ડીઝલ માટે આધાર-7/12 ફરજિયાત?

પેટ્રોલપંપ પર રેશનિંગ જેવી સ્થિતિ, ટ્રકો અને ટ્રેક્ટરો અટવાયા

22 May 2026 Gujarat Updates Team: ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઉભી થયેલી ડીઝલની અછત હવે સામાન્ય તકલીફથી આગળ વધી રાજ્યવ્યાપી આર્થિક અને કૃષિ સંકટનું સ્વરૂપ ધારણ કરતી દેખાઈ રહી છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના વિસ્તારોમાં ખેડૂતો, ટ્રકચાલકો અને ખાનગી બસ સંચાલકો માટે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. રાજ્યના અનેક પેટ્રોલપંપો પર સવારથી મધરાત સુધી વાહનોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે, જ્યારે અનેક જગ્યાએ “ડીઝલ ઉપલબ્ધ નથી”ના બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યા છે. લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાતા ઘણા લોકો વધારાનું ડીઝલ સંગ્રહ કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે

ખેડૂતો માટે નવા નિયમો: ડીઝલ મેળવવું બન્યું મુશ્કેલ
રાજ્યના અન્ન અને નાગરિક પુરવઠા વિભાગ દ્વારા ખેડૂતો માટે ડીઝલ ખરીદીના નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવતા વિવાદ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. હવે ખેડૂતોને ડીઝલ લેવા માટે નીચેના દસ્તાવેજો ફરજિયાત રજૂ કરવા પડશે:

• 7/12 ની નકલ
• 8(અ) ની નકલ
• આધાર કાર્ડ
• ચૂંટણીકાર્ડ
• ટ્રેક્ટરની RC બુક

આ ઉપરાંત એક વખતમાં માત્ર 200 લિટર સુધી જ ડીઝલ આપવાનો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

ખેડૂતો આ નિર્ણયને “અપ્રત્યક્ષ રેશનિંગ” ગણાવી રહ્યા છે અને સરકાર સામે રોષ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

ગામડાંઓમાં ચિંતાજનક દૃશ્યો, રાત્રે 1 વાગ્યે પણ લાઈનો
સૌરાષ્ટ્રના અમરેલી, મોરબી, સુરેન્દ્રનગર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં ખેડૂતોને કલાકો સુધી પેટ્રોલપંપ પર ઊભા રહેવું પડી રહ્યું છે. મોરબી જિલ્લાના હળવદ તાલુકામાં તો ખેડૂતો રાત્રિના એક વાગ્યે પણ ડીઝલ માટે લાઈનમાં ઉભા રહેતા જોવા મળ્યા હતા. વાવણી પૂર્વેના સમયમાં ટ્રેક્ટર, બોરવેલ અને કૃષિ મશીનરી માટે ડીઝલ અત્યંત જરૂરી હોવાથી હાલની અછત ખેતી માટે મોટું સંકટ ઉભું કરી રહી છે. અમરેલી જિલ્લામાં કેટલાક ખેડૂતો દ્વારા વિરોધ સ્વરૂપે રોડ ચક્કાજામ પણ કરવામાં આવ્યો હતો. ઘણા વિસ્તારોમાં પેટ્રોલપંપ સંચાલકો માત્ર 5 થી 10 લિટર સુધી જ ડીઝલ આપી રહ્યા હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે આટલા ઓછા જથ્થાથી ખેતીકામ શક્ય નથી.

સરકારના “સબ સલામત” ના દાવા સામે જમીન પર અલગ જ હકીકત
રાજ્ય સરકારનો દાવો છે કે ગુજરાતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે અને લોકો અફવાઓથી દૂર રહે. સરકાર દ્વારા મોનિટરિંગ માટે કંટ્રોલ રૂમ પણ સક્રિય કરાયા હોવાનું જણાવાયું છે.પરંતુ બીજી તરફ જમીન પર સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે વિપરીત દેખાઈ રહી છે.

• ટુ-વ્હીલરમાં ₹50 થી ₹100 સુધીનું પેટ્રોલ
• કારમાં ₹1000 સુધીનું ઇંધણ
• ડીઝલ મર્યાદિત માત્રામાં

આ પ્રકારની મર્યાદાઓ લાગુ કરવામાં આવી હોવાની ચર્ચાઓ વધી રહી છે. ઘણા પેટ્રોલપંપ સંચાલકોનું કહેવું છે કે પાંચ દિવસમાં માત્ર એક જ ટેન્કર આવી રહ્યું છે, જેના કારણે માંગ અને પુરવઠા વચ્ચે ભારે અંતર ઊભું થયું છે.

ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગ પર સૌથી મોટો ફટકો
ડીઝલ અછતનો સૌથી મોટો ફટકો ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગને પડી રહ્યો છે.અખિલ ગુજરાત ટ્રક ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિયેશન મુજબ જો પરિસ્થિતિ ઝડપથી સુધરશે નહીં તો રાજ્યમાં લગભગ 12 લાખ ટ્રકોના પૈડા થંભી શકે છે.ટ્રકચાલકોનું કહેવું છે કે હાઇવે પર આવેલા પેટ્રોલપંપો માત્ર 20 થી 50 લિટર સુધી જ ડીઝલ આપી રહ્યા છે, જ્યારે લાંબા રૂટ માટે ઓછામાં ઓછા 200 થી 300 લિટર જરૂરી હોય છે. પરિણામે માલસામાનની હેરફેર ધીમી પડી રહી છે. ટ્રકો રસ્તામાં અટવાઈ જવાની ભીતિ વધી રહી છે. વેપાર અને ઉદ્યોગ પર અસર દેખાવા લાગી છે કંડલા અને મુન્દ્રા બંદરો આસપાસ કન્ટેનર પરિવહનમાં પણ ભારે ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું ટ્રાન્સપોર્ટરો જણાવી રહ્યા છે.

બજારમાં મોંઘવારી વધવાની આશંકા
જો ડીઝલ સંકટ લાંબો સમય ચાલશે તો તેની સીધી અસર સામાન્ય લોકોના જીવન પર પડશે. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે શાકભાજી , અનાજ , દૂધ અને દૈનિક વપરાશની વસ્તુઓના ભાવોમાં વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે પરિવહન ખર્ચ વધશે. ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થાનું મોટું ચક્ર ડીઝલ પર આધારિત હોવાથી હાલની પરિસ્થિતિ મોંઘવારી અને રોજગારી બંને માટે ખતરાની ઘંટડી બની રહી છે.

ખાનગી બસ સેવા પણ ખોરવાઈ
અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ અને વડોદરા રૂટ પર ખાનગી બસોની સંખ્યામાં 25 થી 30 ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.ખાનગી બસ સંચાલકોનું કહેવું છે કે પૂરતું ડીઝલ મળી રહ્યું નથી. રૂટ ઘટાડવા પડી રહ્યા છે. કેટલીક બસો બંધ રાખવી પડી રહી છે. રાજ્યભરમાં 250 થી વધુ ખાનગી બસ રૂટ તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરાયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. મુંબઈ, દિલ્હી અને મધ્યપ્રદેશ તરફ જતી લક્ઝરી બસ સેવાઓ પણ અસરગ્રસ્ત બની રહી છે.

વૈશ્વિક તણાવની અસર ગુજરાત સુધી
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને ઈંધણ પુરવઠા સાંકળમાં ઉભી થયેલી અસ્થિરતાની અસર હવે ભારતમાં પણ દેખાઈ રહી છે.કેટલાક અહેવાલો મુજબ:

• ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ જૂની સરેરાશ માંગ પ્રમાણે પુરવઠો ફાળવ્યો
• વાવણી પૂર્વે વધતી માંગનો અંદાજ ન લગાવવામાં આવ્યો
• પરિણામે પુરવઠા પર ભારે દબાણ સર્જાયું

કેન્દ્ર સરકારે જોકે દેશભરમાં કોઈ સત્તાવાર રેશનિંગ ન હોવાનું જણાવ્યું છે.

હાલની પરિસ્થિતિ જોતા આગામી દિવસોમાં વધુ કડક નિયંત્રણ લાગુ થઈ શકે છે. સરકારે પેટ્રોલપંપો પર ગ્રાહકોની માહિતી સાથે રજીસ્ટર જાળવવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં ઓળખપત્ર આધારિત ડીઝલ વિતરણ, રેશનિંગ જેવી વ્યવસ્થા , વધુ મર્યાદિત પુરવઠો જોઈ શકાય તેવી શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.

ગુજરાત માટે આ માત્ર ડીઝલની અછત નથી, પરંતુ એક મોટું આર્થિક એલાર્મ છે. વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ, સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન અને વધતી માંગ વચ્ચેનું સંતુલન બગડે ત્યારે સામાન્ય નાગરિકથી લઈને સમગ્ર અર્થતંત્ર સુધી કેવી ગંભીર અસર થઈ શકે છે તેનું આ જીવંત ઉદાહરણ બની રહ્યું છે. જો સ્થિતિ ઝડપથી સુધરશે નહીં તો કૃષિ, ટ્રાન્સપોર્ટ, ઉદ્યોગ અને બજાર વ્યવસ્થા પર તેની લાંબા ગાળાની અસર પડી શકે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo

આ પણ વાંચો :

પેટ્રોલ-ડીઝલનો વધુ એક ઝટકો

આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.