સુધી વિસ્તરેલી છે. આ ઉપરાંત દક્ષિણ ગંગીય પશ્ચિમ બંગાળ અને તેની નજીકના બાંગ્લાદેશ વિસ્તારમાં Upper Air Cyclonic Circulation સક્રિય છે. આ સિસ્ટમ સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ 7.6 કિમીની ઊંચાઈ સુધી વિસ્તરેલી હોવાનું IMDએ જણાવ્યું છે. તેના પ્રભાવ હેઠળ ગંગીય પશ્ચિમ બંગાળના દરિયાકાંઠા અને ઉત્તર-પશ્ચિમ બંગાળની ખાડીના નજીકના વિસ્તારમાં આગામી 24 કલાકમાં Low Pressure Area બનવાની શક્યતા પણ દર્શાવવામાં આવી છે.
Western Disturbance પણ સક્રિય
રાજ્યના હવામાનને અસર કરતું બીજું પરિબળ Western Disturbance છે. IMD મુજબ મધ્ય અને ઉપલા ટ્રોપોસ્ફેરિક પશ્ચિમી પવનોમાં ટ્રફના સ્વરૂપમાં Western Disturbance યથાવત છે. તેની ધરી સરેરાશ સમુદ્ર સપાટીથી આશરે 5.8 કિમીની ઊંચાઈએ 73 ડિગ્રી પૂર્વ રેખાંશની આસપાસ અને 29 ડિગ્રી ઉત્તર અક્ષાંશથી ઉત્તરે પસાર થાય છે. સાથે જ ગુજરાત અને આસપાસના વિસ્તારમાં નીચલા સ્તરે સામાન્ય રીતે દક્ષિણ-પશ્ચિમી પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે.
આ હવામાન પરિબળોના સંયોજનને કારણે રાજ્યમાં ભેજનું પ્રમાણ જળવાઈ રહે છે અને અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાય ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે વરસાદી વાદળો વિકસી શકે છે.
અમદાવાદમાં વાદળછાયું વાતાવરણ, વરસાદી ઝાપટાંની શક્યતા
અમદાવાદ અને આસપાસના વિસ્તારો માટે પણ વરસાદની શક્યતા યથાવત છે.IMDના 7 ઓગસ્ટના બુલેટિન પ્રમાણે અમદાવાદ અને આસપાસના વિસ્તારમાં સામાન્ય રીતે વાદળછાયું આકાશ રહેવાની સાથે એક કે બે સ્પેલમાં વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. આગામી દિવસોની રાજ્યસ્તરની આગાહીમાં પણ અમદાવાદ ઉત્તર ગુજરાતના વરસાદ સંભવિત જિલ્લાઓમાં સામેલ છે. જોકે અમદાવાદ માટે હાલ ભારે વરસાદની અલગ સત્તાવાર ચેતવણી નથી.
‘Isolated’ અને ‘Few Places’નો અર્થ શું?
હવામાન વિભાગની આગાહીમાં વારંવાર “isolated places” અને “a few places” જેવા શબ્દો આવે છે. સામાન્ય વાચકો માટે તેનો અર્થ સમજવો જરૂરી છે.IMDના જ બુલેટિનમાં આપવામાં આવેલી વ્યાખ્યા પ્રમાણે Isolatedનો અર્થ સંબંધિત વિસ્તારના 25 ટકા કે તેથી ઓછા સ્ટેશનો/વિસ્તારોમાં વરસાદ થવાની અપેક્ષા છે. A few places અથવા Scatteredનો અર્થ આશરે 26થી 50 ટકા વિસ્તારમાં વરસાદ થવાની શક્યતા છે. 51થી 75 ટકા વિસ્તાર માટે “Fairly Widespread” અને 76થી 100 ટકા માટે “Widespread” શબ્દ વપરાય છે.
એટલે કોઈ આખા જિલ્લામાં વરસાદની આગાહી હોય તેનો અર્થ જિલ્લાના દરેક ગામ કે શહેરમાં એકસરખો વરસાદ પડશે એવો નથી.
‘Heavy Rain’ એટલે કેટલો વરસાદ?
IMDની સત્તાવાર વ્યાખ્યા પ્રમાણે 24 કલાકમાં 64.5થી 115.5 મિલીમીટર વરસાદ નોંધાય તો તેને Heavy Rainfall કહેવામાં આવે છે.115.6થી 204.4 મિમી વરસાદને Very Heavy Rainfall અને 204.5 મિમી કે તેથી વધુ વરસાદને Extremely Heavy Rainfallની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે. હળવો વરસાદ 2.5થી 15.5 મિમી અને મધ્યમ વરસાદ 15.6થી 64.4 મિમીની શ્રેણીમાં આવે છે. આ વ્યાખ્યા એટલા માટે મહત્વની છે કે “વરસાદની આગાહી” અને “ભારે વરસાદની ચેતવણી” બંને એક જ બાબત નથી. હાલમાં વરસાદની શક્યતા વ્યાપક છે, પરંતુ 7 ઓગસ્ટના તાજા બુલેટિનમાં અલગ Heavy Rainfall Warning NIL છે.
ગુજરાત માટે હવે શું સંકેત?
હાલની પરિસ્થિતિ પરથી ત્રણ બાબતો સ્પષ્ટ થાય છે. પ્રથમ, ગુજરાતમાં ચોમાસાની વરસાદી ગતિવિધિ ચાલુ રહેવાની છે. બીજું, 8 અને 9 ઓગસ્ટ દરમિયાન ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાતમાં ગાજવીજ, વીજળી અને 30-40 કિમી પ્રતિ કલાકના પવનનું જોખમ છે. ત્રીજું, અગાઉ આપવામાં આવેલી ભારે વરસાદની આગાહી તાજા બુલેટિનમાં હળવી કરવામાં આવી છે.
હવામાનની સિસ્ટમ ઝડપથી બદલાતી હોવાથી જિલ્લા સ્તરની ચેતવણીમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાતના રહેવાસીઓ અને ખેડૂતો માટે આગામી બે દિવસ IMDના Nowcast અને જિલ્લા સ્તરના અપડેટ પર નજર રાખવી ઉપયોગી રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
