બુલેટ ટ્રેન ક્યારે દોડશે?

90 મિનિટમાં વડોદરાથી મુંબઈ, બુલેટ ટ્રેન અંગે રેલવે મંત્રીનું એલાન

08 September 2026 Gujarat Updates Team: ભારતમાં હાઇસ્પીડ રેલવેનું જે સ્વપ્ન વર્ષોથી ચર્ચામાં હતું, તે હવે ધીમે ધીમે સાકાર થતું જોવા મળી રહ્યું છે. દેશની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેનને લઈને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી અત્યાર સુધીની સૌથી મહત્વની સમયસીમા સામે આવી છે. કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે 8 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ વડોદરામાં જણાવ્યું કે ભારતની પોતાની બુલેટ ટ્રેનનું ટ્રાયલ મે અથવા જૂન 2027માં શરૂ થઈ શકે છે. ટ્રાયલ બાદ લગભગ બે થી ચાર મહિનાના પરીક્ષણ તબક્કા પછી ટ્રેનના ઉદ્ઘાટનની દિશામાં આગળ વધવાની યોજના છે.આ જાહેરાત માત્ર એક ટ્રેન શરૂ થવાની વાત નથી. આ ભારતના રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં એક નવા યુગની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. મુંબઈથી અમદાવાદ વચ્ચે તૈયાર થઈ રહેલો 508 કિલોમીટર લાંબો હાઇસ્પીડ રેલ કોરિડોર ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને દાદરા-નગર હવેલીમાંથી પસાર થશે. પ્રોજેક્ટમાં કુલ 12 સ્ટેશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

મે-જૂનમાં પાટા પર ઉતરશે દેશની પોતાની બુલેટ ટ્રેન
વડોદરામાં યોજાયેલા ‘NaMo for Viksit Bharat’ કાર્યક્રમ દરમિયાન રેલવે મંત્રીએ બુલેટ ટ્રેનના સમયપત્રક અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, હાલમાં તૈયાર કરવામાં આવી રહેલી ભારતની પોતાની બુલેટ ટ્રેનનું ટ્રાયલ મે અથવા જૂન 2027માં શરૂ કરવાનું લક્ષ્ય છે.ટ્રાયલ શરૂ થાય તે પહેલાં ટ્રેનની સુરક્ષા, ટેક્નિકલ કામગીરી, બ્રેકિંગ સિસ્ટમ, ટ્રેક સાથેની સુસંગતતા, ઇલેક્ટ્રિફિકેશન અને હાઇસ્પીડ પર દોડવાની ક્ષમતા સહિત અનેક બાબતોની કડક ચકાસણી થશે. પરીક્ષણ પૂર્ણ થયા બાદ બે થી ચાર મહિનાની અંદર ઉદ્ઘાટન કરવાની સંભાવના મંત્રીએ વ્યક્ત કરી છે. એટલે કે 2027 ભારતના હાઇસ્પીડ રેલવે ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ વર્ષ બની શકે છે. જોકે ચોક્કસ તારીખે સામાન્ય મુસાફરો માટે નિયમિત સેવા શરૂ થશે કે કયા તબક્કામાં સેવા ઉપલબ્ધ થશે, તેની અંતિમ સત્તાવાર સમયસૂચિ હજી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

વડોદરાથી મુંબઈ માત્ર દોઢ કલાક!
બુલેટ ટ્રેન શરૂ થયા બાદ ગુજરાતના મુસાફરો માટે સૌથી મોટો ફાયદો મુસાફરીના સમયમાં થવાનો છે. રેલવે મંત્રીએ જણાવ્યું છે કે બુલેટ ટ્રેન દ્વારા વડોદરાથી મુંબઈની સફર આશરે દોઢ કલાકમાં પૂર્ણ થઈ શકે છે. હાલમાં આ રૂટ પર મુસાફરીમાં ઘણો વધુ સમય લાગે છે. હાઇસ્પીડ રેલ શરૂ થયા બાદ મુંબઈ, સુરત, વડોદરા અને અમદાવાદ જેવા મહત્વપૂર્ણ શહેરો વચ્ચેની કનેક્ટિવિટીનો અર્થ જ બદલાઈ શકે છે. ખાસ કરીને વેપાર, ઉદ્યોગ, નોકરી, શિક્ષણ અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે આ ઝડપી જોડાણની મોટી અસર થવાની અપેક્ષા છે. ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે મુંબઈ સાથેની એક દિવસની અવરજવર પણ વધુ વ્યવહારુ બની શકે છે.

પ્રથમ બોડી ફ્રેમ તૈયાર, હવે ‘સ્ક્વિઝ ટેસ્ટ’
બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં માત્ર ટ્રેક અને પુલનું કામ જ નહીં, પરંતુ ટ્રેનના રોલિંગ સ્ટોકના વિકાસમાં પણ મહત્વની પ્રગતિ થઈ છે. રેલવે મંત્રીએ જણાવ્યું કે દેશની પોતાની બુલેટ ટ્રેનનું પ્રથમ બોડી ફ્રેમ તૈયાર થઈ ગયું છે અને તેને ‘સ્ક્વિઝ ટેસ્ટ’ માટે મોકલવામાં આવ્યું છે.આ ટેસ્ટનો હેતુ ટ્રેનની બોડી સ્ટ્રક્ચરની મજબૂતી અને તે ઉચ્ચ સ્તરના દબાણ તથા કામગીરી દરમિયાન જરૂરી સલામતી માપદંડો પૂર્ણ કરે છે કે નહીં તે ચકાસવાનો છે. આ વિકાસ ખાસ મહત્વનો છે કારણ કે ભારત હાઇસ્પીડ રેલવે માટે માત્ર વિદેશી ટેક્નોલોજી પર આધાર રાખવાને બદલે પોતાની ક્ષમતા વિકસાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.

‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’થી ‘વંદે બુલેટ’ તરફ
હાઇસ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ સાથે ભારતમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ પણ ચાલી રહ્યો છે. અગાઉ જાહેર કરાયેલી માહિતી મુજબ ભારતીય રેલવેની સંસ્થાઓ દ્વારા દેશી હાઇસ્પીડ ટ્રેન વિકસાવવાની દિશામાં કામગીરી ચાલી રહી છે. એપ્રિલ-મે 2026માં રેલવે મંત્રીએ ‘Vande Bullet’ના પ્રોટોટાઇપ અને તેના ઉત્પાદન અંગે પણ માહિતી આપી હતી. આ અભિગમનો મુખ્ય હેતુ માત્ર એક કોરિડોર માટે ટ્રેન બનાવવાનો નથી. લાંબા ગાળે ભારત હાઇસ્પીડ રેલવેના ડિઝાઇન, ઉત્પાદન, જાળવણી અને ટેક્નિકલ ક્ષમતામાં આત્મનિર્ભર બને તે દિશામાં આ પ્રયાસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

સુરત-વાપી સેગમેન્ટ ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં
મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇસ્પીડ રેલ કોરિડોરનું કામ વિવિધ ભાગોમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. રેલવે મંત્રીના તાજેતરના નિવેદન મુજબ સુરતથી વાપી વચ્ચેનો સેગમેન્ટ ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. આ સેગમેન્ટ ખાસ મહત્વનો છે કારણ કે ગુજરાતમાં બુલેટ ટ્રેનના કોરિડોરનું બાંધકામ અન્ય વિસ્તારોની સરખામણીએ નોંધપાત્ર રીતે આગળ વધી ચૂક્યું છે.માર્ચ 2026માં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલી પ્રગતિ મુજબ સમગ્ર 508 કિમી પ્રોજેક્ટમાં આશરે 430 કિમી પિયર વર્ક, 341 કિમી ગર્ડર વર્ક અને 174 કિમી ટ્રેક બેડનું કામ પૂર્ણ થઈ ગયું હતું. ઓવરહેડ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન માટે 153 કિમી મસ્ત પણ સ્થાપિત થઈ ચૂક્યા હતા.

508 કિલોમીટરનો વિશાળ હાઇસ્પીડ કોરિડોર
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની કુલ લંબાઈ 508 કિલોમીટર છે. આ કોરિડોરમાં કુલ 12 સ્ટેશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

મુખ્ય સ્ટેશનોમાં: મુંબઈ -> થાણે -> વિરાર -> બોઈસર -> વાપી -> બિલિમોરા -> સુરત -> ભરૂચ -> વડોદરા -> આણંદ -> અમદાવાદ -> સાબરમતી

આ સ્ટેશનોને સ્થાનિક પરિવહન વ્યવસ્થા સાથે જોડવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી બુલેટ ટ્રેન માત્ર બે મોટા શહેરોને જોડતી સેવા ન રહે પરંતુ સમગ્ર શહેરી પરિવહન નેટવર્કનો ભાગ બને.

મુંબઈમાં દેશની પ્રથમ અંડરસી ટનલ
આ પ્રોજેક્ટનું એક સૌથી રોમાંચક એન્જિનિયરિંગ પાસું મુંબઈ નજીકનું અંડરસી ટનલ કામ છે. થાણે ક્રીકની નીચે આશરે 7 કિલોમીટરનો અંડરસી રેલવે ટનલ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે.નેશનલ હાઇસ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) અનુસાર જુલાઈ 2026માં બીજી ટનલ બોરિંગ મશીને સાઉલી તરફથી વિક્રોલી તરફ ખોદકામ શરૂ કર્યું હતું. આ 10 કિમીના વિભાગમાં આશરે 7 કિમી ભાગ થાણે ક્રીકની નીચેનો અંડરસી ટનલ હશે. આ ભારતના રેલવે ક્ષેત્રમાં પ્રથમ અંડરસી રેલ ટનલ બનશે. આ કામગીરી બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટને માત્ર પરિવહન પ્રોજેક્ટ નહીં પરંતુ દેશના મોટા એન્જિનિયરિંગ પ્રયોગ તરીકે પણ મહત્વ આપે છે.

હાઇસ્પીડ ટ્રેન માટે ખાસ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન સિસ્ટમ
320 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપે ટ્રેન ચલાવવા માટે સામાન્ય રેલવે ઇલેક્ટ્રિફિકેશન કરતાં વધુ અદ્યતન સિસ્ટમની જરૂર પડે છે. NHSRCL મુજબ આ કોરિડોરમાં 2×25 kV ઓવરહેડ ટ્રેક્શન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ સિસ્ટમ ભારતમાં હાઇસ્પીડ રેલવે માટે પ્રથમ વખત ઉપયોગમાં આવી રહી છે. ટ્રેનને ઊંચી ઝડપે સ્થિર અને સતત વીજ પુરવઠો મળી રહે તે માટે સમગ્ર વીજ માળખું ખાસ રીતે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રોજેક્ટની જમીન અને મંજૂરીઓનું કામ પૂર્ણ
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા માર્ચ 2026માં આપવામાં આવેલી માહિતી પ્રમાણે પ્રોજેક્ટ માટે જરૂરી 1,389.5 હેક્ટર જમીન સંપાદિત થઈ ચૂકી છે અને તમામ જરૂરી વૈધાનિક મંજૂરીઓ મેળવી લેવામાં આવી છે. સાથે જ 1,651 યુટિલિટીઝનું સ્થળાંતર પણ પૂર્ણ થયું હતું. મહારાષ્ટ્રમાં જમીન સંપાદનના કારણે શરૂઆતના વર્ષોમાં પ્રોજેક્ટની ગતિ ધીમી પડી હતી, પરંતુ 2022 પછી ત્યાં કામગીરીમાં ઝડપ આવી હોવાનું સરકારના દસ્તાવેજોમાં જણાવાયું છે.

અમદાવાદથી મુંબઈ સુધી બદલાશે મુસાફરીનો નકશો?
હાઇસ્પીડ રેલવેનો સૌથી મોટો હેતુ સમય બચાવવાનો છે. પરંતુ તેની અસર માત્ર મુસાફરીના સમય સુધી મર્યાદિત રહેવાની નથી.મુંબઈ અને ગુજરાત વચ્ચે વેપાર અને ઉદ્યોગનું પહેલેથી જ મજબૂત નેટવર્ક છે. સુરત, વડોદરા અને અમદાવાદ જેવા શહેરોને ઝડપી રેલ કનેક્ટિવિટી મળવાથી બિઝનેસ ટ્રાવેલ, મીટિંગ્સ, રોજગાર અને પ્રવાસન માટે નવા વિકલ્પો ઊભા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને મુંબઈ-ગુજરાત ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં ઝડપી પરિવહન મળવાથી બંને રાજ્યો વચ્ચેની આર્થિક ગતિવિધિઓને પણ વેગ મળવાની શક્યતા છે.

ભારતીય રેલવેમાં મોટા પાયે આધુનિકીકરણ
બુલેટ ટ્રેનની સાથે ભારતીય રેલવેમાં પરંપરાગત રેલ નેટવર્કના આધુનિકીકરણનું કામ પણ ચાલી રહ્યું છે. તાજેતરના વડોદરા કાર્યક્રમમાં રેલવે મંત્રીએ રિઝર્વેશન અને ઓપરેશન સિસ્ટમમાં આધુનિક ફેરફારો, નવા માલવાહક વેગન અને વિવિધ લાંબા સમયથી અટકેલા રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ અંગે પણ વાત કરી હતી. મંત્રીએ ચેનાબ બ્રિજ અને મિઝોરમને રેલ નેટવર્ક સાથે જોડતા પ્રોજેક્ટ જેવા કામોને પણ રેલવેના બદલાતા ચહેરાના ઉદાહરણ તરીકે રજૂ કર્યા. સરકારના જણાવ્યા મુજબ દેશભરમાં આશરે 36,000 કિલોમીટર નવા ટ્રેક વિકસાવવામાં આવ્યા છે અને 280 રેલવે સ્ટેશનોના પુનર્વિકાસનું કામ થયું છે. Vande Bharat ટેક્નોલોજી આધારિત માલગાડીઓ પર પણ કામગીરી આગળ વધી રહી હોવાનું જણાવાયું છે.

હવે નજર 2027 પર
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે હવે સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો 2027 બની રહ્યો છે. મે-જૂનમાં ટ્રેનને ટેસ્ટ ટ્રેક પર ઉતારવાનું લક્ષ્ય છે. ત્યારબાદ 2થી 4 મહિનાનો પરીક્ષણ તબક્કો રહેવાની શક્યતા છે. એટલે 2027ના અંતિમ ભાગમાં મુસાફરો માટે સેવા શરૂ થવાની સંભાવના હવે વધુ સ્પષ્ટ બની છે, જોકે અંતિમ વ્યાપારી સમયપત્રક અને ચોક્કસ ઉદ્ઘાટન તારીખની સત્તાવાર જાહેરાત હજુ બાકી છે.એક તરફ ટ્રેક, પુલ, સ્ટેશન, ટનલ અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશનનું કામ આગળ વધી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ભારત પોતાની હાઇસ્પીડ ટ્રેન તૈયાર કરવાની ક્ષમતા પણ વિકસાવી રહ્યું છે.જો આ સમયરેખા પ્રમાણે કામગીરી આગળ વધે, તો 2027માં ભારતની રેલવે વ્યવસ્થા માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ સર્જાઈ શકે છે—જ્યારે દેશની પહેલી બુલેટ ટ્રેન હાઇસ્પીડ પાટા પર પરીક્ષણ માટે દોડતી જોવા મળશે અને ત્યારબાદ સામાન્ય મુસાફરો માટે તેની સેવા શરૂ થવાનો માર્ગ ખુલશે.

www.gujaratupdates.com

અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo

આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.