17 મિલકતો રડારમાં
કાલુપુરમાં રોડવાઇડનિંગની પ્રક્રિયા તેજ, મિલકતધારકો પાસેથી વાંધા-સૂચનો મંગાવ્યાં
27 October 2026 Gujarat Updates Team: અમદાવાદના કાલુપુર રેલવે સ્ટેશનની આસપાસ ટ્રાફિકની સમસ્યા હળવી કરવા અને મુસાફરોની અવરજવર વધુ સુગમ બનાવવા અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા માર્ગ પહોળો કરવાની દિશામાં નવી કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. સારંગપુર સર્કલથી DCP ઝોન-3 કચેરી સુધીના હાલના 18 મીટર પહોળા માર્ગને 30 મીટર સુધી વિસ્તૃત કરવાની દરખાસ્ત તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ યોજનાથી અંદાજે 17 મિલકતો પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે, જ્યારે લગભગ 2,965 ચોરસ મીટર જમીન રસ્તામાં સામેલ કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આ કામગીરી કાલુપુર રેલવે સ્ટેશનના ચાલી રહેલા પુનર્વિકાસ સાથે જોડાયેલા વ્યાપક પરિવહન આયોજનનો એક ભાગ છે. સ્ટેશન પર ભવિષ્યમાં મુસાફરોની સંખ્યા વધવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને માત્ર રેલવે પરિસરનું આધુનિકીકરણ પૂરતું નથી; સ્ટેશન સુધી પહોંચતા અને ત્યાંથી બહાર નીકળતા રસ્તાઓની ક્ષમતા વધારવી પણ જરૂરી બની છે. આ જ દિશામાં AMCએ માર્ગની નવી ગોઠવણી માટે કાયદેસરની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.
18 મીટરના માર્ગને 30 મીટર કરવાનો પ્રસ્તાવ
પ્રસ્તાવિત યોજના મુજબ સારંગપુર સર્કલથી DCP ઝોન-3 કચેરી સુધીના માર્ગની પહોળાઈ હાલના 18 મીટરથી વધારીને 30 મીટર કરવાની વિચારણા છે. એટલે કે, માર્ગની કુલ નિર્ધારિત પહોળાઈમાં 12 મીટરનો વધારો કરવાનો હેતુ છે. જોકે, આ આંકડો માર્ગની નિર્ધારિત પહોળાઈનો છે; તેનાથી બંને બાજુ સમાન પ્રમાણમાં જમીન લેવામાં આવશે એવું આપમેળે માનવું યોગ્ય નથી. વાસ્તવિક અસર માર્ગની અંતિમ ગોઠવણી અને સંબંધિત મિલકતોની સ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે.
આ પ્રસ્તાવને અમલમાં મૂકવા માટે ગુજરાત પ્રાંતીય મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અધિનિયમની કલમ 210 હેઠળ જાહેર નોટિસ આપવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. આ પ્રક્રિયાનો હેતુ સૂચિત માર્ગરેખા અંગે જાહેર જનતા, મિલકતધારકો અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોને પોતાનો અભિપ્રાય રજૂ કરવાની તક આપવાનો છે.
17 મિલકતો અને 2,965 ચોરસ મીટર જમીનનો મુદ્દો
આ યોજનાનો સૌથી મહત્ત્વનો પાસો તેની મિલકતો પર પડનારી સંભવિત અસર છે. ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર, પ્રસ્તાવિત માર્ગરેખાને કારણે લગભગ 17 મિલકતો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ઉપરાંત, આશરે 2,965 ચોરસ મીટર જમીનને હાલના રસ્તામાં સામેલ કરવાની યોજના છે.
આ આંકડાઓ સૂચિત માર્ગવિસ્તરણ સાથે સંકળાયેલા છે. તેનો અર્થ એ નથી કે તમામ 17 મિલકતો સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવશે. કોઈ મિલકતનો કેટલો ભાગ અસરગ્રસ્ત થશે, જમીન હસ્તાંતરણ કે અન્ય કાયદેસર પ્રક્રિયા કેવી રીતે હાથ ધરાશે અને અંતિમ માર્ગરેખા શું રહેશે, તે અંગેનો નિર્ણય સંબંધિત સત્તાવાર પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે.
મિલકતધારકો માટે આ બાબત સ્વાભાવિક રીતે મહત્ત્વની છે. રહેણાક મકાન, દુકાન, વ્યાપારી એકમ કે અન્ય મિલકતનો રસ્તા માટે ઉપયોગ થવાનો હોય ત્યારે માલિકી, કબજો, દસ્તાવેજો અને લાગુ પડતા નિયમોની સ્પષ્ટતા જરૂરી બને છે. તેથી જાહેર નોટિસમાં દર્શાવેલી પ્રક્રિયા અને સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવતી સત્તાવાર માહિતી પર ધ્યાન આપવું જરૂરી રહેશે.
બીજી તરફ, શહેરના માર્ગો પર વધતા વાહનવ્યવહારને અનુરૂપ રસ્તાની ક્ષમતા વધારવાનો હેતુ પણ અવગણી શકાય તેમ નથી. ખાસ કરીને રેલવે સ્ટેશન જેવા જાહેર પરિવહન કેન્દ્રની આસપાસ રસ્તાની અપૂરતી પહોળાઈ, વાહનોની અવરજવર અને મુસાફરોની સતત હિલચાલ એકબીજાને અસર કરે છે.
કાલુપુર સ્ટેશનના પુનર્વિકાસ સાથે જોડાયેલી યોજના
કાલુપુર રેલવે સ્ટેશન અમદાવાદનું મહત્ત્વપૂર્ણ રેલવે કેન્દ્ર છે. અહીંથી દરરોજ મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો મુસાફરી કરે છે. સ્ટેશનના પુનર્વિકાસનો હેતુ મુસાફરોને આધુનિક સુવિધાઓ પૂરી પાડવા ઉપરાંત પ્રવેશ, બહાર નીકળવાની વ્યવસ્થા, રાહ જોવાની જગ્યા, વાહન પાર્કિંગ અને વિવિધ પરિવહન સેવાઓ વચ્ચેનું જોડાણ સુધારવાનો છે.
ડિસેમ્બર 2024ના અહેવાલમાં સ્ટેશનના પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ આશરે રૂ. 2,383 કરોડ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. એ જ અહેવાલમાં સ્ટેશનને 2027 સુધીમાં વિકસાવવાની અપેક્ષા અને ભવિષ્યમાં દરરોજ આશરે 3.12 લાખ મુસાફરોને સંભાળવાની ક્ષમતાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. આ આંકડો ભવિષ્યની અંદાજિત ક્ષમતા દર્શાવે છે; તેને હાલની દૈનિક મુસાફર સંખ્યા તરીકે જોવો યોગ્ય નથી.
સ્ટેશનના વિકાસમાં પ્લેટફોર્મ, મુસાફરો માટેના વિશાળ સંકુલ, વાહન પાર્કિંગ અને વિવિધ પરિવહન માધ્યમો સાથેના જોડાણને મહત્ત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. આવા મોટા પ્રોજેક્ટનું આયોજન સફળ બનાવવા માટે સ્ટેશનની અંદરની સુવિધાઓની સાથે આસપાસના શહેરના રસ્તાઓનું આયોજન પણ એટલું જ જરૂરી બને છે.
જો સ્ટેશનમાં મુસાફરોની સંભવિત સંખ્યા વધે, પરંતુ સ્ટેશન સુધી પહોંચતા રસ્તાઓની ક્ષમતા એ જ રહે, તો પ્રવેશદ્વારો પાસે વાહનોની કતારો, મુસાફરોને લેવા-મૂકવા આવતાં વાહનોની ભીડ અને સ્થાનિક ટ્રાફિકમાં અવરોધ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી રસ્તાઓનું વિસ્તરણ સ્ટેશનના પુનર્વિકાસને પૂરક સાબિત થઈ શકે છે.
સારંગપુરથી સ્ટેશન સુધીના માર્ગ પર ટ્રાફિકનું દબાણ
કાલુપુર અને સારંગપુર વિસ્તાર જૂના અમદાવાદના વ્યસ્ત વિસ્તારોમાં આવે છે. અહીં રેલવે સ્ટેશન ઉપરાંત બજારો, વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ, સ્થાનિક દુકાનો અને અન્ય જાહેર સેવાઓને કારણે દિવસના જુદા જુદા સમયે વાહનો તથા રાહદારીઓની અવરજવર રહે છે.
રેલવે સ્ટેશન પર આવતા મુસાફરોમાં ખાનગી કાર, ટેક્સી, રિક્ષા અને અન્ય વાહનોનો ઉપયોગ કરનારા લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આ વાહનોને સ્ટેશન સુધી પહોંચવા, મુસાફરોને ઉતારવા કે લેવા અને ત્યારબાદ આગળ વધવા માટે પૂરતી જગ્યા જરૂરી છે. રસ્તાની પહોળાઈ મર્યાદિત હોય અને એક જ માર્ગ પર સ્થાનિક તથા સ્ટેશન સંબંધિત ટ્રાફિક ભેગો થાય ત્યારે અવરજવર ધીમી પડવાની શક્યતા રહે છે.
માર્ગ પહોળો થવાથી વાહનો માટે વધુ જગ્યા ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. જોકે, માત્ર રસ્તાની પહોળાઈ વધારવાથી જ ટ્રાફિકની તમામ સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવી જાય એવું નથી. યોગ્ય વળાંક, જંકશનનું આયોજન, પાર્કિંગનું નિયંત્રણ, રાહદારીઓ માટે સુરક્ષિત જગ્યા અને વાહનોની અવરજવરનું અસરકારક સંચાલન પણ જરૂરી રહેશે.
આથી, સૂચિત માર્ગવિસ્તરણને એકલદોકલ સિવિલ વર્ક તરીકે નહીં, પરંતુ સ્ટેશન વિસ્તારના સમગ્ર પરિવહન આયોજનના ભાગરૂપે જોવું વધુ યોગ્ય રહેશે.
Rozi Cinema તરફની દુકાનોને પણ નોટિસ
માર્ગવિસ્તરણના પ્રસ્તાવ ઉપરાંત, સારંગપુર સર્કલથી રોઝી સિનેમા તરફ જતા માર્ગ પર આવેલી કેટલીક દુકાનોને લઈને પણ AMC દ્વારા અલગ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળે છે. આ દુકાનો મૂળ કોર્પોરેશન દ્વારા ભાડા અથવા પરવાનગીના આધારે ફાળવવામાં આવી હતી.
સંબંધિત દુકાનદારોને તેમની જગ્યાનો કબજો કોર્પોરેશનને સોંપવા માટે નોટિસ આપવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહીનો હેતુ માર્ગ પર રહેલા અવરોધો દૂર કરીને રસ્તાની ઉપલબ્ધ જગ્યા જાહેર ઉપયોગ માટે ખુલ્લી કરવાની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલો છે.
કાલુપુર વિસ્તાર માટે 3.3 ચોરસ કિમીનું આયોજન
કાલુપુર સ્ટેશનની આસપાસના વિકાસને વધુ વ્યાપક દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે તો AMCની લોકલ એરિયા પ્લાન (LAP) બનાવવાની પહેલ પણ નોંધપાત્ર છે. 2 સપ્ટેમ્બર 2026ના અહેવાલ અનુસાર, સ્ટેશનની આસપાસના આશરે 3.3 ચોરસ કિમી વિસ્તાર માટે સ્થાનિક સ્તરે આયોજન તૈયાર કરવાની દિશામાં કોર્પોરેશન આગળ વધી રહ્યું છે.
આ યોજનામાં હાલના રસ્તાઓનું વિસ્તરણ, નવા માર્ગોની શક્યતા, પુલો અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓનું આયોજન તેમજ ભવિષ્યની જાહેર ઉપયોગની જરૂરિયાતો માટે જગ્યા ઓળખવા જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થવાનો છે. આ વિસ્તાર આધારિત આયોજનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટ્રાફિકના દબાણને ઘટાડવા અને સ્ટેશન સાથે શહેરના જુદા જુદા વિસ્તારોનું જોડાણ સુધારવાનો છે.
લોકલ એરિયા પ્લાન અને હાલનો 18 મીટરથી 30 મીટર માર્ગવિસ્તરણ પ્રસ્તાવ એક જ પ્રક્રિયા છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. બંને વચ્ચે વ્યાપક આયોજનનો સંબંધ હોઈ શકે છે, પરંતુ દરેક માર્ગ માટેની ચોક્કસ દરખાસ્ત, કાયદેસરની નોટિસ અને અમલીકરણની સ્થિતિ અલગથી ચકાસવી જરૂરી છે.
માર્ગવિસ્તરણ સામે પડકારો અને સંકલનની જરૂરિયાત
કાલુપુર વિસ્તારના માર્ગો પર સુધારણા હાથ ધરતી વખતે વિવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન જરૂરી રહેશે. રેલવે સ્ટેશનનો પુનર્વિકાસ, મેટ્રો અને અન્ય પરિવહન જોડાણો, સ્થાનિક રસ્તાઓ, પુલો તથા આસપાસની વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. એક સ્થળે કરવામાં આવતો ફેરફાર બીજા માર્ગ પર ટ્રાફિકનું દબાણ વધારી શકે છે.
જુલાઈ 2026માં ગુજરાત સમાચારના અહેવાલમાં કાલુપુર-સારસપુર માર્ગવિસ્તરણની અલગ યોજનાને સ્થાનિક અને ધાર્મિક સંસ્થાઓના વિરોધ બાદ કામચલાઉ ધોરણે અટકાવી નવી સમીક્ષા માટે મોકલવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ થયો હતો. તે પ્રસ્તાવમાં જુદી માર્ગરેખા અને મોટા જમીનવિસ્તારનો મુદ્દો હતો; તેને સારંગપુર સર્કલથી DCP ઝોન-3 કચેરી સુધીના હાલના પ્રસ્તાવ સાથે ગૂંચવવો નહીં.
આવા અનુભવો દર્શાવે છે કે માર્ગવિસ્તરણમાં માત્ર ટેકનિકલ જરૂરિયાતો જ નહીં, પરંતુ જમીન, મિલકતો, ધાર્મિક સ્થળો, સ્થાનિક વ્યવસાયો અને નાગરિકોના વાંધાઓ પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. તેથી માર્ગરેખાની સમીક્ષા, સંબંધિત દસ્તાવેજોની સ્પષ્ટતા અને નિયમો અનુસાર નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા જરૂરી બને છે.
વિકાસનો હેતુ ટ્રાફિકમાં રાહત, અમલમાં પારદર્શિતા જરૂરી
કાલુપુર રેલવે સ્ટેશનના પુનર્વિકાસથી અમદાવાદના જાહેર પરિવહન માળખામાં મોટો ફેરફાર થવાની અપેક્ષા છે. પરંતુ સ્ટેશનને આધુનિક બનાવવાની સાથે આસપાસના માર્ગો, જંકશનો, પાર્કિંગ અને રાહદારીઓની સુવિધાઓને પણ સુવ્યવસ્થિત કરવી પડશે.
સારંગપુર સર્કલથી DCP ઝોન-3 કચેરી સુધીનો માર્ગ 30 મીટર પહોળો કરવાનો પ્રસ્તાવ આ દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે. જોકે, 17 મિલકતો પર સંભવિત અસર અને 2,965 ચોરસ મીટર જમીનનો મુદ્દો ધ્યાનમાં રાખીને કાયદેસરની પ્રક્રિયા, જાહેર વાંધાઓ અને અંતિમ માર્ગરેખા અંગે સ્પષ્ટતા જરૂરી રહેશે.
જો માર્ગવિસ્તરણ યોગ્ય આયોજન, અસરગ્રસ્ત પક્ષો સાથે પારદર્શક વ્યવહાર અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થાના સંકલન સાથે આગળ વધે, તો સ્ટેશન સુધી પહોંચવાની સુવિધામાં સુધારો લાવવાની શક્યતા છે. અંતે, કોઈપણ શહેરી વિકાસની સફળતા માત્ર રસ્તાની પહોળાઈથી નહીં, પરંતુ મુસાફરોને મળતી સુવિધા, સ્થાનિક નાગરિકોના હિતો અને સમગ્ર વિસ્તારની અવરજવર કેટલી સરળ બને છે તેના આધારે નક્કી થશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
