60 કિમીના નવા નેટવર્કને મંજૂરી
અમદાવાદ મેટ્રો ફેઝ-3ને PIBની લીલી ઝંડી
08 August 2026 Gujarat Updates Team: અમદાવાદ અને આસપાસના વિસ્તારોની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ વિકાસ સામે આવ્યો છે. અમદાવાદ મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટના ફેઝ-3ને આગળ વધારવા માટે પ્રસ્તાવિત વિસ્તરણને પબ્લિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બોર્ડ (PIB)ની મંજૂરી મળી ગઈ છે. આ મંજૂરી બાદ ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC)એ પ્રોજેક્ટની પ્રી-કન્સ્ટ્રક્શન કામગીરીને વેગ આપ્યો છે. જોકે, હવે સમગ્ર પ્રોજેક્ટને જમીન પર ઉતારવા માટે યુનિયન કેબિનેટની અંતિમ મંજૂરી જરૂરી રહેશે. કેબિનેટની મંજૂરી બાદ જમીન સંબંધિત પ્રક્રિયા, ટેન્ડરિંગ અને સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શન જેવા તબક્કાઓ આગળ વધશે.
પ્રસ્તાવિત ફેઝ-3 નેટવર્ક આશરે 60 કિલોમીટરનું હોવાનું જણાવાયું છે અને તેમાં કુલ 41 એલિવેટેડ સ્ટેશનોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિસ્તરણનો સૌથી મહત્વનો હિસ્સો પશ્ચિમ અમદાવાદના થલતેજ ગામથી શરૂ થઈને કેનાલ રોડ, ગોધાવી ખાતેના સાઉથ વેસ્ટ અમદાવાદ સ્પોર્ટ્સ અરેના (SWASA) વિસ્તાર અને ત્યારબાદ બદરાબાદ સુધી પહોંચશે. આ કોરિડોરને ભવિષ્યમાં ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન (DSIR) અને ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ તરફ મેટ્રો કનેક્ટિવિટી વિકસાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ કડી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
થલતેજથી બદરાબાદ સુધી નવી મેટ્રો કનેક્ટિવિટી
પ્રસ્તાવિત એલાઇન્મેન્ટ મુજબ મેટ્રો કોરિડોર થલતેજ ગામ અને શિલજ-કેનાલ રોડ વિસ્તારથી આગળ વધશે. ત્યારબાદ તે પશ્ચિમ અમદાવાદના ઝડપથી વિકસી રહેલા વિસ્તારોને જોડતો સરદાર પટેલ રિંગ રોડની આસપાસનો માર્ગ પકડશે. બોપલ ક્રોસ રોડ, શાંતિપુરા ક્રોસ રોડ સહિતના મહત્વના વિસ્તારોને કનેક્ટિવિટી આપીને કોરિડોર બદરાબાદ સુધી પહોંચશે.
ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC)ની 2026ની ટેન્ડર પ્રક્રિયા પણ દર્શાવે છે કે ફેઝ-3ના આ ભાગ માટે કામગીરી માત્ર કાગળ પર અટકેલી નથી. ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC)એ ગોધાવીથી બદરાબાદ સુધીના આશરે 19.886 કિમીના એલિવેટેડ વાયડક્ટ માટે ટોપોગ્રાફિકલ સર્વે તથા 12 એલિવેટેડ સ્ટેશનો સંબંધિત કામગીરી માટે ટેન્ડર બહાર પાડ્યું હતું. સાથે જ થલતેજ ગામથી કેનાલ રોડ સુધીના આશરે 3.313 કિમીના એલિવેટેડ વાયડક્ટ અને ત્રણ સ્ટેશનો માટે પણ ડિઝાઇન સંબંધિત પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવામાં આવી છે.
થલતેજ-ગોધાવી કોરિડોરને પણ મળશે વેગ
ફેઝ-3ના આયોજનમાં થલતેજ ગામને ગોધાવી વિસ્તાર સાથે જોડવાનો હિસ્સો વિશેષ મહત્વનો છે. ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC)એ આ માટે Detailed Design Consultancy Services માટેની પ્રક્રિયા હાથ ધરી છે. ઉપલબ્ધ ટેન્ડર દસ્તાવેજ મુજબ થલતેજ ગામથી કેનાલ રોડ સુધી 3.313 કિમીનો એલિવેટેડ ભાગ તથા ગોધાવીથી કેનાલ રોડ સુધી 7.505 કિમીનો મેટ્રો-કમ-RRTS હાઇબ્રિડ કોરિડોર અને તેના સ્ટેશનો માટે ડિઝાઇન કન્સલ્ટન્સીનો સમાવેશ થાય છે.
આ કોરિડોર ગોધાવી ખાતેના South West Ahmedabad Sports Arena (SWASA) સુધી કનેક્ટિવિટી આપશે. આ વિસ્તાર ભવિષ્યમાં મોટા રમતગમત અને શહેરી વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ સાથે જોડાવાનો હોવાથી મેટ્રો કનેક્ટિવિટીનું મહત્વ વધુ વધી શકે છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ ફેઝ-3ના એલાઇન્મેન્ટને 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ જેવી મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતની ઇવેન્ટ્સને ધ્યાનમાં રાખીને પણ વ્યૂહાત્મક રીતે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
60 કિમીનું નેટવર્ક, 41 એલિવેટેડ સ્ટેશન
ફેઝ-3ની સૌથી મોટી વિશેષતા તેનું વિશાળ નેટવર્ક છે. આશરે 60 કિમીના પ્રસ્તાવિત નેટવર્કમાં 41 એલિવેટેડ સ્ટેશનોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્ટેશનો દ્વારા રહેણાક વિસ્તાર, કોમર્શિયલ હબ, સંસ્થાકીય વિસ્તારો અને શહેરની બહાર વિકસી રહેલા નવા અર્બન ક્લસ્ટર્સને મેટ્રો નેટવર્ક સાથે જોડવાનો હેતુ છે.
નવા કોરિડોરનું મહત્વ માત્ર એક સ્થળથી બીજા સ્થળ સુધી ઝડપથી પહોંચાડવામાં નથી. તેનો મોટો હેતુ હાલના અમદાવાદ મેટ્રો નેટવર્ક સાથે ઇન્ટરચેન્જ કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરવાનો છે. પરિણામે પશ્ચિમ અમદાવાદથી શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં જવા માટે મુસાફરોને વધુ વિકલ્પો મળી શકે છે.
અમદાવાદને ધોલેરા એરપોર્ટ સાથે જોડવાની લાંબા ગાળાની કડી
ફેઝ-3 અંગે સૌથી વધુ ચર્ચાતો મુદ્દો ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ સાથેની ભવિષ્યની મેટ્રો કનેક્ટિવિટી છે. અહીં મહત્વની બાબત એ છે કે હાલ મંજૂરી માટે આગળ વધેલો કોરિડોર બદરાબાદ સુધીનો છે. બદરાબાદને અમદાવાદ-ધોલેરા એક્સપ્રેસવેની નજીકનો મહત્વપૂર્ણ કનેક્ટિવિટી પોઇન્ટ માનવામાં આવી રહ્યો છે. ત્યાંથી ભવિષ્યમાં ધોલેરા તરફ મેટ્રો વિસ્તરણની સંભાવના ઊભી થાય છે. તાજેતરના અહેવાલમાં પણ બદરાબાદ સુધીનું વિસ્તરણ ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ માટેની ભાવિ મેટ્રો કનેક્ટિવિટીની પાયાની કડી તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનું મહત્વ પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે 2022માં ધોલેરામાં ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટના વિકાસને મંજૂરી આપી હતી. એરપોર્ટને ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન તથા આસપાસના ઔદ્યોગિક વિસ્તારો માટે પેસેન્જર અને કાર્ગો ટ્રાફિકના મહત્વના કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાનો હેતુ છે.
એટલે અમદાવાદ મેટ્રોનું પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં વિસ્તરણ ભવિષ્યમાં અમદાવાદ-ધોલેરા ઔદ્યોગિક અને એરપોર્ટ કોરિડોર માટે વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવી શકે છે.
માત્ર એક કોરિડોર નહીં, અમદાવાદ માટે સર્ક્યુલર મેટ્રોનું પણ આયોજન
ફેઝ-3નું આયોજન માત્ર થલતેજ-બદરાબાદ કોરિડોર પૂરતું મર્યાદિત નથી. તાજેતરની માહિતી અનુસાર અમદાવાદમાં Vadaj-Vadaj circular corridorનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ સર્ક્યુલર રૂટ પશ્ચિમ, પૂર્વ અને દક્ષિણ અમદાવાદના અનેક વિસ્તારોને એક લૂપમાં જોડવાનો પ્રયાસ કરશે. તેમાં અખબારનગર, નારણપુરા, શિવરંજની, શ્યામલ ક્રોસ રોડ, જીવરાજ પાર્ક, APMC, પીરાણા, ઇસનપુર, અમરાઈવાડી, રખિયાલ રોડ, સૈજપુર બોઘા, કાલુપિનગર, ગિરધરનગર અને દુધેશ્વર જેવા વિસ્તારોનો સમાવેશ થવાનો છે.
આ સર્ક્યુલર કોરિડોરનું સૌથી મોટું ફાયદો એ બની શકે છે કે મુસાફરોને શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવ્યા વિના અમદાવાદના એક છેડેથી બીજા છેડે જવાની સુવિધા મળે. ગુજરાત યુનિવર્સિટી, APMC, અમરાઈવાડી અને વાડજ જેવા વિસ્તારોને મુખ્ય ઇન્ટરચેન્જ તરીકે વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આથી હાલના East-West અને North-South કોરિડોર સાથે નવા નેટવર્કનું એકીકરણ વધુ મજબૂત બની શકે છે.
પ્રી-કન્સ્ટ્રક્શન કામગીરી શરૂ, સર્વે અને ડિઝાઇન પર કામ
ફેઝ-3 માટે હાલમાં સૌથી મહત્વનું પાસું એ છે કે અંતિમ બાંધકામ શરૂ થાય તે પહેલાંની તૈયારીઓ આગળ વધી રહી છે. GMRC દ્વારા Detailed Design Consultantsની નિમણૂક, જિયોટેક્નિકલ ઇન્વેસ્ટિગેશન અને યુટિલિટી મેપિંગ તથા ડાયવર્ઝન સંબંધિત કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. તાજેતરના GMRC ટેન્ડરોમાં ફેઝ-3ના વિવિધ ભાગો માટે ટોપોગ્રાફિકલ સર્વે, જિયોટેક્નિકલ તપાસ અને એન્જિનિયરિંગ સંબંધિત કામગીરીના ઉલ્લેખો જોવા મળે છે.
ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC)એ જૂન-જુલાઈ 2026 દરમિયાન ફેઝ-3(B)માં કેનાલ રોડથી બદરાબાદ સુધીના આશરે 12.576 કિમી એલિવેટેડ વાયડક્ટ માટે જિયોટેક્નિકલ ઇન્વેસ્ટિગેશન સંબંધિત ટેન્ડર પણ બહાર પાડ્યું હતું. આ દર્શાવે છે કે પ્રોજેક્ટના વિવિધ ટેકનિકલ તબક્કાઓને સમાંતર રીતે આગળ ધપાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
હવે કેબિનેટની મંજૂરી મહત્વપૂર્ણ
પીઆઈબીની મંજૂરી મળ્યા બાદ હવે આગામી મોટું પગલું યુનિયન કેબિનેટની અંતિમ મંજૂરી છે. કેબિનેટ મંજૂરી બાદ પ્રોજેક્ટ માટેની કાયદેસરની પ્રક્રિયા વધુ ઝડપથી આગળ વધી શકશે. તેમાં જમીન સંબંધિત કામગીરી, જરૂરી મંજૂરીઓ, ટેન્ડર પ્રક્રિયા અને અંતે સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શનનો સમાવેશ થશે. આ તબક્કે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે પ્રોજેક્ટ માટેની પ્રી-કન્સ્ટ્રક્શન પ્રવૃત્તિઓને વહેલી શરૂ કરીને અંતિમ મંજૂરી બાદ બાંધકામનો સમય ઘટાડવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. અમદાવાદમાં મેટ્રો નેટવર્કના અગાઉના તબક્કાઓ બાદ હવે ફેઝ-3 શહેરના નવા વિકાસ પામતા વિસ્તારોને જાહેર પરિવહન સાથે જોડવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
અમદાવાદની ટ્રાન્સપોર્ટ તસવીર બદલાવાની શક્યતા
અમદાવાદમાં મેટ્રો નેટવર્ક પહેલેથી જ નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તર્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે જૂન 2026માં અમદાવાદ મેટ્રોના Phase 2(A) હેઠળ કોટેશ્વર રોડથી એરપોર્ટ સુધીના 6.032 કિમી કોરિડોરને મંજૂરી આપી હતી, જેમાં પાંચ સ્ટેશનોનો સમાવેશ થાય છે. આ સાથે અમદાવાદ-ગાંધીનગર મેટ્રો નેટવર્કના વધુ વિસ્તરણનો માર્ગ ખુલ્યો છે.
ફેઝ-3 આ સમગ્ર નેટવર્કને પશ્ચિમ, દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ અમદાવાદ તરફ વધુ ઊંડાણપૂર્વક લઈ જશે. ખાસ કરીને શિલજ, ગોધાવી, બોપલ, શાંતિપુરા અને બદરાબાદ તરફના વિસ્તારોમાં મેટ્રો કનેક્ટિવિટી આવવાથી ભવિષ્યના શહેરી વિકાસ પર પણ અસર થઈ શકે છે.
રિંગ રોડ આસપાસ ઝડપથી વિકસતા રહેણાક પ્રોજેક્ટ્સ, કોમર્શિયલ ઝોન, શિક્ષણ-સંસ્થાઓ અને નવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારો માટે જાહેર પરિવહનની ઉપલબ્ધતા વધશે. લાંબા ગાળે ખાનગી વાહનો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા, ટ્રાફિકનું ભારણ હળવું કરવા અને વધુ ટકાઉ શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા ઊભી કરવા માટે આ વિસ્તરણ મહત્વનું બની શકે છે.
હાલ માટે નજર હવે યુનિયન કેબિનેટની મંજૂરી પર છે. કેબિનેટની અંતિમ મંજૂરી મળ્યા બાદ ફેઝ-3ની અમલ પ્રક્રિયા વધુ સ્પષ્ટ બનશે. જો પ્રોજેક્ટ આયોજન મુજબ આગળ વધે તો થલતેજથી ગોધાવી-બદરાબાદ સુધીનો નવો મેટ્રો કોરિડોર માત્ર પશ્ચિમ અમદાવાદને નવી કનેક્ટિવિટી નહીં આપે, પરંતુ ભવિષ્યમાં અમદાવાદથી ધોલેરા SIR અને ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ તરફના વિશાળ પરિવહન નેટવર્ક માટે પણ મહત્વપૂર્ણ આધારરૂપ બની શકે છે.
અર્થાત્, અમદાવાદ મેટ્રો હવે માત્ર શહેરની અંદરની મુસાફરીનું સાધન નહીં, પરંતુ અમદાવાદ-ગાંધીનગર-ધોલેરા જેવા વિકસતા આર્થિક ક્ષેત્રોને જોડતા લાંબા ગાળાના પ્રાદેશિક પરિવહન નેટવર્કનો ભાગ બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
