ગુજરાતમાં માત્ર હળવા-મધ્યમ વરસાદની શક્યતા
મેઘરાજાનો મિજાજ બદલાયો, ભારે વરસાદનો ખતરો ઘટ્યો
03 August 206 Gujarat Updates Team: છેલ્લા કેટલાક દિવસથી ગુજરાતમાં મેઘરાજાએ ધમાકેદાર બેટિંગ કર્યા બાદ હવે વરસાદની તીવ્રતામાં ઘટાડો થવાના સંકેત મળી રહ્યા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ની 3 ઓગસ્ટ, 2026ની તાજી સબ-ડિવિઝન વોર્નિંગ પ્રમાણે ગુજરાત રિજન માટે હાલ કોઈ વરસાદી ચેતવણી નથી. એટલે કે રેડ, ઓરેન્જ કે યલો એલર્ટમાંથી કોઈ એલર્ટ અમલમાં નથી. જોકે તેનો અર્થ વરસાદ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે એવો નથી. રાજ્યના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ, છૂટાછવાયા વરસાદી ઝાપટાં અને કેટલીક જગ્યાએ ગાજવીજ સાથે વરસાદ થવાની શક્યતા યથાવત છે.
IMD અમદાવાદના 2 ઓગસ્ટની સાંજે જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર સ્ટેટ ફોરકાસ્ટ બુલેટિનમાં પણ આગામી સાત દિવસ માટે વરસાદની તીવ્રતા ધીમે ધીમે ઘટવાની સ્થિતિ દર્શાવવામાં આવી હતી. બુલેટિનમાં 3 ઓગસ્ટ સુધીના પ્રથમ દિવસ માટે ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના કેટલાક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની શક્યતા દર્શાવાઈ હતી, પરંતુ ત્યારબાદ Day-2થી Day-7 સુધી Weather Warning ‘NIL’ રાખવામાં આવી હતી.
ભારે વરસાદના દોરા બાદ ગુજરાતને મોટી રાહત
ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચોમાસું સક્રિય રહ્યું હતું. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં ચોમાસાની ગતિવિધિ ખૂબ જ સક્રિય રહી હતી. 2 ઓગસ્ટના IMD બુલેટિન અનુસાર અગાઉના 24 કલાક દરમિયાન ગુજરાત રિજનમાં ચોમાસું સક્રિય જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં જોરદાર રહ્યું હતું. રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદ નોંધાયો હતો. મોરબી અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ અતિ ભારે વરસાદ નોંધાયો હતો. જ્યારે વલસાડ, સુરત, ખેડા, પાટણ, ભરૂચ, નર્મદા, નવસારી, બનાસકાંઠા અને છોટાઉદેપુર ઉપરાંત સૌરાષ્ટ્રના મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, રાજકોટ અને ભાવનગરમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદ નોંધાયો હતો.
પરંતુ હવે હવામાનની સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. 3 ઓગસ્ટ માટે ઉપલબ્ધ IMDની તાજી ચેતવણીમાં ગુજરાત રિજન માટે “No Warning” દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આગામી દિવસોમાં પણ ભારે વરસાદ અંગે કોઈ વિશેષ ચેતવણી દર્શાવાઈ નથી. આથી સતત ભારે વરસાદ અને રેડ-ઓરેન્જ એલર્ટથી ચિંતિત લોકો માટે રાહતના સમાચાર છે. મહત્ત્વનું એ છે કે “No Warning”નો અર્થ “No Rain” નથી. ભારે કે જોખમી વરસાદની ચેતવણી ન હોય છતાં સ્થાનિક સ્તરે વરસાદી ઝાપટાં અથવા હળવાથી મધ્યમ વરસાદ પડી શકે છે.
આજે સવારે 34 તાલુકામાં વરસાદ
સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર (SEOC)ના ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર આજે સવારે 6થી 8 વાગ્યા દરમિયાન ગુજરાતના 34 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો હતો. બે કલાકના સમયગાળામાં ડાંગમાં સૌથી વધુ આશરે 0.34 ઇંચ વરસાદ નોંધાયો હતો. હાલોલ અને ધરમપુરમાં આશરે 0.24 ઇંચ, જ્યારે દાહોદ, સુખસર અને ડેસરમાં આશરે 0.20 ઇંચ વરસાદ નોંધાયો હતો.
આ આંકડા પણ દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં વરસાદી માહોલ હજુ યથાવત છે, પરંતુ અગાઉ જોવા મળેલી અત્યંત ભારે વરસાદની તીવ્રતા હાલમાં વ્યાપક સ્તરે જોવા મળી રહી નથી.
અલબત્ત, ચોમાસામાં વરસાદની સ્થિતિ તાલુકા અને શહેર પ્રમાણે ખૂબ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. એક વિસ્તારમાં વરસાદ ન હોય ત્યારે થોડા કિલોમીટર દૂર ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે. તેથી એલર્ટ હટ્યું હોવા છતાં સ્થાનિક હવામાનની સ્થિતિ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
આગામી દિવસોમાં કેવો રહેશે વરસાદ?
IMD અમદાવાદના સાત દિવસના ફોરકાસ્ટ અનુસાર વરસાદ સંપૂર્ણ રીતે વિદાય લેવાનો નથી. તેના બદલે વરસાદનું વિતરણ અને તીવ્રતા ઓછી થવાની સ્થિતિ જોવા મળે છે.
2 ઓગસ્ટના સાંજના બુલેટિનમાં 3 ઓગસ્ટ સવાર સુધી ઉત્તર ગુજરાતના મોટા ભાગના સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી. દક્ષિણ ગુજરાતમાં અનેક સ્થળો અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં થોડાં સ્થળોએ વરસાદની આગાહી હતી.
3થી 4 ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉત્તર અને દક્ષિણ ગુજરાતના થોડાં સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે, જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ થઈ શકે છે.
4થી 5 ઓગસ્ટ દરમિયાન બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર અને અમદાવાદમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદની શક્યતા છે. અરવલ્લી, ખેડા, આણંદ, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર સહિત મધ્ય-પૂર્વ ગુજરાતના થોડાં સ્થળોએ વરસાદ થઈ શકે છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં પણ થોડાં સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની આગાહી છે.
5થી 9 ઓગસ્ટ સુધી પણ આ જ પ્રકારનો ટ્રેન્ડ રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં મુખ્યત્વે છૂટાછવાયા સ્થળોએ, જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાતના થોડાં સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદ થઈ શકે છે.
એટલે આગામી અઠવાડિયાનો સાર એટલો છે કે વરસાદ ચાલુ રહેશે, પરંતુ વ્યાપક અતિ ભારે વરસાદનો ખતરો હાલમાં ઘટ્યો છે.
ગુજરાતના કયા વિસ્તારમાં કેવી સ્થિતિ?
ઉત્તર ગુજરાત : ઉત્તર ગુજરાતમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિ સંપૂર્ણપણે બંધ થવાની નથી. બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા, ગાંધીનગર, અરવલ્લી સહિતના વિસ્તારોમાં અલગ-અલગ દિવસોએ છૂટાછવાયા સ્થળોએ વરસાદ થઈ શકે છે. હળવાથી મધ્યમ વરસાદ ઉપરાંત સ્થાનિક સ્તરે ગાજવીજની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. તેથી ખાસ કરીને ખુલ્લા મેદાનમાં કામ કરતા લોકો અને ખેડૂતો માટે વીજળીના કડાકા સમયે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
મધ્ય ગુજરાત : અમદાવાદ, ખેડા, આણંદ, પંચમહાલ, દાહોદ અને મહીસાગર સહિતના વિસ્તારોમાં વરસાદી ઝાપટાં ચાલુ રહી શકે છે. અગાઉની જેમ સતત ભારે વરસાદ કરતાં હવે છૂટોછવાયો વરસાદ વધુ જોવા મળે તેવી આગાહીનો સંકેત છે.
દક્ષિણ ગુજરાત : વડોદરા, છોટાઉદેપુર, નર્મદા, ભરૂચ, સુરત, ડાંગ, તાપી, નવસારી અને વલસાડમાં આગામી દિવસોમાં અન્ય કેટલાક વિસ્તારોની સરખામણીએ વરસાદની હાજરી વધુ નિયમિત રહી શકે છે. IMDના સાત દિવસના ફોરકાસ્ટમાં દક્ષિણ ગુજરાતમાં અનેક દિવસો સુધી “at a few places” એટલે કે થોડાં સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ : તાજેતરમાં મોરબી અને સુરેન્દ્રનગર સહિત સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારો ભારે વરસાદથી પ્રભાવિત થયા હતા. જોકે હવે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં પણ વરસાદની તીવ્રતા ઘટવાની સંભાવના છે. રાજકોટ, જામનગર, પોરબંદર, જૂનાગઢ, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી, દ્વારકા, ગીર સોમનાથ, બોટાદ અને કચ્છમાં આગામી દિવસોમાં મુખ્યત્વે છૂટાછવાયા સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ થઈ શકે છે.
અમદાવાદમાં આજે કેવું રહેશે હવામાન?
અમદાવાદીઓ માટે પણ ભારે વરસાદના ખતરામાં ઘટાડો રાહતરૂપ છે. IMD અમદાવાદના 2 ઓગસ્ટના સાંજના બુલેટિનમાં અમદાવાદ અને આસપાસના વિસ્તાર માટે આકાશ સામાન્ય રીતે વાદળછાયું રહેવાની સાથે એક કે બે વખત વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદ થવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી. આથી અમદાવાદમાં દિવસ દરમિયાન વાદળછાયું વાતાવરણ અને સ્થાનિક વરસાદી ઝાપટાં જોવા મળી શકે છે. શહેરના દરેક વિસ્તારમાં એકસરખો વરસાદ થાય તે જરૂરી નથી. કેટલાક વિસ્તારમાં વરસાદ પડે અને અન્ય વિસ્તારમાં માત્ર વાદળછાયું વાતાવરણ રહે તેવી ચોમાસાની સ્થાનિક સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. હાલની આગાહી પ્રમાણે અમદાવાદ માટે અતિ ભારે વરસાદ જેવી સ્થિતિની ચેતવણી નથી.
આખરે કેમ ઘટી ભારે વરસાદની તીવ્રતા?
ગુજરાતના વરસાદને અસર કરતી વિવિધ સિસ્ટમોમાં ફેરફારને કારણે વરસાદનું સ્વરૂપ બદલાઈ રહ્યું છે. 2 ઓગસ્ટના IMD બુલેટિન મુજબ દક્ષિણ-પશ્ચિમ રાજસ્થાન અને આસપાસના વિસ્તારમાં લો-પ્રેશર એરિયા હાજર હતો અને તેની સાથેનું સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ 5.8 કિલોમીટર ઊંચાઈ સુધી વિસ્તરેલું હતું. મોન્સૂન ટ્રફ પણ દક્ષિણ-પશ્ચિમ રાજસ્થાનના લો-પ્રેશર વિસ્તાર થઈને દેશના અન્ય ભાગો તરફ પસાર થઈ રહી હતી.
આ ઉપરાંત દક્ષિણ ગુજરાતથી ઉત્તર કેરળ સુધીનો ઓફશોર ટ્રફ પણ સક્રિય હતો. ઉત્તર પાકિસ્તાન અને આસપાસના વિસ્તારમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સ્વરૂપે હાજર હતું અને 4 ઓગસ્ટથી ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતને વધુ એક વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અસર કરે તેવી શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી.
આ તમામ સિસ્ટમોની સ્થિતિ અને ગતિ વરસાદના વિસ્તાર તથા તેની તીવ્રતા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
“એલર્ટ નથી” એટલે વરસાદ નહીં પડે એવું માનશો નહીં
અહીં એક મહત્ત્વની બાબત સમજવી જરૂરી છે. IMDની કલર કોડેડ વોર્નિંગ સિસ્ટમમાં લીલો રંગ No Warning/No Action, યલો Watch/Be Aware, ઓરેન્જ Alert/Be Prepared to Take Action અને રેડ Warning/Take Action દર્શાવે છે. તેથી ગુજરાતમાં રેડ, ઓરેન્જ કે યલો એલર્ટ ન હોવાનો સીધો અર્થ એ છે કે તે સમયગાળા માટે ભારે વરસાદને લઈને એવી કલર-કોડેડ ચેતવણી નથી. તેનો અર્થ એવો નથી કે વરસાદ નહીં પડે. હકીકતમાં IMDના ફોરકાસ્ટમાં આગામી દિવસો દરમિયાન અનેક જિલ્લાઓમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની શક્યતા સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવામાં આવી છે.
IMD પ્રમાણે ‘Heavy Rain’ એટલે કેટલો વરસાદ?
વરસાદ અંગેની આગાહી સમજવા માટે IMDની વ્યાખ્યા પણ મહત્ત્વની છે. 24 કલાકમાં 2.5થી 15.5 મીમી વરસાદને Light Rainfall, 15.6થી 64.4 મીમીને Moderate Rainfall, 64.5થી 115.5 મીમીને Heavy Rainfall, 115.6થી 204.4 મીમીને Very Heavy Rainfall અને 204.5 મીમી કે તેથી વધુ વરસાદને Extremely Heavy Rainfall તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આથી હાલની “light to moderate rain”ની આગાહી અને થોડા દિવસ પહેલાં જોવા મળેલા “heavy to very heavy rain” વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે.
વરસાદનું પ્રમાણ ઓછું, પરંતુ ચોમાસું હજી સક્રિય
ગુજરાતમાં ચોમાસાનો સમય ચાલી રહ્યો હોવાથી થોડા દિવસ ભારે વરસાદ ન હોય તો પણ ચોમાસું પૂરું થઈ ગયું છે એવું માનવું યોગ્ય નહીં બને. IMDની rainfall distribution terminology પ્રમાણે કોઈ વિસ્તારના 25 ટકા કે તેથી ઓછા સ્ટેશનોમાં વરસાદની શક્યતા હોય તો તેને “isolated”, 26થી 50 ટકા માટે “at a few places”, 51થી 75 ટકા માટે “at many places” અને 76થી 100 ટકા માટે “at most places” કહેવામાં આવે છે.
આગામી દિવસોના ગુજરાતના ફોરકાસ્ટમાં “isolated” અને “a few places” શબ્દો વધુ જોવા મળી રહ્યા છે. આ પણ વ્યાપક વરસાદની પ્રવૃત્તિ ઘટવાનો સંકેત આપે છે.
ખેડૂતો માટે રાહત, પરંતુ સ્થાનિક વરસાદ પર નજર જરૂરી
અતિ ભારે વરસાદના ખતરામાં ઘટાડો ખેડૂતો માટે પણ રાહતરૂપ બની શકે છે. છેલ્લા દિવસોમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે ખેતરોમાં પાણી ભરાવાની અને પાકને નુકસાન થવાની ચિંતા વધી હતી. હવે વરસાદની તીવ્રતા ઓછી રહે તો ખેતરોમાં ભરાયેલા પાણીના નિકાલ માટે સમય મળી શકે છે. જોકે દક્ષિણ ગુજરાત અને અન્ય વરસાદપ્રવણ વિસ્તારોમાં સ્થાનિક વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા હોવાથી ખેડૂતોને સ્થાનિક હવામાન અપડેટ જોતા રહેવું જોઈએ.
ખાસ કરીને ગાજવીજ દરમિયાન ખુલ્લા ખેતરમાં ઊભા રહેવું, મોટા વૃક્ષ નીચે આશરો લેવો અથવા વીજળીનું વહન કરતી વસ્તુઓની નજીક રહેવું જોખમી બની શકે છે. IMDએ ગાજવીજની સ્થિતિમાં ઘરની અંદર રહેવા, બારીઓ-દરવાજા બંધ રાખવા, વૃક્ષ નીચે આશરો ન લેવા અને પાણીના સ્ત્રોતમાંથી તાત્કાલિક બહાર આવવા જેવી સાવચેતી સૂચવી છે.
દરિયાકાંઠે પણ સાવચેતી જરૂરી
ભારે વરસાદની કલર-કોડેડ ચેતવણી હટી ગઈ હોવા છતાં દરિયાઈ હવામાન અને વરસાદી એલર્ટ એક જ બાબત નથી. અરબી સમુદ્રમાં પવન અને દરિયાની સ્થિતિ અલગથી બદલાઈ શકે છે. તેથી માછીમારોએ દરિયામાં જતાં પહેલાં IMDની તાજી Fishermen Warning અને સ્થાનિક બંદર તંત્રની સૂચના તપાસવી જરૂરી છે.
ખાસ કરીને ચોમાસામાં દરિયાની સ્થિતિ ટૂંકા સમયમાં બદલાઈ શકે છે. તેથી માત્ર જમીન પર વરસાદ માટે રેડ કે ઓરેન્જ એલર્ટ ન હોવાના આધારે દરિયો સુરક્ષિત હોવાનું માની લેવું યોગ્ય નથી.
9થી 11 ઓગસ્ટ માટે પણ મોટા ફેરફારના સંકેત નહીં
IMDના 2 ઓગસ્ટના બુલેટિનમાં સાત દિવસ પછીના બે દિવસ એટલે કે 9 ઓગસ્ટ સવારે 8:30થી 11 ઓગસ્ટ સવારે 8:30 સુધીના Weather Outlook માટે “No large change” જણાવવામાં આવ્યું હતું. એટલે હાલ ઉપલબ્ધ આગાહી પ્રમાણે ગુજરાતમાં તાત્કાલિક ફરી વ્યાપક અતિ ભારે વરસાદના દોરાની સ્પષ્ટ ચેતવણી નથી. જોકે મોન્સૂન દરમિયાન નવી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ અથવા અન્ય હવામાન સિસ્ટમ વિકસે તો આગાહીમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
ગુજરાત માટે હાલનો Weather Bottom Line
છેલ્લા દિવસોની તુલનામાં ગુજરાત માટે હવામાનના મોરચે રાહતના સમાચાર છે. 3 ઓગસ્ટના તાજા IMD warning update મુજબ ગુજરાત રિજન માટે કોઈ વરસાદી ચેતવણી નથી. . અગાઉના સત્તાવાર અમદાવાદ IMD બુલેટિનમાં પણ પ્રથમ દિવસ બાદ Day-2થી Day-7 સુધી Weather Warning “NIL” દર્શાવવામાં આવી હતી. પરંતુ રાજ્યમાંથી વરસાદ વિદાય લઈ રહ્યો નથી. ઉત્તર ગુજરાતથી દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ સુધી અલગ-અલગ સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ અથવા ગાજવીજ સાથે વરસાદ ચાલુ રહી શકે છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતમાં થોડાં સ્થળોએ વરસાદની શક્યતા સતત રહે છે.
અર્થાત્ ગુજરાત માટે હાલની સ્થિતિને એક વાક્યમાં સમજીએ તો — “ભારે વરસાદનો ખતરો ઘટ્યો, પરંતુ વરસાદી માહોલ યથાવત.”
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
