CBIની FIRથી ખળભળાટ
જુનાગઢના ટ્રસ્ટી અને ફેકલ્ટી CBIના રડારમાં
27 August 2026 Gujarat Updates TeamL ગુજરાતના જુનાગઢથી સામે આવેલા એક ગંભીર કેસમાં કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી CBIએ Nobel Ayurvedic College સાથે સંકળાયેલા ટ્રસ્ટી પ્રતિક મોરી અને ફેકલ્ટી સભ્ય ડૉ. અભય નલાવડે સામે કથિત લાંચની ઓફર અંગે કેસ નોંધ્યો છે. FIR મુજબ, NCISMની તપાસ પ્રક્રિયામાં કોલેજના 13 શિક્ષકો અંગે અનુકૂળ રિપોર્ટ મેળવવા માટે રૂ.10 લાખની લાંચ આપવાની કથિત ઓફર કરવામાં આવી હતી. આ મામલો માત્ર લાંચના આરોપ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ આયુર્વેદિક શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં શિક્ષકોની હાજરી, દસ્તાવેજી ચકાસણી અને નિયમનકારી દેખરેખ જેવા મહત્વના મુદ્દાઓને પણ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવે છે.
તપાસની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ?
મળતી માહિતી અને FIRમાં દર્શાવાયેલા આરોપો પ્રમાણે, National Commission for Indian System of Medicine (NCISM) દ્વારા Nobel Ayurvedic Collegeના 13 શિક્ષકોની વિગતોની ચકાસણી માટે ડૉ. રૂપાલી આર. મહાડિકને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. તેઓ લખનૌ સ્થિત Prabuddh Ayurvedic Medical Collegeના પ્રિન્સિપાલ છે અને NCISMની Hearing Committee સાથે જોડાયેલા સભ્ય તરીકે આ પ્રક્રિયામાં સામેલ હતા. આ 13 શિક્ષકો અંગે એવી શંકા અથવા ફરિયાદો હતી કે તેઓ કોલેજના રેકોર્ડમાં દર્શાવવામાં આવ્યા હોવા છતાં વાસ્તવિક રીતે હાજર ન હોઈ શકે. મીડિયાના અહેવાલોમાં આ પ્રકારના શિક્ષકો માટે ‘ghost teachers’ શબ્દનો ઉપયોગ થયો છે. જોકે, અહીં મહત્વનું એ છે કે આ બાબત હાલ તપાસ અને FIRમાં કરવામાં આવેલા આરોપોનો ભાગ છે; તેને અંતિમ રીતે સાબિત થયેલી હકીકત તરીકે જોવી યોગ્ય નથી.
WhatsApp સંપર્કથી શરૂ થયો કથિત મામલો
FIRના આધારે, 18 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ડૉ. મહાડિકનો WhatsApp પર ડૉ. અભય નલાવડે સાથે સંપર્ક થયો હતો. CBIના કેસ મુજબ, નલાવડેએ કથિત રીતે 13 શિક્ષકોને અનુકૂળ ચકાસણી રિપોર્ટમાં ક્લિયર કરાવવા માટે નાણાકીય લાભ આપવાની ઓફર કરી હતી.આ વાતચીત બાદ ડૉ. મહાડિકે સમગ્ર બાબત અંગે NCISMના Medical Assessment and Rating Board for Indian System of Medicine (MARBISM)ના પ્રમુખ ડૉ. મુકુલ પટેલને જાણ કરી હતી. અહેવાલો અનુસાર, ત્યારબાદ તેમને સંબંધિત વ્યક્તિ સાથે સંપર્ક જાળવી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી, જેથી કથિત લાંચની ઓફર અંગે વધુ પુરાવા એકત્રિત થઈ શકે. આ તબક્કો તપાસની દૃષ્ટિએ મહત્વનો બની રહ્યો. સામાન્ય રીતે લાંચની ઓફર અંગે માત્ર મૌખિક દાવો હોય ત્યારે પુરાવાની સ્થિતિ અલગ હોય છે, પરંતુ અહીં FIR મુજબ વાતચીત અને સંપર્કોની વિગતો એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી.
20 ઓગસ્ટની વાતચીતમાં ટ્રસ્ટીનું નામ આવ્યું
FIRમાં કરવામાં આવેલા આરોપો અનુસાર, 20 ઓગસ્ટે થયેલી વધુ એક WhatsApp વાતચીત દરમિયાન Nobel Ayurvedic Collegeના ટ્રસ્ટી પ્રતિક મોરી પણ જોડાયા હતા. CBIના દસ્તાવેજમાં એવો આરોપ મૂકાયો છે કે મોરીએ તમામ 13 શિક્ષકોના નામ ચકાસણી પ્રક્રિયામાં અનુકૂળ રીતે ક્લિયર કરાવવા માટે રૂ.10 લાખ ચૂકવવાની વાત કરી હતી. આ રીતે તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ, મામલો એક ફેકલ્ટી સભ્ય દ્વારા કરવામાં આવેલી કથિત ઓફરથી આગળ વધીને સંસ્થાના ટ્રસ્ટી સુધી પહોંચ્યો હતો. જોકે, FIRમાં નોંધાયેલા આરોપો અને અદાલતમાં સાબિત થયેલા ગુનામાં કાયદાકીય રીતે મોટો તફાવત છે. આ કેસમાં આગળની તપાસ અને કોર્ટની કાર્યવાહી બાદ જ આરોપોની સાચી સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
ફરિયાદ CBI સુધી કેવી રીતે પહોંચી?
ડૉ. મહાડિકે કથિત લાંચ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને સમગ્ર ઘટનાની જાણ તપાસ એજન્સીને કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. FIR મુજબ, 21 ઓગસ્ટે તેમણે CBIની Anti-Corruption Branch, New Delhi સમક્ષ લેખિત ફરિયાદ રજૂ કરી હતી. ત્યારબાદ CBIએ ફરિયાદની પ્રાથમિક અને ગુપ્ત ચકાસણી હાથ ધરી હોવાનું FIRમાં જણાવાયું છે. એજન્સીના પ્રાથમિક તારણ મુજબ, ફરિયાદમાં દર્શાવાયેલી રૂ.10 લાખની ઓફર અંગે પ્રથમ દૃષ્ટિએ આધાર મળ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન 22 ઓગસ્ટે દિલ્હીમાં રકમ પહોંચાડવાની કથિત વાત પણ સામે આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. CBIની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ પુરાવાની સમગ્ર કડી અને આરોપોની અંતિમ સ્થિતિ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.
22 ઓગસ્ટે CBIએ કેસ નોંધ્યો
ફરિયાદ અને ડિસ્ક્રીટ વેરિફિકેશન બાદ CBIએ 22 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ નિયમિત કેસ નોંધ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. કેસમાં પ્રતિક મોરી અને ડૉ. અભય નલાવડેના નામ આરોપી તરીકે નોંધાયા છે. CBIએ FIRમાં Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023ની Section 61(2) અને Prevention of Corruption Act, 1988ની Section 8નો ઉલ્લેખ કર્યો છે. BNSની Section 61 ક્રિમિનલ કન્સ્પિરસી એટલે કે ગુનાહિત કાવતરાને લગતી જોગવાઈ છે. કાયદાની જોગવાઈ મુજબ, ગુનાહિત કાવતરામાં બે કે તેથી વધુ વ્યક્તિઓ દ્વારા ગેરકાયદેસર કાર્ય કરવા અથવા કરાવવાની સહમતિનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, Prevention of Corruption Actની Section 8 જાહેર સેવકને ગેરકાયદેસર લાભ આપવાની અથવા આપવાનું વચન આપવાની બાબત સાથે સંબંધિત છે. India Codeમાં પણ Section 8ને “Offence relating to bribing of a public servant” તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે.
13 શિક્ષકોની ચકાસણી કેમ મહત્વની?
આ કેસનો એક મોટો પાસો 13 શિક્ષકોની ચકાસણી છે. આયુર્વેદિક મેડિકલ કોલેજોમાં શિક્ષકોની સંખ્યા, તેમની લાયકાત, હાજરી અને નિયમનકારી માપદંડો સંસ્થાની માન્યતા અને શૈક્ષણિક કામગીરી માટે મહત્વ ધરાવે છે.જો કોઈ સંસ્થા દ્વારા એવા શિક્ષકો દર્શાવવામાં આવ્યા હોવાના આક્ષેપ થાય કે જે વાસ્તવમાં ઉપલબ્ધ નથી, તો તે બાબત નિયમનકારી ચકાસણીમાં ગંભીર બની શકે છે. બીજી તરફ, માત્ર FIRમાં આરોપ નોંધાયા હોવાથી કોઈ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા સામેના આક્ષેપોને અંતિમ સત્ય માનવું યોગ્ય નથી. આ કેસમાં હવે તપાસ એજન્સી માટે મુખ્ય પ્રશ્નો પૈકી એક એ રહેશે કે 13 શિક્ષકો અંગે મૂળ ફરિયાદ શું હતી, તેમની સેવા અને હાજરી સંબંધિત કયા દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ હતા, ચકાસણી પ્રક્રિયામાં શું સામે આવ્યું અને કથિત લાંચની ઓફર સાથે આ તમામ બાબતોનો સંબંધ કેવી રીતે સ્થાપિત થાય છે.
લાંચની રકમથી વધુ મહત્વની છે તપાસની પ્રક્રિયા
રૂ.10 લાખની કથિત ઓફરે આ કેસને ખાસ ધ્યાન ખેંચનાર બનાવ્યો છે, પરંતુ કાનૂની દૃષ્ટિએ માત્ર રકમ જ મહત્વની નથી. તપાસમાં કથિત ઓફર કોણે કરી, કઈ રીતે કરી, તેનો હેતુ શું હતો, વાતચીતનું સ્વરૂપ શું હતું અને કોઈ દસ્તાવેજી અથવા ડિજિટલ પુરાવા ઉપલબ્ધ છે કે નહીં—આ તમામ મુદ્દા મહત્વના બનશે. WhatsApp પર થયેલી વાતચીત અંગે FIRમાં કરવામાં આવેલા ઉલ્લેખને કારણે ડિજિટલ પુરાવાની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. તપાસ દરમિયાન સંબંધિત મોબાઇલ ડિવાઇસ, ચેટ, કોલ રેકોર્ડ અથવા અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક સામગ્રીનું પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે કે નહીં, તે આગળના તબક્કે જાણવા મળશે.
CBIની Anti-Corruption Branchની ભૂમિકા
આ કેસની તપાસ CBIની New Delhi સ્થિત Anti-Corruption Branchને સોંપવામાં આવી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. તપાસની આગેવાની Inspector Bhupinder Singh Yadav કરી રહ્યા હોવાનું ઉપલબ્ધ માહિતીમાં જણાવાયું છે. હવે તપાસ એજન્સી કથિત લાંચની ઓફર પાછળનો હેતુ, સંબંધિત વ્યક્તિઓ વચ્ચેનો સંપર્ક, 13 શિક્ષકોની ચકાસણી સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો અને અન્ય સંભવિત પુરાવાઓની તપાસ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, કથિત રીતે 22 ઓગસ્ટે દિલ્હીમાં ચુકવણી કરવાની વાત થઈ હતી કે નહીં અને તે અંગે કોઈ કાર્યવાહી અથવા પુરાવા મળ્યા છે કે નહીં, તે પણ તપાસનો ભાગ બની શકે છે.
આરોપ સાબિત થાય ત્યાં સુધી કાયદાકીય સ્થિતિ અલગ
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્વની કાનૂની બાબત એ છે કે CBI દ્વારા FIR નોંધાવવી એ તપાસની શરૂઆત છે, દોષિત ઠરાવવાની અંતિમ પ્રક્રિયા નથી. પ્રતિક મોરી અને ડૉ. અભય નલાવડે સામે હાલ કથિત લાંચ ઓફર અને કાવતરાના આરોપો છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં તેમની તરફથી આ આરોપો અંગે કોઈ વિગતવાર જાહેર પ્રતિક્રિયા જોવા મળતી નથી. આગળ તપાસ, પુરાવા, ચાર્જશીટ અને ત્યારબાદની ન્યાયિક પ્રક્રિયા દ્વારા જ આરોપોની કાયદેસર સ્થિતિ નક્કી થશે. તેથી આ કેસ અંગે રિપોર્ટિંગમાં “FIR મુજબ”, “CBIના આરોપ મુજબ” અને “કથિત રીતે” જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
આયુર્વેદિક શિક્ષણ ક્ષેત્ર માટે સંદેશ
જુનાગઢની આ ઘટનાએ આયુર્વેદિક શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં નિયમનકારી ચકાસણીની પારદર્શિતા અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. શિક્ષકોની વાસ્તવિક હાજરી, શૈક્ષણિક સ્ટાફની લાયકાત અને સંસ્થાની નિયમનકારી જરૂરિયાતો અંગે કોઈપણ ગેરરીતિની ફરિયાદ હોય તો તેની નિષ્પક્ષ તપાસ મહત્વપૂર્ણ બને છે. NCISM જેવી નિયમનકારી સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવતી ચકાસણીનો હેતુ માત્ર દસ્તાવેજો તપાસવાનો નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય શિક્ષણ અને માન્ય ધોરણો મુજબની શૈક્ષણિક સુવિધા મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ છે. જો તપાસ દરમિયાન ગેરરીતિ સાબિત થાય તો સંબંધિત કાયદા અને નિયમો મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
હાલ માટે, CBIએ નોંધેલી FIR અને ઉપલબ્ધ મીડિયા અહેવાલો એટલું દર્શાવે છે કે 13 શિક્ષકોની ચકાસણીને પ્રભાવિત કરવા માટે રૂ.10 લાખની કથિત ઓફર કરવામાં આવી હોવાના આરોપમાં બે વ્યક્તિઓ સામે તપાસ શરૂ થઈ છે. આ કેસમાં આગળ શું પુરાવા મળે છે, તપાસ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે અને અદાલતમાં આરોપોનું શું પરિણામ આવે છે તેના પર હવે નજર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
