અદાણી સામે અમેરિકાનો કેસ બંધ
ગૌતમ અદાણી સામેની ફોજદારી કાર્યવાહી સમાપ્ત
11 August 2026 Gujarat Updates Team: અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી સામે અમેરિકામાં ચાલી રહેલા કથિત લાંચ અને છેતરપિંડીના હાઈ-પ્રોફાઇલ ફોજદારી કેસમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. અમેરિકાના ઈસ્ટર્ન ડિસ્ટ્રિક્ટ ઑફ ન્યૂયોર્કના ફેડરલ જજ નિકોલસ ગેરોફિસે ગૌતમ અદાણી, તેમના ભત્રીજા સાગર અદાણી અને અદાણી ગ્રીન એનર્જીના ભૂતપૂર્વ CEO વિનીત જૈન સામેના ફોજદારી આરોપો “dismissed with prejudice” કર્યા છે. એટલે આ આરોપો પર આ જ કેસને ફરીથી ફોજદારી રીતે ચલાવવાનો રસ્તો બંધ થઈ ગયો છે.
આ નિર્ણય અદાણી ગ્રુપ માટે છેલ્લા લગભગ બે વર્ષથી ચાલતા અમેરિકી કાનૂની સંકટમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિકાસ માનવામાં આવે છે. જોકે,જજ ગેરોફિસે કેસ બંધ કર્યો હોવા છતાં અમેરિકી ન્યાય વિભાગે કેસ પાછો ખેંચવાની જે પ્રક્રિયા અપનાવી હતી તેના કેટલાક પાસાં અંગે તેમણે અસામાન્ય રીતે કડક ટિપ્પણી કરી હતી.
શું હતો અદાણી સામેનો અમેરિકી કેસ?
આ સમગ્ર મામલો નવેમ્બર 2024માં વિશ્વભરમાં ચર્ચામાં આવ્યો હતો. અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને વિનીત જૈન સહિત અનેક ભારતીય બિઝનેસ એક્ઝિક્યુટિવ્સ સામે આરોપો મૂક્યા હતા.અમેરિકી પ્રોસિક્યુટર્સનો આરોપ હતો કે ભારતના સોલાર પાવર કોન્ટ્રાક્ટ મેળવવા માટે ભારતીય સરકારી અધિકારીઓને આશરે $265 મિલિયનની લાંચ આપવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી. આરોપ મુજબ આ વ્યવસ્થાને અમેરિકન રોકાણકારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓથી છુપાવવામાં આવી હતી. પ્રોસિક્યુટર્સે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે સંબંધિત કંપનીઓએ અમેરિકન રોકાણકારો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી અબજો ડોલરનું ફાઇનાન્સિંગ મેળવ્યું હતું.
અમેરિકી Department of Justice મુજબ, આરોપીઓએ સોલાર એનર્જી પ્રોજેક્ટ સાથે સંબંધિત કોન્ટ્રાક્ટ મેળવવા માટે કથિત લાંચની યોજના બનાવી અને કંપનીની anti-bribery compliance અંગે રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોર્યા હોવાનો આરોપ હતો. અદાણી ગ્રુપે શરૂઆતથી જ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા અને તેમને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા હતા.
20 નવેમ્બર 2024: કેસ જાહેર થયો
અમેરિકાના ઈસ્ટર્ન ડિસ્ટ્રિક્ટ ઑફ ન્યૂયોર્કમાં આ કેસની indictment 24 ઑક્ટોબર 2024ના રોજ દાખલ થઈ હતી, જ્યારે તે જાહેર રીતે 20 નવેમ્બર 2024ના રોજ સામે આવ્યો. DOJના સત્તાવાર કેસ રેકોર્ડ મુજબ કેસ નંબર 24-CR-433 હતો. આરોપો બહાર આવ્યા બાદ અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી હતી. રોકાણકારોમાં ખાસ કરીને અમેરિકામાં ફાઇનાન્સિંગ, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ્સ અને ગ્રુપની પ્રતિષ્ઠા અંગે ચિંતા વધી હતી.
માર્ચ 2025: અમેરિકી SECના સમન્સની ચર્ચા
ક્રિમિનલ કેસની સાથે અમેરિકાની Securities and Exchange Commission એટલે કે SEC તરફથી અલગ civil proceedings પણ ચાલી રહી હતી.માર્ચ 2025માં અમેરિકી SECના સમન્સને ભારતમાં સર્વ કરવા માટે અમદાવાદની કોર્ટ સુધી પ્રક્રિયા પહોંચી હતી. કેન્દ્રના કાયદા મંત્રાલયે અમદાવાદની જિલ્લા કોર્ટ મારફતે સમન્સ પહોંચાડવાની પ્રક્રિયા માટે પગલાં લીધાં હતાં. આ સમન્સનો સંબંધ કથિત securities fraud અને $265 મિલિયનની કથિત લાંચ યોજના સાથે હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં કાનૂની જોખમને કારણે volatility યથાવત રહી.
2026ની શરૂઆત: કેસ ફરી ચર્ચામાં
2026ની શરૂઆતમાં SEC દ્વારા સમન્સ સર્વ કરવાની પ્રક્રિયા ફરી સક્રિય થઈ. ત્યારબાદ અદાણી પક્ષે અમેરિકી civil case સામે jurisdiction સહિતના મુદ્દા ઉઠાવ્યા. અદાણી પક્ષના વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે આરોપિત કૃત્યો મુખ્યત્વે ભારતમાં થયા હતા, સંબંધિત કંપની અને વ્યક્તિઓ ભારતીય હતા અને અમેરિકી securities lawsનો આ રીતે extraterritorial ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી. બચાવ પક્ષે investor losses અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
મે 2026: DOJએ કેસ પાછો ખેંચવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મોટો વળાંક મે 2026માં આવ્યો. 18 મે 2026ના રોજ અમેરિકી Justice Departmentએ ન્યૂયોર્કની ફેડરલ કોર્ટમાં indictmentને “with prejudice” dismiss કરવાની વિનંતી કરી. Department of Justice એ કોર્ટને જણાવ્યું કે વિભાગે કેસની સમીક્ષા કરી છે અને પોતાની prosecutorial discretion હેઠળ આ વ્યક્તિઓ સામેના criminal charges પર વધુ સંસાધનો ખર્ચવાનો નિર્ણય કર્યો નથી. આથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે અમેરિકી સરકાર પોતે આ ફોજદારી કેસને આગળ વધારવા ઇચ્છતી નથી. પરંતુ અંતિમ નિર્ણય જજના હાથમાં હતો.
જજ ગેરોફિસે તરત મંજૂરી કેમ ન આપી?
26 જૂન 2026ના રોજ જજ નિકોલસ ગેરોફિસે DOJ પાસે કેસ પાછો ખેંચવાના કારણો અને તેના સમર્થનમાં પૂરતા factual grounds માંગ્યા. કોર્ટને ચિંતા હતી કે સરકારની અરજીને મંજૂરી આપતા પહેલાં તેના કારણો યોગ્ય રીતે રેકોર્ડ પર હોવા જોઈએ. આ પછી કેસ વધુ રસપ્રદ બની ગયો. Department of Justiceના એક વરિષ્ઠ અધિકારી ટ્રેન્ટ મેકકોટરે કેસ છોડવાનો નિર્ણય પોતાની prosecutorial discretion હેઠળ લીધો હોવાનું જણાવ્યું. DOJએ કેસને મુખ્યત્વે વિદેશમાં થયેલી કથિત પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલો, પુરવાર કરવામાં મુશ્કેલ અને વર્તમાન વિભાગીય પ્રાથમિકતાઓ સાથે અસંગત ગણાવ્યો હતો.
$10 બિલિયનના અમેરિકી રોકાણનો મુદ્દો
કેસમાં સૌથી વધુ ચર્ચાયેલ મુદ્દાઓમાંનો એક ગૌતમ અદાણી દ્વારા અમેરિકામાં આશરે $10 બિલિયનના રોકાણના અગાઉના વાયદાનો હતો.જજ ગેરોફિસે જુલાઈ 2026માં અદાણીને શપથ હેઠળ જવાબ આપવા કહ્યું હતું કે શું કેસ પાછો ખેંચવાના બદલામાં કોઈ promise, offer, agreement અથવા benefit અંગે તેઓ જાણતા હતા કે નહીં. 15 જુલાઈએ ગૌતમ અદાણીએ sworn affidavitમાં જણાવ્યું કે તેમને આવા કોઈ quid pro quo અથવા કેસ પાછો ખેંચવાના બદલામાં કોઈ કરારની જાણ નહોતી. સાથે જ, તેમના વકીલો અને DOJ વચ્ચે અમેરિકામાં રોકાણ અંગે ચર્ચા થઈ હોવાની માહિતી કોર્ટના રેકોર્ડમાં સામે આવી. Reutersના અહેવાલ મુજબ અદાણીએ અગાઉ $10 બિલિયનના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતા જાહેર કરી હતી અને તેમના વકીલોએ સરકાર સાથેની ચર્ચામાં આ રોકાણ કેસના resolutionનો ભાગ બની શકે તેવી શક્યતા દર્શાવી હતી. જોકે, અંતે જજ ગેરોફિસે કહ્યું કે તેમને સંતોષ છે કે આ રોકાણની પ્રતિબદ્ધતા DOJના કેસ છોડવાના નિર્ણયનું કારણ બની નથી.
10 ઓગસ્ટ 2026: કોર્ટનો અંતિમ મોટો નિર્ણય
10 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ જજ ગેરોફિસે ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને વિનીત જૈન સામેના સંબંધિત criminal charges dismiss કરી દીધા.આ dismissal “with prejudice” છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો “dismissed with prejudice”નો અર્થ એ છે કે આ indictmentને ફરીથી એ જ રીતે જીવંત કરીને આ ફોજદારી કાર્યવાહઆગળ વધારી શકાતી નથી. એટલે ગૌતમ અદાણી અને અન્ય મુખ્ય આરોપીઓ માટે આ કેસ એક મોટા કાનૂની ઓવરહેંગ તરીકે સમાપ્ત થયો છે. પરંતુ અહીં એક મહત્વની કાનૂની બાબત છે: આ આદેશને “જજે આરોપો ખોટા હોવાનું અથવા અદાણી નિર્દોષ હોવાનું ટ્રાયલ પછી નક્કી કર્યું” એમ કહેવું યોગ્ય નથી. કેસનો ટ્રાયલ અથવા merits પર verdict આવ્યો નથી; સરકારની dismissal requestને કોર્ટએ મંજૂરી આપી છે.
જજની DOJ પર કડક ટિપ્પણી
કેસ બંધ થયો હોવા છતાં જજ ગેરોફિસે DOJની પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે ખાસ કરીને ટ્રેન્ટ મેકકોટરની કામગીરી અંગે કહ્યું કે તેમણે કેસની તપાસ અને prosecution સાથે સંકળાયેલા અનેક ફેડરલ અધિકારીઓના વ્યાવસાયિક અભિપ્રાયો પાછળ મૂકી પોતાના નિર્ણયને પ્રાધાન્ય આપ્યું હોવાનું દેખાય છે. જજના જણાવ્યા મુજબ dismissal પ્રક્રિયામાં રહેલી કેટલીક “irregularities” ચિંતાજનક હતી. આથી આ નિર્ણયને અદાણી ગ્રુપ માટે મોટી procedural/legal relief તરીકે જોવો વધુ સચોટ છે.
ગૌતમ અદાણીએ શું કહ્યું?
કેસ બંધ થયા બાદ ગૌતમ અદાણીએ અમેરિકી કોર્ટના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે ન્યાયિક પ્રક્રિયા પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે મુશ્કેલ સમયગાળા દરમિયાન સત્ય, ન્યાયીતા અને કાયદાના શાસનમાં તેમનો વિશ્વાસ અડગ રહ્યો. તેમણે પોતાના પર, સિસ્ટમ પર અને ભારતની ન્યાય આપવાની ક્ષમતા પર વિશ્વાસ રાખનારા લોકોને આભાર માન્યો. અદાણી ગ્રુપ માટે આ નિવેદન માત્ર કાનૂની રાહતનું સ્વાગત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રોકાણકારો અને બિઝનેસ પાર્ટનર્સને confidence signal આપવાનો પ્રયાસ પણ છે.
શેરબજાર પર શું અસર?
કેસ બંધ થવાના સમાચારની સીધી અસર અદાણી ગ્રુપના શેરો પર જોવા મળી છે. 11 ઓગસ્ટ 2026ના ટ્રેડિંગ સેશનમાં Adani Enterprises, Adani Ports, Adani Power, Adani Green Energy અને Adani Energy Solutions સહિતની કંપનીઓમાં 3% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. બજારની પ્રાથમિક પ્રતિક્રિયા positive હતી કારણ કે લાંબા સમયથી ચાલતો અમેરિકી criminal-case overhang દૂર થયો છે. આ પહેલાં પણ મે 2026માં Department of Justice તરફથી કેસ પાછો ખેંચવાની ખબર આવ્યા બાદ અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં મજબૂત ઉછાળો આવ્યો હતો. 19 મેના ટ્રેડિંગમાં Adani Green Energyમાં 5%થી વધુ, Adani Enterprisesમાં લગભગ 3%, Adani Powerમાં લગભગ 3%, Adani Energy Solutionsમાં લગભગ 3% અને Adani Total Gasમાં લગભગ 4% સુધી intraday gains નોંધાયા હતા.
કઈ કંપનીઓને સૌથી વધુ ફાયદો?
Adani Green Energy: આ કેસનો સીધો સંબંધ સોલાર એનર્જી કોન્ટ્રાક્ટના આરોપો સાથે હોવાથી Adani Green માટે કાનૂની overhang દૂર થવો ખાસ મહત્વનો છે.
Adani Enterprises: ગ્રુપની flagship company તરીકે global financing અને investor confidenceમાં સુધારો તેના માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
Adani Ports: સીધો સંબંધ criminal case સાથે ન હોવા છતાં, group-level risk perception ઘટે તો valuation sentimentમાં ફાયદો થઈ શકે છે.
Adani Power: power businessના fundamentals પર અલગ પરિબળો અસર કરે છે, પરંતુ conglomerate-level sentiment સુધરવાથી શેરને support મળી શકે છે.
Adani Energy Solutions અને Adani Total Gas: આ કંપનીઓ પણ group-level confidence સુધારાથી sentiment benefit મેળવી શકે છે.
જોકે, એક વાત રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે—કોર્ટનો નિર્ણય શેરની કિંમતમાં લાંબા ગાળાના વધારાની ગેરંટી નથી. શેરના ભાવ પર earnings, debt, valuation, interest rates, capital expenditure, project execution અને સમગ્ર બજારની સ્થિતિનો પણ મોટો પ્રભાવ રહે છે.
અદાણી કેસ: મહત્વપૂર્ણ Timeline
24 ઑક્ટોબર 2024: અમેરિકાના Eastern District of New Yorkમાં indictment દાખલ.
20 નવેમ્બર 2024: DOJએ કેસ જાહેર કર્યો; ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી સહિત અનેક અધિકારીઓ સામે આરોપો જાહેર થયા.
માર્ચ 2025: SECના સમન્સને ભારતમાં સર્વ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે ચર્ચા તેજ થઈ.
2026ની શરૂઆત: SEC summons પ્રક્રિયા આગળ વધી અને કાનૂની લડાઈ ફરી ચર્ચામાં આવી.
એપ્રિલ 2026: અદાણી પક્ષે SEC case સામે jurisdiction અને અન્ય કાનૂની દલીલો કરી.
14-18 મે 2026: SEC civil settlementમાં ગૌતમ અદાણી અને સાગર અદાણી તરફથી કુલ $18 મિલિયન settlement; Adani Enterprisesએ Iran sanctions સંબંધિત મામલે $275 મિલિયન settlement કર્યું.
18 મે 2026: DOJએ criminal indictmentને “with prejudice” dismiss કરવાની અરજી કરી.
26 જૂન 2026: જજ ગેરોફિસે DOJ પાસેથી dismissalના કારણો અને factual support માગ્યો.
8-15 જુલાઈ 2026: કોર્ટએ કેસ dismissal પાછળ કોઈ quid pro quo હતો કે નહીં તે અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા; ગૌતમ અદાણીએ sworn affidavitમાં આવા કોઈ agreementની જાણ હોવાનો ઇનકાર કર્યો.
10 ઑગસ્ટ 2026: જજ નિકોલસ ગેરોફિસે ગૌતમ અદાણી, સાગર અદાણી અને વિનીત જૈન સામેના criminal charges dismiss કર્યા અને DOJની પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર ટિપ્પણીઓ પણ કરી.
11 ઑગસ્ટ 2026: અદાણી ગ્રુપના શેરોમાં up to 3% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો.
અન્ય અમેરિકી કેસોનું શું થયું?
અદાણી સામેની અમેરિકી કાનૂની ગૂંચવણમાં માત્ર criminal case જ નહોતો. મે 2026માં SEC સાથેના અલગ civil matterમાં ગૌતમ અદાણીએ $6 મિલિયન અને સાગર અદાણીએ $12 મિલિયન, એટલે કુલ $18 મિલિયન, ચૂકવવા સંમત થયા હતા. આ settlementમાં બંનેએ wrongdoing સ્વીકાર્યું કે નકાર્યું નહોતું.
બીજી તરફ, Adani Enterprisesએ અમેરિકાના Treasury Departmentના OFAC સાથે Iran sanctions સંબંધિત અલગ civil matterમાં $275 મિલિયન settlement સ્વીકાર્યું હતું. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે આ settlement કોઈ guilt અથવા wrongdoingની સ્વીકૃતિ નથી અને તે સંબંધિત liabilitiesનું નિરાકરણ કરે છે. અર્થાત્, criminal case બંધ થવો અને SEC/OFACના civil settlements એક જ બાબત નથી. બંનેને અલગ કાનૂની કાર્યવાહી તરીકે સમજવી જરૂરી છે.
અદાણી ગ્રુપ માટે આગળ શું?
સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે અમેરિકી criminal prosecution હવે ગ્રુપની international expansion story પર અગાઉ જેટલો સીધો કાનૂની ભાર નહીં મૂકે. અદાણી પોર્ટ્સ, એનર્જી, રિન્યૂએબલ એનર્જી, પાવર, એરપોર્ટ્સ, સિમેન્ટ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટા capital expenditure plans ધરાવે છે. ગ્રુપના તાજેતરના આંકડા મુજબ FY26માં સમગ્ર Adani Portfolioનું EBITDA ₹94,834 કરોડ રહ્યું હતું, જે અગાઉના વર્ષ કરતાં 5.6% વધારે હતું; 31 માર્ચ 2026એ portfolio-level cash balance ₹55,852 કરોડ અને net debt-to-EBITDA 3.3x હતો. આથી કાનૂની જોખમ ઘટવાથી debt markets, equity investors અને global business partners સાથેની ચર્ચામાં confidence સુધરવાની શક્યતા છે.
ખાસ કરીને renewable energyમાં Adani Green Energyનું expansion મહત્વનું છે. કંપની 50 GW સુધી renewable capacity વધારવાની મહત્વાકાંક્ષા ધરાવે છે અને તાજેતરમાં બ્રોકરેજ હાઉસોએ પણ તેની growth potential અંગે સકારાત્મક અભિપ્રાય આપ્યો છે.
બે વર્ષના કેસનું પરિણામ શું કહી શકાય?
નવેમ્બર 2024માં શરૂ થયેલી આ કાનૂની લડાઈએ અદાણી ગ્રુપની વૈશ્વિક છબી, શેરબજારના valuation અને international financing plans પર ભારે અસર કરી હતી. લગભગ બે વર્ષ બાદ સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ છે. અમેરિકી DOJએ કેસ આગળ ન વધારવાનો નિર્ણય લીધો, SEC સાથે civil settlement થયો, Adani Enterprisesએ OFAC સાથે અલગ settlement કર્યો અને હવે ફેડરલ કોર્ટએ મુખ્ય આરોપીઓ સામેનો criminal indictment “with prejudice” dismiss કર્યો છે. આથી અદાણી ગ્રુપ માટે સૌથી મોટું પરિણામ કાનૂની અનિશ્ચિતતામાં ઘટાડો, investor sentimentમાં સુધારો અને global expansion માટે વધુ અનુકૂળ વાતાવરણ બની શકે છે.
પરંતુ આ આખી ઘટનાનો અંતિમ અર્થ એટલો જ છે કે ફોજદારી કાર્યવાહીનો અંત આવ્યો છે—આ નિર્ણયને કોર્ટ દ્વારા તમામ મૂળ આરોપો ખોટા સાબિત થયાની ઘોષણા તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી.આગળ હવે નજર રહેશે કે આ legal reliefને અદાણી ગ્રુપ કેટલા પ્રમાણમાં business growth, capital raising, project execution અને shareholder valueમાં પરિવર્તિત કરે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
