જૂના ટીનમાં ‘નવું’ તેલ?
લાંભામાં 175 ટિન અટકાવાયા, 300 જૂના ટીન મળ્યા
12 Sepetember 2026 Gujarat Updates Team: અમદાવાદમાં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની ગુણવત્તા અને પેકિંગ અંગે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે હાથ ધરેલી તપાસ દરમિયાન ગંભીર ગેરરીતિનો પર્દાફાશ થયો છે. લાંભાના પીપળજ રોડ પર આવેલા આદર્શ એસ્ટેટમાં મમતા એગ્રો પ્રોટીન નામના ખાદ્યતેલ રિપેકિંગ એકમ પર કરવામાં આવેલી તપાસ દરમિયાન 175 ભરેલા તેલના ટિન, આશરે 300 જૂના તથા વપરાયેલા ખાલી ટીન અને પેકિંગ-લેબલિંગ સાથે જોડાયેલી સામગ્રી મળી આવી હતી. તંત્રએ સ્થળ પર મળેલા 175 ભરેલા ટિનનું વેચાણ રોકી દીધું છે. આ જથ્થાની અંદાજિત કિંમત રૂ. 3.93 લાખ હોવાનું સામે આવ્યું છે. કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર એકમને સીલ કરવામાં આવ્યું છે. હવે સ્થળ પરથી મળેલા દસ્તાવેજો, લેબલ અને પેકિંગ સામગ્રીની તપાસના આધારે આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી નક્કી થશે.
ટેન્કરથી તેલ આવતું, પછી થતું રિપેકિંગ
ફૂડ સેફ્ટી વિભાગની તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો મુજબ એકમમાં સોયાબીન, કપાસિયા અને પામ ઓઇલનું રિપેકિંગ કરવામાં આવતું હતું. અધિકારીઓ સમક્ષ સંચાલક દ્વારા દર મહિને છત્રાલ તરફથી ટેન્કર મારફતે ખાદ્યતેલ મંગાવવામાં આવતું હોવાની માહિતી આપવામાં આવી હતી. સામાન્ય રીતે મોટા જથ્થામાં તેલ આવે ત્યારબાદ તેની બેચ, લોટ, સ્ટોક અને બજારમાં મોકલાયેલા જથ્થાની વિગતવાર નોંધ રાખવી જરૂરી બને છે. પરંતુ તપાસ દરમિયાન અગાઉ બજારમાં મોકલાયેલા માલ અંગે જરૂરી બેચ-વાઇઝ અને લોટ-વાઇઝ ટ્રેસેબિલિટી રેકોર્ડ સંતોષકારક રીતે રજૂ ન થઈ શક્યા હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું. આ બાબતને ફૂડ સેફ્ટી દૃષ્ટિએ ગંભીર માનવામાં આવી રહી છે.
300 જૂના ટીનથી ઉઠ્યા અનેક સવાલ
દરોડા દરમિયાન આશરે 300 ખાલી અને વપરાયેલા તેલના ટીન મળી આવતાં તપાસનો દિશા વધુ ગંભીર બની હતી. અધિકારીઓને શંકા છે કે આ જૂના કન્ટેનરોનો ફરીથી ખાદ્યતેલ ભરવા માટે ઉપયોગ થવાનો હતો. મહત્વની બાબત એ છે કે સ્થળ પરથી માત્ર ખાલી ટીન જ નહીં, પરંતુ ભરેલા તેલના ટિન પણ મળી આવ્યા હતા. તેથી તંત્ર હવે એ તપાસી રહ્યું છે કે એકમમાં પેકિંગની પ્રક્રિયા કઈ રીતે ચાલતી હતી અને અગાઉ બજારમાં મોકલાયેલા જથ્થાની સંપૂર્ણ ચેઇન કેટલી પારદર્શક હતી. અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે હાલની કાર્યવાહી દરમિયાન વપરાયેલ રસોઈનું તેલ ફરી પેક કરીને વેચાતું હતું તે બાબતને તંત્રએ તપાસનો વિષય ગણાવ્યો છે; અંતિમ નિષ્કર્ષ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. અમદાવાદના ડેપ્યુટી હેલ્થ ઓફિસર ડૉ. તેજસ શાહે પણ એકમમાં ગંભીર બેદરકારીની આશંકા વ્યક્ત કરી અને Used Cooking Oil સંબંધિત સંભાવનાની તપાસ ચાલી રહી હોવાનું જણાવ્યું છે.
175 ભરેલા ટિનનું વેચાણ તાત્કાલિક બંધ
તપાસ દરમિયાન મળેલા 175 ભરેલા તેલના ટિનને અધિકારીઓએ વેચાણ માટે રોકી દીધા છે. આ સ્ટોકની કિંમત અંદાજે રૂ. 3,93,750 ગણવામાં આવી છે. તંત્રની કાર્યવાહીનો હેતુ માત્ર સ્થળ પર રહેલા માલને અટકાવવાનો નથી, પરંતુ અગાઉ આ પ્રકારનું તેલ બજારમાં ક્યાં સુધી પહોંચ્યું હતું તેની પણ માહિતી મેળવવાનો છે. જો કોઈ ખાદ્ય ઉત્પાદનના બેચ અંગે ગુણવત્તા અથવા સલામતીનો પ્રશ્ન ઊભો થાય તો બેચ-વાઇઝ રેકોર્ડના આધારે ચોક્કસ જથ્થાને બજારમાંથી પાછો ખેંચવાની પ્રક્રિયા સરળ બને છે. અહીં આવા રેકોર્ડ પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ ન હોવાની બાબત તપાસમાં નોંધાઈ છે.
લેબલ અને પેકિંગ પણ તપાસના ઘેરામાં
સ્થળ પરથી મળેલા તેલના લેબલ અને અન્ય પેકિંગ સામગ્રીની પણ અધિકારીઓએ તપાસ હાથ ધરી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં લેબલિંગ અને પેકેજિંગમાં કેટલીક અનિયમિતતાઓ જણાઈ હોવાનું AMC તરફથી જણાવાયું છે. સ્થળ પરથી ‘રાજહંસ’ અને ‘કપાસ’ નામ સાથે જોડાયેલા લેબલ મળ્યા હોવાની માહિતી પણ સામે આવી છે. જોકે, હાલ આ લેબલ અંગેના કાયદેસર પાસાં અને ઉપયોગની સ્થિતિની વધુ તપાસ ચાલી રહી છે. તેથી કોઈ બ્રાન્ડ અથવા વ્યક્તિ અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ તપાસ પૂર્ણ થયા પહેલાં કાઢવો યોગ્ય નહીં બને. ખાદ્ય પેકેજિંગમાં માત્ર બ્રાન્ડનું નામ પૂરતું નથી. ગ્રાહકને ઉત્પાદન, ઘટકો, તારીખ, લાઇસન્સ સહિતની જરૂરી માહિતી યોગ્ય રીતે ઉપલબ્ધ થાય તે પણ મહત્વનું છે. FSSAIની ગ્રાહક માર્ગદર્શિકામાં પણ પેકેજ્ડ ફૂડ ખરીદતી વખતે FSSAI લાઇસન્સ નંબર, ઉત્પાદન/સમાપ્તિ તારીખ અને ઘટકો જેવી માહિતી તપાસવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
સેન્ટ્રલ FSSAI લાઇસન્સ હોવાથી મામલો વધુ ગંભીર
મમતા એગ્રો પ્રોટીન પાસે Central FSSAI licence હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે. એટલે સ્થળ પર મળેલી ગેરરીતિ અંગેનો રિપોર્ટ અને પુરાવા સંબંધિત સેન્ટ્રલ લાઇસન્સિંગ ઓથોરિટી/FSSAI સમક્ષ મોકલવામાં આવશે. આગામી તબક્કે લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવા અથવા રદ કરવાની ભલામણ સહિતની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. હાલ એકમ સીલ કરવામાં આવ્યો છે અને ત્યાં રહેલા સ્ટોકના વેચાણ પર રોક લગાવવામાં આવી છે. FSSAIના સત્તાવાર પોર્ટલ મુજબ ગ્રાહકો પણ લાઇસન્સની પ્રામાણિકતા અને હાલની સ્થિતિ ચકાસી શકે છે. સત્તાવાર FoSCoS License Verification સુવિધા દ્વારા લાઇસન્સ સંબંધિત માહિતી તપાસી શકાય છે.
ટ્રેસેબિલિટી કેમ મહત્વની?
ખાદ્યતેલ જેવા રોજિંદા ઉપયોગના ઉત્પાદનમાં ઉત્પાદનથી લઈને પેકિંગ અને અંતિમ ગ્રાહક સુધીની સપ્લાય ચેઇનનો રેકોર્ડ મહત્વપૂર્ણ છે. કયો કાચો માલ કયા જથ્થામાં આવ્યો, કયા બેચમાં પેક થયો અને કયા વેપારી કે વિસ્તારમાં મોકલાયો—આ વિગતો ઉપલબ્ધ હોય તો કોઈ ફરિયાદ અથવા સલામતીની સમસ્યા ઊભી થાય ત્યારે ચોક્કસ જથ્થા સુધી કાર્યવાહી મર્યાદિત કરી શકાય છે. FSSAI પણ ખાદ્ય વ્યવસાયોમાં સલામતીના ધોરણો, ઉત્પાદન અને વિતરણ પ્રક્રિયાની દેખરેખ તથા ખાદ્ય પદાર્થોની ટ્રેસેબિલિટી પર ભાર મૂકે છે. તાજેતરના AMC કેસમાં આ જ બાબત તપાસનું મહત્વનું કેન્દ્ર બની છે.
ગ્રાહકો માટે પણ સાવચેતીનો સંદેશ
આ ઘટનાને પગલે ગ્રાહકો માટે પણ મહત્વનો સંદેશ છે. બજારમાંથી ખાદ્યતેલ ખરીદતી વખતે માત્ર ઓછા ભાવને આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે પેકિંગની સ્થિતિ, સીલ, લેબલ, FSSAI લાઇસન્સ નંબર, ઉત્પાદન તથા Best Before/Expiry જેવી વિગતો તપાસવી જરૂરી છે. FSSAIની માર્ગદર્શિકા મુજબ ગ્રાહકને શંકાસ્પદ ખાદ્ય ઉત્પાદન અંગે સંબંધિત ફૂડ સેફ્ટી વિભાગનો સંપર્ક કરવાની સુવિધા છે. જરૂરી હોય તો સૂચિત લેબોરેટરીમાં ખાદ્ય નમૂનાનું પરીક્ષણ પણ કરાવી શકાય છે.
AMCની કાર્યવાહીથી રિપેકિંગ વ્યવસાય પર નજર
લાંભાની આ કાર્યવાહી માત્ર એક એકમ પૂરતી મર્યાદિત રહેશે કે નહીં તે આગામી તપાસ બાદ સ્પષ્ટ થશે. જોકે, જૂના ટીનનો જથ્થો, ભરેલા તેલના ટિન, પેકિંગ સામગ્રી અને ટ્રેસેબિલિટી દસ્તાવેજોની અછત જેવા મુદ્દાઓને કારણે સમગ્ર મામલો ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ માટે મહત્વનો બન્યો છે. AMCએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે ખાદ્યપદાર્થોના પેકિંગ, લેબલિંગ, બેચ રેકોર્ડ અને ગ્રાહક સુરક્ષાને લગતા નિયમોમાં બેદરકારી સામે કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. હાલ મમતા એગ્રો પ્રોટીનને સીલ કર્યા બાદ આગળની તપાસ અને FSSAI સ્તરની કાર્યવાહી તરફ નજર છે.
અંતિમ વાત એટલી જ કે, ગ્રાહકના રસોડા સુધી પહોંચતા તેલની ગુણવત્તા માત્ર તેલના દેખાવથી નક્કી થતી નથી; તેની પાછળનું પેકિંગ, લેબલિંગ, સ્ત્રોત અને ટ્રેસેબિલિટી પણ એટલી જ મહત્વની છે. લાંભાની આ કાર્યવાહી એ જ વ્યવસ્થાની કડક ચકાસણીનો સંકેત આપે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
