ટ્રમ્પ સરકારનો નવો H-1B પ્લાન
નોકરી છૂટ્યા બાદ 60 દિવસની સુરક્ષા હટાવવાની દરખાસ્ત
11 September 2026 Gujarat Updates Team: અમેરિકામાં H-1B વિઝા પર નોકરી કરતા વિદેશી પ્રોફેશનલ્સ, ખાસ કરીને ભારતીય IT કર્મચારીઓ માટે ઇમિગ્રેશન નિયમોમાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન હેઠળ અમેરિકાના Department of Homeland Security (DHS) એ નોકરી સમાપ્ત થયા બાદ ચોક્કસ કેટેગરીના વિદેશી વર્ક વિઝાધારકોને મળતા 60 દિવસ સુધીના ગ્રેસ પિરિયડને દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ આગળ ધપાવ્યો છે.
આ દરખાસ્તનો સીધો અર્થ એ છે કે જો કોઈ H-1B કર્મચારીની નોકરી અમેરિકામાં પૂરી થાય, તો હાલની જેમ નવી કંપની શોધવા, નવા એમ્પ્લોયર દ્વારા જરૂરી ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા શરૂ કરાવવા અથવા દેશ છોડવાની વ્યવસ્થા કરવા માટે મળતો વધારાનો સમય ઉપલબ્ધ નહીં રહે. જોકે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ હજી અંતિમ નિયમ નથી. 11 સપ્ટેમ્બર 2026ના Federal Register માટેના સત્તાવાર પ્રસ્તાવમાં DHSએ આ ફેરફારને Proposed Rule તરીકે રજૂ કર્યો છે અને જાહેર ટિપ્પણીઓ માટે 60 દિવસની પ્રક્રિયા નક્કી કરી છે.
શું બદલવા માંગે છે ટ્રમ્પ પ્રશાસન?
DHSના પ્રસ્તાવનું નામ જ “Eliminating the Discretionary 60-day Grace Period” છે. તેમાં 8 CFR 214.1(l)(2) હેઠળની જોગવાઈ દૂર કરવાની દરખાસ્ત છે. હાલના નિયમો ચોક્કસ employment-based nonimmigrant visa holdersને નોકરી અથવા સંબંધિત કામ બંધ થયા પછી મહત્તમ 60 દિવસ સુધી status જાળવવાની તક આપે છે. DHSનું કહેવું છે કે આવા વિઝાનો મૂળ આધાર જ ચોક્કસ નોકરી અથવા મંજૂર પ્રવૃત્તિ છે. એટલે જો તે રોજગાર જ સમાપ્ત થઈ જાય, તો અમેરિકામાં રહેવાનો ઇમિગ્રેશન આધાર પણ તરત સમાપ્ત થવો જોઈએ. સરકારના મતે વર્તમાન 60 દિવસની વ્યવસ્થા કાયદામાં નક્કી કરાયેલા employment-based status અને વાસ્તવિક રોજગાર વચ્ચેનું જોડાણ ઢીલું પાડે છે. Federal Register Public Inspection
DHS એ પોતાના પ્રસ્તાવમાં એવું પણ જણાવ્યું છે કે ગ્રેસ પિરિયડ દૂર કરવાથી USCIS પરનું વહીવટી ભારણ ઘટી શકે છે અને વિઝા સ્ટેટસને તેની મૂળ રોજગાર આધારિત રચના સાથે ફરીથી જોડવામાં મદદ મળશે. Federal Register Public Inspection
હાલના નિયમમાં શું મળે છે?
હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ પાત્ર H-1B કર્મચારીની નોકરી સમય પહેલાં પૂરી થઈ જાય તો ચોક્કસ શરતો હેઠળ તેને 60 દિવસ અથવા I-94માં બાકી રહેલા અધિકૃત સમયગાળામાંથી જે ઓછું હોય તેટલો સમય મળી શકે છે. આ સમય દરમિયાન કર્મચારી નવી નોકરી શોધી શકે છે અને યોગ્ય પ્રક્રિયા દ્વારા નવા એમ્પ્લોયર સાથે H-1B transfer અથવા અન્ય ઇમિગ્રેશન વિકલ્પ તરફ આગળ વધી શકે છે. આ 60 દિવસ માત્ર નોકરી શોધવા માટે જ મહત્વપૂર્ણ નથી. એક વિદેશી પરિવાર માટે આ સમયગાળો ઘરનું ભાડું, બાળકોનું શિક્ષણ, આરોગ્ય વીમો, સામાનનું સ્થળાંતર, ઘર વેચવાનું કે લીઝ પૂરી કરવાની વ્યવસ્થા અને જરૂર પડે તો ભારત પરત ફરવાની તૈયારી માટે પણ ઉપયોગી બની શકે છે.
આ જ કારણસર પ્રસ્તાવ સામે ચિંતા ઊભી થઈ રહી છે કે રોજગાર ખતમ થવો માત્ર “job loss” નહીં રહે, પરંતુ આખા પરિવાર માટે immigration deadline બની શકે છે.
ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ માટે શા માટે ખાસ મહત્વનું?
H-1B પ્રોગ્રામ અમેરિકાની ટેક્નોલોજી, એન્જિનિયરિંગ, સાયન્સ, ફાઇનાન્સ, કન્સલ્ટિંગ અને અન્ય specialized occupationsમાં વિદેશી કુશળ કર્મચારીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ભારતીય નાગરિકો વર્ષોથી H-1B પ્રોગ્રામના સૌથી મોટા લાભાર્થી જૂથોમાં રહ્યા છે. આથી અમેરિકન IT ક્ષેત્રમાં કામ કરતા ભારતીયો માટે કોઈપણ H-1B નિયમમાં ફેરફારની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે. મોટી IT અને consulting કંપનીઓ દ્વારા H-1B sponsorship થતી હોવાથી નોકરી બદલવાની પ્રક્રિયા વધુ સમયસંવેદનશીલ બની શકે છે. ખાસ કરીને એવી સ્થિતિમાં જ્યાં કંપની અચાનક layoffs જાહેર કરે, કર્મચારી પાસે નવી નોકરી માટે interview, offer, immigration filing અને અન્ય કાનૂની પ્રક્રિયા ગોઠવવાનો સમય અત્યંત ઓછો થઈ શકે છે.
TCS, Infosys અને અન્ય કંપનીઓના કર્મચારીઓ પર શું અસર?
ભારતીય IT કંપનીઓ અમેરિકન બજારમાં લાંબા સમયથી મોટી સંખ્યામાં skilled professionals મોકલે છે. TCS, Infosys, HCLTech, LTIMindtree જેવી કંપનીઓ ઉપરાંત વૈશ્વિક consulting અને professional-services કંપનીઓ પણ H-1B આધારિત workforceનો ઉપયોગ કરે છે. પરંતુ અહીં એક મહત્વની બાબત સમજવી જરૂરી છે: આ પ્રસ્તાવ કોઈ ચોક્કસ કંપનીને ટાર્ગેટ કરતો નિયમ નથી. અસર વ્યક્તિના visa classification, employment status અને તે સમયે લાગુ પડતી ઇમિગ્રેશન પરિસ્થિતિ પર આધારિત રહેશે.
જો નિયમ અંતિમ સ્વરૂપે મંજૂર થાય, તો employer-sponsored foreign workers માટે job transition વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. કંપની બદલવા ઇચ્છતા કર્મચારીઓ માટે પણ “નવી તક મળે ત્યાં સુધી થોડો સમય અમેરિકામાં રહી શકાય” જેવી હાલની વ્યવસ્થા મર્યાદિત થઈ શકે છે.
માત્ર H-1B નહીં, અન્ય વિઝા પણ દાયરામાં
આ પ્રસ્તાવનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધારે છે કે DHSએ માત્ર H-1Bનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી. સત્તાવાર દસ્તાવેજમાં E-1, E-2, E-3, H-1B, H-1B1, L-1, O-1 અને TN જેવી nonimmigrant classificationsનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
એટલે નિયમ અંતિમ સ્વરૂપે અમલમાં આવે તો તેની અસર H-1B ઉપરાંત ચોક્કસ અન્ય employment-based visa holders અને તેમના dependents સુધી પણ પહોંચી શકે છે.
આમાં સિંગાપોર અને ચિલીના ચોક્કસ skilled professionals માટેના H-1B1 તથા ઓસ્ટ્રેલિયાના E-3 visa holdersનો પણ સમાવેશ થાય છે.
“નોકરી ગઈ એટલે એ જ દિવસે દેશ છોડવો પડશે?” — અહીં સમજવાની બાબત
આ મુદ્દે સૌથી વધુ ગેરસમજ થવાની શક્યતા છે. હાલ પ્રસ્તાવને આધારે એવું કહેવું યોગ્ય નથી કે દરેક H-1B કર્મચારીને નોકરી જતાં જ તરત જ અમેરિકાની બહાર મોકલી દેવામાં આવશે. DHSની દરખાસ્ત કહે છે કે employment-based statusનો આધાર સમાપ્ત થાય પછી વ્યક્તિએ અમેરિકામાંથી પ્રસ્થાન કરવું પડશે, સિવાય કે તેની પાસે કાયદેસર રીતે અમેરિકામાં રહેવાનો બીજો આધાર હોય. એટલે કોઈ વ્યક્તિ પાસે અન્ય valid immigration status, pending અથવા મંજૂર કાયદેસર વિકલ્પ અથવા પરિસ્થિતિને લાગુ પડતી અન્ય મંજૂરી હોય તો પરિણામ અલગ હોઈ શકે છે. વ્યક્તિગત કેસમાં immigration attorneyની સલાહ જરૂરી બની શકે છે.
2017થી ચાલતી વ્યવસ્થાને બદલવાનો પ્રયાસ
હાલનો 60 દિવસનો grace period 2016માં બનાવાયેલા નિયમોના ભાગરૂપે આવ્યો હતો અને 2017માં અમલમાં આવ્યો. તેનો હેતુ skilled foreign workersને રોજગાર સમાપ્ત થયા પછી નવા employer અથવા અન્ય immigration option તરફ જવા માટે વ્યવહારુ સમય આપવાનો હતો. DHS હવે એ જ નીતિનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે. સત્તાવાર પ્રસ્તાવમાં સરકારએ અગાઉના નિયમનો હેતુ સ્વીકાર્યો છે, પરંતુ હવે તેની નકારાત્મક અસરો વધુ મહત્વની હોવાનું માને છે. સરકારના તર્ક પ્રમાણે employment-based visaનો લાભ ચોક્કસ employer અથવા મંજૂર activity સાથે જોડાયેલો હોવો જોઈએ. તેથી નોકરી સમાપ્ત થયા બાદ લાંબો transition window આપવો આ માળખા સાથે સુસંગત નથી.
ઘર, બાળકો અને પરિવારની ચિંતા કેમ વધી શકે?
વિદેશમાં કામ કરતા પરિવાર માટે નોકરી ગુમાવવી માત્ર પગાર બંધ થવાનો મુદ્દો નથી. અમેરિકામાં લાંબા સમયથી રહેતા H-1B પરિવારોએ ઘર, લીઝ, કાર, બાળકોની સ્કૂલ, આરોગ્ય વીમો અને અન્ય અનેક જવાબદારીઓ ગોઠવેલી હોય છે. જો job loss પછીનો સમય ખૂબ જ ઓછો થઈ જાય, તો પરિવારને અચાનક નિર્ણય લેવો પડી શકે છે—નવી sponsorship શોધવી કે અમેરિકા છોડવું. આથી “ઘર વેચવાનો કે બાળકોની સ્કૂલ બદલવાનો સમય નહીં મળે” જેવી ચર્ચા સંપૂર્ણપણે વ્યવહારુ ચિંતા દર્શાવે છે, પરંતુ તેને કાનૂની નિયમ તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય નથી. પ્રસ્તાવમાં દરેક પરિવાર માટે અલગ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી; મુખ્ય મુદ્દો 60 દિવસની discretionary grace-period provision દૂર કરવાનો છે.
સરકારનો આગળનો માર્ગ શું?
હાલ આ પ્રક્રિયા નિયમ બનાવવાની શરૂઆતના તબક્કામાં છે. લોકો, કંપનીઓ, immigration professionals અને અન્ય સંસ્થાઓ પોતાના અભિપ્રાયો અને ડેટા સરકાર સમક્ષ રજૂ કરી શકે છે. આ પ્રસ્તાવને અંતિમ બનાવવા પહેલાં સરકાર જાહેર ટિપ્પણીઓનું મૂલ્યાંકન કરશે. ફેરફાર થઈ શકે છે, પ્રસ્તાવ પાછો ખેંચાઈ શકે છે અથવા અંતિમ નિયમ અલગ સ્વરૂપમાં આવી શકે છે.
H-1B કર્મચારીઓએ હાલ શું સમજવું જોઈએ?
સૌથી મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે હાલના નિયમને તરત જ બદલાઈ ગયેલો માનવો નહીં. પ્રસ્તાવ અને અંતિમ નિયમ વચ્ચે મોટો તફાવત હોય છે. H-1B કર્મચારીઓ માટે હાલની સ્થિતિમાં પોતાના I-94ની expiry date, H-1B approval validity, employerની sponsorship અને job-lossની સ્થિતિમાં ઉપલબ્ધ immigration options અંગે દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા સમજદારીભર્યું છે. જેઓ layoffsના જોખમવાળા ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે તેઓએ પણ નવી નોકરી શોધવાનું અંતિમ ક્ષણ સુધી મુલતવી ન રાખવું જોઈએ. કારણ કે ભવિષ્યમાં નિયમ બદલાય કે નહીં, H-1B status સાથે જોડાયેલી નોકરી ગુમાવવી પહેલેથી જ ગંભીર immigration event છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસનની મોટી ઇમિગ્રેશન નીતિનો ભાગ?
ટ્રમ્પ પ્રશાસનના બીજા કાર્યકાળમાં અમેરિકાએ immigration systemના અનેક ભાગોમાં કડક અભિગમ અપનાવ્યો છે. H-1B ક્ષેત્રમાં પણ high-skilled અને high-paid foreign workersને પ્રાથમિકતા આપવા તથા કાર્યક્રમના ઉપયોગ અંગે વધુ નિયંત્રણ લાવવાની દિશામાં અનેક નીતિગત પગલાં જોવા મળ્યાં છે. સપ્ટેમ્બર 2025ની presidential proclamationમાં પણ H-1B કાર્યક્રમમાં wage levels, high-skilled/high-paid workers અને program misuse અંગે કડક નીતિનો અભિગમ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. હવે 60-day grace period દૂર કરવાની દરખાસ્ત એ જ વ્યાપક નીતિગત દિશામાં એક વધુ મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.
અંતિમ નિર્ણયની રાહ જોવી જરૂરી
હાલની તારીખે સૌથી ચોક્કસ સ્થિતિ એ છે કે H-1B 60-day grace period દૂર કરવાની દરખાસ્ત પ્રસ્તાવના તબક્કામાં છે, અંતિમ નિયમ બની નથી. સત્તાવાર Federal Register દસ્તાવેજમાં પણ તેને Notice of Proposed Rulemaking તરીકે દર્શાવવામાં આવી છે. જો આ પ્રસ્તાવ આખરે અમલમાં આવે, તો અમેરિકામાં નોકરી ગુમાવનારા વિદેશી કર્મચારીઓ માટે immigration planningનું મહત્વ અનેકગણું વધી શકે છે. ખાસ કરીને ભારતીય IT professionals માટે job search, employer sponsorship અને પરિવારના ભવિષ્ય અંગેના નિર્ણયો વધુ ઝડપથી લેવા પડી શકે છે.
પરંતુ અંતિમ નિયમ બહાર ન આવે ત્યાં સુધી “H-1B કર્મચારીને નોકરી જતાં જ અમેરિકા છોડવું પડશે” એવું નિશ્ચિતપણે કહેવું યોગ્ય નથી. હાલમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે પ્રસ્તાવ પર જાહેર ચર્ચા ચાલી રહી છે અને આગામી તબક્કામાં DHS શું અંતિમ નિર્ણય લે છે તેના પર સમગ્ર H-1B સમુદાયની નજર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
