WFI સામે વિનેશને કાનૂની રાહત
ડોપિંગ ટેસ્ટ મુદ્દે કોર્ટના કડક સવાલ
29 May 2026 Gujarat Updates Team: ભારતીય મહિલા કુસ્તીની સ્ટાર રેસલર Vinesh Phogat ફરી એકવાર ચર્ચામાં છે. એશિયન ગેમ્સ 2026 માટેની પસંદગી ટ્રાયલ્સ પહેલા ઉભા થયેલા વિવાદ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશને મોટી રાહત આપી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 30 અને 31 મેના રોજ યોજાનારી સિલેક્શન ટ્રાયલ્સમાં તે ભાગ લઈ શકશે. જોકે, આ નિર્ણય સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકવાના મુદ્દે ગંભીર નોંધ પણ લીધી છે. કોર્ટએ જણાવ્યું કે ખેલાડીઓ માટે ડોપિંગ સંબંધિત નિયમોનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી છે અને તેમાં કોઈ બેદરકારી સ્વીકાર્ય નથી. આ સમગ્ર મામલો હવે માત્ર વિનેશ ફોગાટની પસંદગી સુધી સીમિત રહ્યો નથી. તેમાં માતૃત્વ બાદ ખેલાડીઓની વાપસી, રમતગમતની નીતિઓ, પસંદગી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને ડોપિંગ નિયમો જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉઠ્યા છે. દેશભરમાં રમતપ્રેમીઓ અને નિષ્ણાતોની નજર હવે આગામી ટ્રાયલ્સ અને તેના પરિણામો પર ટકી છે.
શું છે આખો મામલો?
વિવાદ ત્યારે ઉગ્ર બન્યો જ્યારે Wrestling Federation of India (WFI) એ એશિયન ગેમ્સ 2026 માટે નવી પસંદગી નીતિ અમલમાં મૂકી. ફેડરેશનના નિયમો અનુસાર માત્ર તે જ ખેલાડીઓને ટ્રાયલ્સમાં તક મળવાની હતી, જેમણે 2025-26 દરમિયાન યોજાયેલી રાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં મેડલ જીત્યો હોય. વિનેશ ફોગાટ છેલ્લા કેટલાક સમયથી મેટરનિટી બ્રેક અને ઈજાઓના કારણે સ્પર્ધાત્મક કુસ્તીથી દૂર રહી હતી. પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ 2024 પછી તેણે રમતમાંથી થોડો વિરામ લીધો હતો અને માતૃત્વ બાદ ફરી મેટ પર વાપસી કરવાની તૈયારી શરૂ કરી હતી. પરંતુ તાજેતરની ડોમેસ્ટિક ટુર્નામેન્ટ્સમાં ભાગ ન લઈ શકવાને કારણે WFIએ નવી નીતિનો હવાલો આપીને તેને ટ્રાયલ્સ માટે અયોગ્ય ઠેરવી હતી. આ નિર્ણય બાદ રમતગમત જગતમાં ચર્ચા શરૂ થઈ કે માતૃત્વ પછી વાપસી કરનાર ખેલાડીઓને શું ખાસ રાહત અથવા અલગ માપદંડ મળવા જોઈએ કે નહીં.
દિલ્હી હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો
વિનેશે WFIની નીતિને દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પડકારી હતી. હાઈકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે માતૃત્વને કારણે મહિલા ખેલાડીઓને રમતમાંથી દૂર રાખી શકાય નહીં. કોર્ટે કહ્યું હતું કે મહિલા ખેલાડીઓ ગર્ભાવસ્થા અને પ્રસૂતિ પછી શારીરિક તેમજ માનસિક પડકારોમાંથી પસાર થાય છે, અને રમતગમત સંસ્થાઓએ આ હકીકતને સમજવી જોઈએ. હાઈકોર્ટે વિનેશને ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપી હતી અને સાથે જ ટ્રાયલ્સની વીડિયોગ્રાફી તથા સ્વતંત્ર નિરીક્ષકોની હાજરીનો પણ આદેશ કર્યો હતો.
WFI પહોંચ્યું સુપ્રીમ કોર્ટ
દિલ્હી હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પડકારતાં Wrestling Federation of India (WFI) સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચી હતી. ફેડરેશનએ પોતાની અરજીમાં દલીલ કરી હતી કે હાઈકોર્ટ રમતગમતની પસંદગી પ્રક્રિયામાં અતિશય હસ્તક્ષેપ કરી રહ્યું છે, જે ખેલ સંસ્થાઓની સ્વતંત્ર કામગીરીને અસર કરી શકે છે. WFIનું કહેવું હતું કે પસંદગી માટે બનાવાયેલા નિયમો તમામ ખેલાડીઓ માટે સમાન રીતે લાગુ પડે છે અને તેમાં કોઈ વ્યક્તિગત છૂટછાટ આપવી યોગ્ય નથી. ફેડરેશનએ વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય ડોપિંગ નિયમો અને પસંદગીની નીતિઓનું કડક પાલન જરૂરી છે. તેમના મતે, જો કોઈ ખેલાડીને ખાસ રાહત આપવામાં આવે તો તે ભવિષ્યમાં અન્ય ખેલાડીઓ માટે પણ વિવાદ અને અસમાનતાનું કારણ બની શકે છે. તેથી WFIએ સુપ્રીમ કોર્ટને હાઈકોર્ટના આદેશ પર પુનર્વિચાર કરવાની વિનંતી કરી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ અભિગમ
સુપ્રીમ કોર્ટમાં થયેલી સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ આલોક અરાધેની બેન્ચે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણીઓ કરી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું કે એશિયન ગેમ્સ સિલેક્શન ટ્રાયલ્સ શરૂ થવામાં હવે બહુ ઓછો સમય બાકી રહ્યો હોવાથી આ તબક્કે વિનેશ ફોગાટને રોકવી યોગ્ય નહીં ગણાય.આથી, સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશને 30 અને 31 મેની ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપી. જોકે, કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે કેસ સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની મુદ્દાઓ પર અંતિમ નિર્ણય હજુ લેવાયો નથી અને તે મુદ્દાઓ ભવિષ્યની સુનાવણી માટે ખુલ્લા રહેશે. સાથે જ સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી હાઈકોર્ટના અભિગમ પર પણ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું. બેન્ચે નોંધ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતના માળખામાં અદાલતોની ભૂમિકા મર્યાદિત હોવી જોઈએ અને વચગાળાના આદેશો આપતી વખતે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. કોર્ટે ચેતવણી આપી કે ઉતાવળમાં લેવાયેલા નિર્ણયો રમતગમતની પસંદગી પ્રક્રિયા અને સમગ્ર વ્યવસ્થા પર અસર કરી શકે છે.
ડોપિંગ ટેસ્ટ મુદ્દે કોર્ટના કડક સવાલ
આ સમગ્ર વિવાદમાં સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચનાર મુદ્દો ડોપિંગ ટેસ્ટનો રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન સવાલ ઉઠાવ્યો કે ડિસેમ્બર 2024માં વિરામ લીધા બાદ અને જાન્યુઆરી 2026થી પોતે ઉપલબ્ધ હોવાની માહિતી આપ્યા પછી પણ વિનેશ ફોગાટ ડોપિંગ ટેસ્ટ માટે હાજર કેમ રહી નહોતી. વિનેશે પોતાના પક્ષમાં દલીલ કરી હતી કે તે સમય દરમિયાન હરિયાણા વિધાનસભાના સત્રમાં ધારાસભ્ય તરીકે વ્યસ્ત હતી, જેના કારણે ટેસ્ટ માટે હાજર રહી શકી નહોતી. પરંતુ International Testing Agency (ITA) એ આ કારણને માન્ય ગણવાનું સ્વીકાર્યું નહોતું. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે ડોપિંગ સંબંધિત નિયમો રમતગમતની વિશ્વસનીયતા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. કોર્ટે ભાર મૂક્યો કે આવા નિયમોમાં કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારીને હળવાશથી લઈ શકાય નહીં, કારણ કે તે રમતની નિષ્પક્ષતા પર સીધી અસર કરે છે.
વિનેશ માટે ‘કરીઅર કમબેક’ની તક
સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ હવે વિનેશ ફોગાટ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર વાપસીનો માર્ગ ખુલ્લો થયો છે.પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ પછી લાંબા વિરામ બાદ હવે તે ફરી ભારતીય ટીમમાં સ્થાન મેળવવા માટે મેદાનમાં ઉતરશે. તેના ચાહકો અને રમતપ્રેમીઓ માટે આ મોટો ઉત્સાહજનક ક્ષણ માનવામાં આવી રહી છે. રમતજગતમાં ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વિનેશ જેવી અનુભવી ખેલાડી માટે એક તક મળવી જરૂરી હતી, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તે માતૃત્વ બાદ કમબેક કરી રહી હોય.
હવે આગળ શું?
હાલ માટે વિનેશ ફોગાટ ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લઈ શકશે, પરંતુ મામલો હજુ પૂર્ણ થયો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે WFIની અરજી પર નોટિસ જારી કરી છે અને આગામી સુનાવણીમાં ડોપિંગ ટેસ્ટ સહિતના મુદ્દાઓની વધુ વિગતવાર ચર્ચા થશે.જો વિનેશ ટ્રાયલ્સમાં સફળ થાય છે, તો એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની તેની સંભાવના મજબૂત બની શકે છે. આ સમગ્ર કેસ ભારતીય રમતગમત વ્યવસ્થામાં ખેલાડીઓના અધિકાર, માતૃત્વ બાદ વાપસી અને ડોપિંગ નિયમો વચ્ચેનું સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું તે અંગે મોટી ચર્ચા ઉભી કરી રહ્યો છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
