એજ્યુનોવા સ્કૂલની માન્યતા કેમ રદ થઇ ?
વર્ષોની ફરિયાદો બાદ કાર્યવાહી, એજ્યુનોવા સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ હવે ક્યાં ભણશે?
19 September 2026 Gujarat Updates Team: શિક્ષણ વિભાગની કાર્યવાહી બાદ મણિનગરની એજ્યુનોવા સાયન્સ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડે શાળાની માન્યતા રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. નિયમોના પાલન, શાળાની સુવિધાઓ અને મંજૂરી સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે થયેલી તપાસ બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું તાજા અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. હવે ધોરણ 9થી 12માં અભ્યાસ કરતા 369 વિદ્યાર્થીઓને અન્ય માન્ય શાળાઓમાં ખસેડવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.**
ફરિયાદથી તપાસ અને હવે માન્યતા રદ
મણિનગર વિસ્તારમાં આવેલી એજ્યુનોવા સ્કૂલ અંગે વર્ષ 2024માં વિવિધ ગેરરીતિઓને લઈને ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ અમદાવાદ શહેરના જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારી કચેરી દ્વારા શાળાની કામગીરી અને ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ અંગે તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન માત્ર એક જ મુદ્દો નહીં, પરંતુ અનેક બાબતો સામે આવી હોવાનો અહેવાલ છે. શાળાના રમતના મેદાનની વ્યવસ્થા, બિલ્ડિંગ ઉપયોગની મંજૂરી, લેબોરેટરીની સ્થિતિ, શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ અને ફી સંબંધિત બાબતો સહિતના મુદ્દાઓ તપાસના કેન્દ્રમાં રહ્યા હતા. ઓગસ્ટ 2025માં DEO દ્વારા બોર્ડને શાળાની માન્યતા રદ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો પણ પ્રકાશિત થયા હતા. હવે સપ્ટેમ્બર 2026માં બોર્ડ દ્વારા માન્યતા રદ કરવાનો નિર્ણય જાહેર થયો હોવાનું તાજા અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ સાથે વિદ્યાર્થીઓના ભણતર પર સીધી અસર ન પડે તે માટે તેમને અન્ય માન્ય શાળામાં દાખલ કરવાની વ્યવસ્થા કરવાની દિશામાં પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
369 વિદ્યાર્થીઓની વિગતો સામે આવી
શરૂઆતના કેટલાક અહેવાલોમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 180 જેટલી હોવાનું જણાવાયું હતું. જોકે તાજેતરના અહેવાલમાં DEOના રિપોર્ટના આધારે એજ્યુનોવા સ્કૂલમાં ધોરણ 9થી 12 સુધી કુલ 369 વિદ્યાર્થીઓ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. એટલે વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા અંગે જૂના અને નવા અહેવાલોમાં તફાવત જોવા મળે છે. તાજી માહિતી પ્રમાણે વિદ્યાર્થીઓને Leaving Certificate એટલે કે LC ઉપલબ્ધ કરાવીને અન્ય માન્ય શાળાઓમાં સ્થળાંતર કરવાની વ્યવસ્થા કરવાની જવાબદારી શિક્ષણ તંત્ર દ્વારા આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને બોર્ડની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
રમતના મેદાનનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં
શાળાની માન્યતા રદ થવાના મુખ્ય મુદ્દાઓમાં રમતગમત માટેની પૂરતી વ્યવસ્થાનો અભાવ હોવાનું સામે આવ્યું છે. અગાઉની તપાસમાં શાળાએ મંજૂરી સમયે દર્શાવેલા રમતના મેદાનની જગ્યામાં અનેક વખત ફેરફાર કર્યો હોવાનો ઉલ્લેખ થયો હતો. DEOના અહેવાલ પ્રમાણે મેદાનની જગ્યામાં ફેરફાર માટે જરૂરી મંજૂરી લેવામાં આવી ન હોવાનો મુદ્દો પણ નોંધાયો હતો. અગાઉ શાળાએ જે રમતના મેદાનની વ્યવસ્થા દર્શાવી હતી, તે જમીનનો લીઝ કરાર 14 ડિસેમ્બર 2020ના રોજ રદ થઈ ગયો હોવાનું પણ 2025ના તપાસ અહેવાલ અંગેના સમાચારોએ જણાવ્યું હતું. ત્યારબાદ શાળાની પોતાની રમતગમતની જમીન અંગે પ્રશ્ન ઊભો થયો હતો. આ મુદ્દો એટલા માટે પણ મહત્વનો છે કે શાળાની માન્યતા સાથે જોડાયેલી આવશ્યક સુવિધાઓમાં રમતગમતની વ્યવસ્થા પણ મહત્વ ધરાવે છે. વર્ષો સુધી આ વ્યવસ્થા અંગે પ્રશ્નો રહ્યા હોય તો નિયમિત નિરીક્ષણ અને અનુસરણની ભૂમિકા અંગે સ્વાભાવિક રીતે ચર્ચા ઊભી થાય છે.
લેબોરેટરી અંગે પણ ગંભીર નોંધ
તપાસમાં શાળાની લેબોરેટરી અંગે પણ વાંધાજનક સ્થિતિનો ઉલ્લેખ થયો હતો. અગાઉના DEO અહેવાલ મુજબ કમ્પ્યુટર લેબમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાને અનુરૂપ પૂરતા કમ્પ્યુટર્સ ઉપલબ્ધ ન હોવાનું જણાવાયું હતું. સાથે જ જગ્યા અને વેન્ટિલેશન અંગે પણ પ્રશ્નો નોંધાયા હતા. કેમિસ્ટ્રી લેબની સ્થિતિને લઈને પણ તપાસમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. 2025ના અહેવાલ મુજબ લેબની સ્થિતિ યોગ્ય ન હોવાની સાથે ગેસ સિલિન્ડર સંબંધિત સુરક્ષાનો મુદ્દો પણ તાજા અહેવાલમાં સામે આવ્યો છે. વિજ્ઞાન પ્રવાહના વિદ્યાર્થીઓ માટે લેબોરેટરી માત્ર વધારાની સુવિધા નથી, પરંતુ પ્રાયોગિક શિક્ષણનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેથી લેબની સલામતી અને યોગ્ય માળખું શૈક્ષણિક નિયમોના દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વ ધરાવે છે.
બિલ્ડિંગની મંજૂરી અંગે પણ સવાલ
આ સમગ્ર કાર્યવાહી દરમિયાન શાળાના બિલ્ડિંગના ઉપયોગ માટેની મંજૂરીનો મુદ્દો પણ સામે આવ્યો છે. તાજા અહેવાલ અનુસાર શાળા પાસે કોમર્શિયલ BU પરમિશન હોવાનો ઉલ્લેખ છે, પરંતુ શૈક્ષણિક ઉપયોગ માટેની જરૂરી BU મંજૂરી અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. શાળા જેવી શૈક્ષણિક સંસ્થામાં વિદ્યાર્થીઓનો દૈનિક સમય પસાર થતો હોવાથી બિલ્ડિંગની મંજૂરી, સલામતી અને ઉપયોગની કાયદેસર સ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ બને છે. આ કારણે આ મુદ્દો પણ બોર્ડની કાર્યવાહીનો એક ભાગ બન્યો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
ફાયર સેફ્ટીનો મુદ્દો પણ તપાસમાં શાળામાં ફાયર સેફ્ટી સંબંધિત વ્યવસ્થાઓ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠ્યા હોવાનું અગાઉના અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું. જોકે તાજેતરના રિપોર્ટમાં માન્યતા રદ કરવા માટે એકથી વધુ નિયમભંગ અને માળખાકીય મુદ્દાઓનો સમૂહ ધ્યાનમાં લેવાયો હોવાનું જણાય છે. શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં આગ જેવી આપત્તિના સમયે વિદ્યાર્થીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની વ્યવસ્થા, ઇમરજન્સી એક્ઝિટ અને આગ સામેની જરૂરી સુવિધાઓનું મહત્વ વિશેષ છે. તેથી ફાયર સેફ્ટી સંબંધિત કોઈ પણ ખામી માત્ર વહીવટી મુદ્દો નહીં પરંતુ વિદ્યાર્થી સુરક્ષાનો વિષય પણ બની શકે છે.
JEE-NEET કોચિંગનો મુદ્દો ક્યાંથી આવ્યો?
DEOની અગાઉની તપાસમાં શાળા પરિસરમાં નિયમિત શૈક્ષણિક સમય બાદ JEE અને NEETની કોચિંગ ક્લાસિસ ચલાવવામાં આવતી હોવાની નોંધ પણ કરવામાં આવી હતી. મે 2025માં કરવામાં આવેલી મુલાકાત દરમિયાન આવી પ્રવૃત્તિ જોવા મળી હોવાનો અહેવાલ હતો. શાળા સંચાલન પાસેથી આ અંગે સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી હોવા છતાં સંતોષકારક જવાબ ન મળ્યો હોવાનો DEOના પત્રમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. આ મુદ્દો પણ શાળાની માન્યતા અંગે થયેલી સમગ્ર તપાસમાં સામેલ રહ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ફી અંગે પણ માહિતી માગવામાં આવી હતી
તપાસ દરમિયાન શાળાએ વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી વસૂલાતી ફીની વિગતો અંગે પણ પ્રશ્નો કરવામાં આવ્યા હતા. અગાઉના DEO અહેવાલ મુજબ શાળા પાસેથી ફીની વિગતો માગવામાં આવી હોવા છતાં જરૂરી માહિતી રજૂ ન કરવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ હતો. તાજા અહેવાલમાં રોકડમાં ફી વસૂલાતી હોવાનો મુદ્દો પણ તપાસના તારણોમાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે. જોકે આવા આક્ષેપો અંગે અંતિમ વહીવટી આદેશમાં કયા મુદ્દાને કયા પ્રમાણમાં આધાર બનાવવામાં આવ્યો છે તે સત્તાવાર દસ્તાવેજના સંપૂર્ણ અભ્યાસ બાદ જ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.
ધોરણ 9થી 12ની માન્યતા પર સીધી અસર
તાજી માહિતી મુજબ બોર્ડે ધોરણ 9 અને 10ના ગુજરાતી તથા અંગ્રેજી માધ્યમ તેમજ ધોરણ 11ના સાયન્સ અને જનરલ સ્ટ્રીમ સંબંધિત નોંધણી/માન્યતા અંગે કાર્યવાહી કરી છે. અહેવાલમાં ધોરણ 10 અને 12ના ઇન્ડેક્સ નંબર રદ કરવાની પણ માહિતી આપવામાં આવી છે. આથી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ માટે હવે સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન એ છે કે આગળનું શૈક્ષણિક વર્ષ ક્યાં અને કઈ રીતે ચાલુ રહેશે. શિક્ષણ વિભાગે વિદ્યાર્થીઓના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થળાંતરની પ્રક્રિયા ગોઠવવાની કામગીરી હાથ ધરવી પડશે.
15 વર્ષનો સવાલ: કાર્યવાહી મોડે કેમ?
આ કેસમાં સૌથી વધુ ચર્ચાતો પ્રશ્ન માત્ર માન્યતા રદ થવાનો નથી. જો રમતના મેદાન, લેબ, બિલ્ડિંગ મંજૂરી અને સલામતી જેવી બાબતો અંગે લાંબા સમયથી ખામીઓ રહી હોય તો નિયમિત નિરીક્ષણ દરમિયાન તે અગાઉ કેમ ધ્યાન પર આવી નહીં—તે અંગે પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે અહીં એક બાબત સ્પષ્ટ રાખવી જરૂરી છે કે ઉપલબ્ધ અહેવાલો તપાસ અને તાજેતરની કાર્યવાહી અંગેની માહિતી આપે છે; પરંતુ અગાઉના દરેક વર્ષમાં કયા અધિકારી દ્વારા કેટલા નિરીક્ષણ થયા અને તે સમયે શું નોંધાયું તેની સંપૂર્ણ સમયરેખા જાહેર દસ્તાવેજોમાં સ્પષ્ટ રીતે ઉપલબ્ધ નથી.
હવે આગળ શું?
માન્યતા રદ થયા બાદ સૌથી અગત્યની પ્રાથમિકતા વિદ્યાર્થીઓનું શૈક્ષણિક વર્ષ બગડે નહીં તે છે. 369 વિદ્યાર્થીઓ માટે LC અને અન્ય માન્ય શાળાઓમાં પ્રવેશની પ્રક્રિયા સુગમ બને તે જરૂરી રહેશે. ખાસ કરીને બોર્ડ ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ માટે વિષય, માધ્યમ, પ્રવાહ અને પરીક્ષા સંબંધિત પ્રક્રિયામાં અડચણ ન આવે તે શિક્ષણ તંત્ર માટે મહત્વનું કામ રહેશે. આ કાર્યવાહી સાથે વાલીઓ માટે પણ એક સંદેશ સ્પષ્ટ થાય છે—શાળામાં પ્રવેશ લેતા પહેલાં માત્ર પરિણામ કે ફી નહીં, પરંતુ શાળાની માન્યતા, બોર્ડની સ્થિતિ, બિલ્ડિંગની મંજૂરી, સલામતી પ્રમાણપત્રો અને જરૂરી શૈક્ષણિક સુવિધાઓ અંગે માહિતી તપાસવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
એજ્યુનોવા કેસ હવે માત્ર એક શાળાની માન્યતા રદ થવાનો મામલો રહ્યો નથી. તે શાળાઓની નિયમિત તપાસ, માન્યતાની શરતોનું પાલન, વિદ્યાર્થી સુરક્ષા અને તંત્રની દેખરેખની પ્રક્રિયા અંગે પણ ચર્ચા ઊભી કરે છે. આગામી તબક્કામાં 369 વિદ્યાર્થીઓનું સ્થળાંતર કેટલી ઝડપથી અને સરળતાથી થાય છે તથા શાળાના સંચાલન અને શિક્ષણ વિભાગ તરફથી આગળ શું વહીવટી પગલાં લેવાય છે તેના પર વાલીઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રની નજર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
