અમદાવાદથી હૈદરાબાદ સુધી ફેલાયેલું ફેક કોલ સેન્ટર નેટવર્ક
ગિફ્ટ કાર્ડથી ક્રિપ્ટો સુધી! નકલી કોલ સેન્ટરનું મોટું નેટવર્ક ઝડપાયું
11 August 2026 Gujarat Updates Team: અમેરિકન નાગરિકોને નિશાન બનાવીને ભારતમાં નકલી કોલ સેન્ટર ચલાવી કરોડો રૂપિયાની કથિત સાયબર છેતરપિંડી અને મની લોન્ડરિંગના કેસમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)ની કાર્યવાહી હવે વધુ ગંભીર તબક્કામાં પહોંચી છે. આ કેસમાં અમદાવાદ કનેક્શન ધરાવતા આરોપીઓ સામે અગાઉથી તપાસ ચાલી રહી હતી અને ફેબ્રુઆરી 2026માં અમદાવાદના છ સ્થળોએ દરોડા પાડી અનેક બેંક ખાતાં ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે જુલાઈ 2026માં EDએ આ નેટવર્કના કથિત મુખ્ય સૂત્રધાર વિકાસ કુમાર નિમાર ઉર્ફે ‘મિસ્ટી’ની ધરપકડ કરી છે.
27 જુલાઈ 2026ના રોજ EDની હૈદરાબાદ ઝોનલ ટીમે વિકાસ કુમાર નિમારની ધરપકડ કરી હતી. તેને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કર્યા બાદ જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો. EDએ આ તપાસ PMLA હેઠળ હાથ ધરી છે અને આ કેસની શરૂઆત હૈદરાબાદના માધાપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી FIR પરથી થઈ હતી.
અમદાવાદ સુધી પહોંચેલા નકલી કોલ સેન્ટરના તાર
આ સમગ્ર કૌભાંડની તપાસમાં હૈદરાબાદ ઉપરાંત અમદાવાદ, દિલ્હી, નોઈડા, પુણે, વિશાખાપટ્ટણમ અને લખનૌ જેવા શહેરો સાથે જોડાયેલા નકલી કોલ સેન્ટરોના તાર સામે આવ્યા હોવાનું તપાસ એજન્સીઓના અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. ફેબ્રુઆરી 2026માં EDની હૈદરાબાદ ઝોનલ ઓફિસે અમદાવાદમાં છ સ્થળોએ સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. આ કાર્યવાહી દરમિયાન રોકડ, ડિજિટલ સાધનો અને ક્રિપ્ટો વૉલેટ સહિતની વસ્તુઓ મળી આવી હતી. તપાસ દરમિયાન કુલ 31 બેંક ખાતાં અને એક બેંક લોકર ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
EDની તપાસમાં મોહમ્મદ અંસારી ઉર્ફે મોહમ્મદ ઈરફાન અંસારી, અકીબ ગુલામરસૂલ ઘાંચી, વિકાસ કે. નિમાર, દિવ્યાંગ રાવલ અને પ્રદીપ વી. રાઠોડ સહિતના લોકો તથા તેમના સાથીઓના નામ સામે આવ્યા હતા. તપાસ એજન્સીનો દાવો છે કે અલગ-અલગ શહેરોમાં ચાલતા કોલ સેન્ટરો એક જ નેટવર્ક, સમાન ટેક્નિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, તાલીમબદ્ધ કર્મચારીઓ, કોલ સ્ક્રિપ્ટ અને કેન્દ્રીય નાણાં વ્યવસ્થાપનથી સંચાલિત થતા હતા.
અમેરિકન નાગરિકોને કેવી રીતે બનાવાતા હતા શિકાર?
તપાસમાં સામે આવેલા કથિત મોડસ ઓપરેન્ડી મુજબ, ગેંગના સભ્યો અમેરિકન નાગરિકોને ફોન કરીને પોતાને સરકારી અધિકારી, ટેક્નિકલ સપોર્ટ સ્ટાફ અથવા જાણીતી કંપનીના પ્રતિનિધિ તરીકે રજૂ કરતા હતા. ક્યારેક પીડિતોને તેમના નામે શંકાસ્પદ પાર્સલ આવ્યું હોવાનું જણાવાતું, તો ક્યારેક ટેક્સ, લોનની ચુકવણી, કાનૂની કાર્યવાહી અથવા કમ્પ્યુટરમાં વાયરસ હોવાની ખોટી માહિતી આપવામાં આવતી. ત્યારબાદ તેમને ડરાવીને અથવા સમસ્યા ઉકેલવાના બહાને પૈસા ચૂકવવા માટે દબાણ કરવામાં આવતું હોવાનો તપાસ એજન્સીઓનો આરોપ છે.
2023માં હૈદરાબાદના માધાપુર વિસ્તારમાં પોલીસે આવા નકલી કોલ સેન્ટરો સામે કાર્યવાહી કરી હતી. તે સમયે ગુજરાતમાં રજિસ્ટર્ડ કંપનીઓ દ્વારા હૈદરાબાદમાં નકલી કોલ સેન્ટર ચલાવવામાં આવતાં હોવાનું સામે આવ્યું હતું. પોલીસે 115 જેટલા લોકોને ઝડપી પાડ્યા હતા અને અમેરિકન નાગરિકોને VOIP કોલ કરીને ગિફ્ટ કાર્ડ ખરીદવા માટે દબાણ કરવામાં આવતું હોવાનું જણાવ્યું હતું.
ગિફ્ટ કાર્ડથી ક્રિપ્ટો સુધીનો ખેલ
આ કેસનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે કથિત નાણાં ટ્રાન્સફરનો રસ્તો. તપાસ અનુસાર, પીડિતો પાસેથી Amazon સહિતના ગિફ્ટ કાર્ડના માધ્યમથી નાણાં મેળવવામાં આવતા હતા. ત્યારબાદ આ ગિફ્ટ કાર્ડને વિવિધ માધ્યમો દ્વારા વેચીને અથવા રિડીમ કરીને તેની રકમ ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં ફેરવાતી હતી. EDની તપાસમાં એવો આરોપ મૂકાયો છે કે ગિફ્ટ કાર્ડમાંથી મળેલા નાણાં Bitcoin જેવી ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં ફેરવાયા અને ત્યારબાદ વિવિધ ક્રિપ્ટો હેન્ડલર્સ, કેશ ઓપરેટર્સ અને બેંકિંગ ચેનલો મારફતે ભારતીય ચલણમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દ્વારા કથિત રીતે ગુનાની આવકને છુપાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
અર્થાત્, સામાન્ય રીતે જોવામાં આવે તો આ માત્ર ‘ફેક કોલ’નો મામલો નહોતો. તપાસનો મોટો ભાગ એ જાણવા પર કેન્દ્રિત છે કે વિદેશી નાગરિકો પાસેથી મેળવાયેલા નાણાં ભારતમાં કેવી રીતે આવ્યા, કયા ખાતાંમાં જમા થયા, કયા લોકો સુધી પહોંચ્યા અને પછી તે નાણાંને કાયદેસર આવક તરીકે દર્શાવવાનો પ્રયાસ થયો કે નહીં.
વિકાસ કુમાર નિમાર ‘મિસ્ટી’ની ધરપકડથી તપાસને નવો વળાંક
જુલાઈ 2026ની સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી વિકાસ કુમાર નિમાર ઉર્ફે ‘મિસ્ટી’ની ધરપકડ છે. EDના જણાવ્યા અનુસાર તે અમેરિકન નાગરિકોને નિશાન બનાવતા બહુ-શહેરિય નકલી કોલ સેન્ટર નેટવર્કનો કથિત મુખ્ય આરોપી હતો. તપાસમાં હૈદરાબાદ, વિશાખાપટ્ટણમ, લખનૌ અને અન્ય શહેરોમાં સાયબર ક્રાઇમ કોલ સેન્ટર ચલાવવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. નિમાર અને તેના સહયોગીઓએ ‘VC Solutions’ જેવી કંપનીઓ મારફતે કોલ સેન્ટર બિઝનેસના નામે નાણાકીય વ્યવહારો કર્યા હોવાનો EDનો આરોપ છે. બેંક ખાતાઓના વિશ્લેષણમાં મોટા પ્રમાણમાં રોકડ જમા અને ક્રેડિટ ટ્રાન્ઝેક્શન મળ્યા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
આ ધરપકડ પહેલાં પણ નિમાર તપાસ એજન્સીઓની નજરમાં હતો. નવેમ્બર 2025માં CBIએ તેની ધરપકડ કરી હતી અને લખનૌમાં તેના કથિત નકલી કોલ સેન્ટરનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. તે સમયે તેના સ્થળેથી આશરે રૂ.14 લાખ રોકડ, મોબાઇલ ફોન અને દસ્તાવેજો મળ્યા હતા. લખનૌના કોલ સેન્ટરમાંથી 52 લેપટોપ પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું.
અમદાવાદના ઈરફાનનું કનેક્શન કેમ મહત્વનું?
આ કેસમાં અમદાવાદ કનેક્શન પણ તપાસ માટે મહત્વપૂર્ણ બન્યું છે. ફેબ્રુઆરી 2026ની ED કાર્યવાહી અંગેના અહેવાલમાં મોહમ્મદ અંસારી ઉર્ફે મોહમ્મદ ઈરફાન અંસારીનું નામ અન્ય આરોપીઓ સાથે લેવામાં આવ્યું હતું. EDના જણાવ્યા મુજબ, આ આરોપીઓ અલગ-અલગ સ્થળોએ ચાલતા કોલ સેન્ટરોના સંચાલન અને નાણાકીય વ્યવસ્થામાં કથિત રીતે સંકળાયેલા હતા. અમદાવાદમાં કરવામાં આવેલા સર્ચ દરમિયાન બેંક ખાતાં, ડિજિટલ સાધનો, દસ્તાવેજો અને ક્રિપ્ટો સંબંધિત સંપત્તિની તપાસ કરવામાં આવી હતી. 31 બેંક ખાતાં અને એક લોકર ફ્રીઝ કરાયા હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
નકલી કોલ સેન્ટરના કરોડોના ખેલમાં EDનો સકંજો હવે અમદાવાદ સુધી પહોંચી ગયો છે. વર્ષ 2023થી તપાસ હેઠળ રહેલા આ કેસમાં કથિત માસ્ટરમાઇન્ડ વિકાસ કુમાર નિમાર ઉર્ફે ‘મિસ્ટી’ અને તેના પિતાની ધરપકડ બાદ હવે તપાસની દિશા અમદાવાદના ઈરફાન અંસારી તરફ વળી છે. ફેબ્રુઆરીમાં અમદાવાદમાં થયેલી EDની કાર્યવાહી દરમિયાન ઈરફાનનું નામ તપાસના દાયરામાં આવ્યું હતું.1
2023થી તપાસ, હવે PMLAનો એંગલ
આ કેસની શરૂઆત હૈદરાબાદના માધાપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી FIRથી થઈ હતી. ત્યારબાદ EDએ PMLA હેઠળ નાણાકીય તપાસ શરૂ કરી.આ પ્રકારના કેસમાં EDનો ફોકસ માત્ર મૂળ છેતરપિંડી કરનાર વ્યક્તિઓ પર નથી હોતો. એજન્સી ગુનામાંથી મળેલી કહેવાતી ‘પ્રોસીડ્સ ઑફ ક્રાઇમ’ એટલે કે ગુનાની આવકનો નાણાકીય ટ્રેલ શોધે છે. કયા ખાતામાં પૈસા આવ્યા? કયા ખાતામાંથી આગળ ગયા? કોણે રોકડ ઉપાડી? ક્રિપ્ટોકરન્સી કોણે ખરીદી? કયા નામે મિલકત ખરીદાઈ? પરિવારના સભ્યો અથવા અન્ય વ્યક્તિઓના નામે સંપત્તિ બનાવાઈ કે નહીં? આવા અનેક પ્રશ્નોના જવાબ શોધવા માટે ED બેંક રેકોર્ડ, ડિજિટલ ડિવાઇસ, કંપનીના દસ્તાવેજો અને સંપત્તિના રેકોર્ડની તપાસ કરે છે. આ કેસમાં પણ કથિત રીતે આવા નાણાકીય સ્તરો સામે આવ્યા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
કરોડોની સંપત્તિ હવે તપાસના કેન્દ્રમાં
નકલી કોલ સેન્ટર ચલાવીને મેળવાયેલા નાણાંથી આરોપીઓએ સંપત્તિ ખરીદી હોવાની શંકા પણ તપાસનો મહત્વનો ભાગ છે. ફેબ્રુઆરીની અમદાવાદ કાર્યવાહી દરમિયાન EDએ જણાવ્યું હતું કે આરોપીઓએ ગુનાની આવકનો ઉપયોગ કરીને પોતાના નામે તેમજ પરિવારના સભ્યો અને અન્ય વ્યક્તિઓના નામે સંપત્તિ એકત્ર કરી હોવાના પુરાવા મળ્યા છે. તપાસ એજન્સી અનુસાર આ નેટવર્ક તે સમયે પણ સમાન પદ્ધતિથી છેતરપિંડીની પ્રવૃત્તિ ચાલુ રાખતું હોવાની માહિતી મળી હતી.
આગામી તબક્કામાં તપાસ એજન્સી કથિત ગુનાની આવક અને સંપત્તિ વચ્ચે સીધી કડી સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. જો કોઈ સંપત્તિ ગુનાની આવકમાંથી ખરીદાઈ હોવાનું કાયદેસર રીતે સ્થાપિત થાય, તો PMLA હેઠળ તેની સામે જપ્તી અથવા અન્ય કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
FBI અને ભારતીય એજન્સીઓ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન
આ કૌભાંડનો એક મહત્વપૂર્ણ પાસો એ છે કે પીડિતો અમેરિકામાં હોવાનું જણાવાય છે. તેથી આ માત્ર ભારત સુધી મર્યાદિત સાયબર ક્રાઇમ નથી. અમેરિકન નાગરિકોને નિશાન બનાવતા આવા કેસોમાં ભારતીય તપાસ એજન્સીઓ ઉપરાંત અમેરિકન કાયદા અમલ કરતી એજન્સીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારની પણ ભૂમિકા રહે છે. આ કેસમાં CBIએ પણ Interpol અને વિદેશી કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરીને તપાસ આગળ વધારી હોવાનું અગાઉના અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
શું હજુ વધુ ધરપકડ થશે?
તપાસ હજુ પૂર્ણ થઈ નથી. ED અને અન્ય તપાસ એજન્સીઓ કથિત નાણાકીય ટ્રેલ, બેંક ખાતાં, કંપનીઓ, ડિજિટલ ડિવાઇસ અને કોલ સેન્ટર સંચાલન સાથે જોડાયેલા લોકોની ભૂમિકા તપાસી રહી છે વિકાસ કુમાર નિમારની ધરપકડ બાદ તપાસકર્તાઓને વધુ નાણાકીય અને ડિજિટલ માહિતી મળવાની શક્યતા છે. તેના સહયોગીઓ, કથિત કોલ સેન્ટર ઓપરેટરો, નાણાં સંભાળનારાઓ અને ક્રિપ્ટો ટ્રાન્ઝેક્શન સાથે જોડાયેલા લોકોની ભૂમિકા પણ તપાસ હેઠળ આવી શકે છે.
જોકે, કોઈ વ્યક્તિ સામે માત્ર તપાસમાં નામ આવવાથી તે દોષિત સાબિત થતો નથી. અંતિમ જવાબદારી અને દોષિતતા કોર્ટની કાર્યવાહી બાદ જ નક્કી થાય છે.
નકલી કોલ સેન્ટરનો વધતો ખતરો
આ કેસ માત્ર એક ગેંગની તપાસ નથી, પરંતુ ભારતમાં બેઠેલી ગેંગો દ્વારા વિદેશી નાગરિકોને નિશાન બનાવતા સંગઠિત સાયબર ફ્રોડની ગંભીરતા પણ દર્શાવે છે. ટેક્નિકલ સપોર્ટ સ્કેમ, સરકારી અધિકારી બનીને ધમકી આપવી, નકલી પાર્સલ અથવા ટેક્સની વાત કરવી અને ગિફ્ટ કાર્ડ અથવા ડિજિટલ પેમેન્ટ માગવી—આવા કૌભાંડમાં સામાન્ય રીતે ભય અને તાત્કાલિક નિર્ણય લેવાની માનસિકતા ઊભી કરવામાં આવે છે.
2023ની હૈદરાબાદ કાર્યવાહીથી લઈને 2025ની CBI કાર્યવાહી અને 2026ની EDની અમદાવાદ તથા હૈદરાબાદ કાર્યવાહી સુધી તપાસ સતત આગળ વધી છે. હવે મની લોન્ડરિંગ અને સંપત્તિના ટ્રેલ સુધી તપાસ પહોંચતાં આ કેસનું નાણાકીય પાસું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે.
અમદાવાદ અને હૈદરાબાદ સાથે જોડાયેલા નકલી કોલ સેન્ટર કેસમાં તપાસ હવે માત્ર કોલ સેન્ટર ચલાવનારાઓ સુધી મર્યાદિત રહી નથી. અમેરિકન નાગરિકો પાસેથી કથિત રીતે મેળવાયેલા નાણાંનો ટ્રેલ, ગિફ્ટ કાર્ડથી ક્રિપ્ટોકરન્સી સુધીની ચેન, બેંક ખાતાં, કંપનીઓ અને સંપત્તિ સુધી EDની તપાસ પહોંચી છે.
ફેબ્રુઆરી 2026માં અમદાવાદમાં છ સ્થળોએ દરોડા, 31 બેંક ખાતાં અને એક લોકર ફ્રીઝ કરવાની કાર્યવાહી બાદ જુલાઈ 2026માં કથિત કિંગપિન વિકાસ કુમાર નિમાર ઉર્ફે મિસ્ટીની ED દ્વારા ધરપકડ કેસમાં મોટો વળાંક માનવામાં આવી રહ્યો છે. હવે તપાસમાં કયા નવા નામો સામે આવે છે અને કથિત ગુનાની આવકમાંથી બનેલી સંપત્તિ અંગે શું કાર્યવાહી થાય છે તેના પર નજર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
