₹3,000 કરોડથી વધુનું ડ્રગ્સ ઝડપાયું
526 કિલો નશીલા પદાર્થ સાથે 5 પાકિસ્તાની ઝડપાયા
30 Sepetemeber 2026 Gujarat Updates Team: અરબ સાગરમાં ડ્રગ્સની આંતરરાષ્ટ્રીય દાણચોરી સામે ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓને મોટી સફળતા મળી છે. ગુજરાત એન્ટી-ટેરરિઝમ સ્ક્વોડ (ATS) અને ઈન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડે સંયુક્ત ઓપરેશન હાથ ધરી લક્ષદ્વીપની પશ્ચિમે એક શંકાસ્પદ ઈરાની બોટને અટકાવી તેમાંથી આશરે 526 કિલોગ્રામ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇન જપ્ત કર્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આ જથ્થાની કિંમત ₹3,000 કરોડથી વધુ હોવાનું સુરક્ષા એજન્સીઓએ જણાવ્યું છે. બોટમાં સવાર પાંચ પાકિસ્તાની નાગરિકોને પણ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા છે. 25 સપ્ટેમ્બરે હાથ ધરાયેલી આ કાર્યવાહી અંગેની વિગતો 30 સપ્ટેમ્બરે સત્તાવાર રીતે સામે આવી છે. કોસ્ટ ગાર્ડના જણાવ્યા મુજબ, ચોક્કસ ગુપ્તચર માહિતી મળ્યા બાદ દરિયાઈ તેમજ હવાઈ દેખરેખ ગોઠવવામાં આવી હતી. શંકાસ્પદ બોટની સતત હિલચાલ પર નજર રાખ્યા બાદ કોસ્ટ ગાર્ડે તેનો પીછો કર્યો અને યોગ્ય સમયે દરિયામાં જ તેને અટકાવી બોર્ડિંગ ઓપરેશન હાથ ધર્યું.
લક્ષદ્વીપની પશ્ચિમે દરિયામાં ઓપરેશન
આ સમગ્ર કાર્યવાહી લક્ષદ્વીપની પશ્ચિમે અરબ સાગરમાં કરવામાં આવી હતી. શંકાસ્પદ ઈરાની ધો લાંબા અંતરની દરિયાઈ મુસાફરી કરી રહી હોવાની માહિતી સુરક્ષા એજન્સીઓને મળી હતી. તેના આધારે કોસ્ટ ગાર્ડે સમુદ્ર અને હવામાંથી એકસાથે સર્વેલન્સ શરૂ કર્યું હતું. સૂચના મળ્યા બાદ માત્ર એક ક્ષણિક તપાસ પર કાર્યવાહી અટકાવવામાં આવી નહોતી. બોટની ગતિવિધિઓનું સતત ટ્રેકિંગ કરવામાં આવ્યું અને ત્યારબાદ હોટ પર્સ્યુટ એટલે કે સતત પીછો કરીને તેને રોકવામાં આવી. બોટ કબજામાં લીધા બાદ તેમાં તપાસ કરતાં મોટી માત્રામાં હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇન મળી આવ્યા હતા. આ પ્રકારની કાર્યવાહીનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધી જાય છે કે દરિયાઈ માર્ગે થતી ડ્રગ્સની દાણચોરીમાં બોટ, ટ્રાન્સફર પોઇન્ટ અને અલગ-અલગ દેશોના વ્યક્તિઓ વચ્ચે અનેક સ્તરની કડીઓ હોવાની શક્યતા રહે છે. તેથી જ બોટને માત્ર અટકાવવી જ નહીં, પરંતુ તેના ક્રૂ, માલ અને સંભવિત સંપર્કોની તપાસ કરવી પણ તપાસનો મહત્વનો ભાગ બની રહે છે.
526 કિલો હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇન
આ ઓપરેશનમાંથી મળેલા જથ્થામાં બે અત્યંત ગંભીર પ્રકારના નશીલા પદાર્થો—હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇન—નો સમાવેશ થાય છે. કુલ જથ્થો આશરે 526 કિલોગ્રામ હોવાનું કોસ્ટ ગાર્ડ અને અન્ય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ નશીલા પદાર્થોની આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર કિંમત ₹3,000 કરોડથી વધુ આંકવામાં આવી છે.
પાંચ પાકિસ્તાની નાગરિકો કસ્ટડીમાં
બોટમાં રહેલા પાંચ પાકિસ્તાની નાગરિકોને સુરક્ષા એજન્સીઓએ ઝડપી લીધા છે. તેઓ બોટનું સંચાલન કરી રહ્યા હતા કે નહીં અને ડ્રગ્સની હેરફેરમાં તેમની ચોક્કસ ભૂમિકા શું હતી તે અંગેની વિગતો હવે તપાસનો વિષય છે. હાલ ઉપલબ્ધ સત્તાવાર માહિતીમાં તેમની ધરપકડ/અટકાયત બાદ વધુ પૂછપરછ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ રહી હોવાનું જણાવાયું છે. બોટ, તેમાં સવાર ક્રૂ અને જપ્ત કરાયેલ નશીલો માલ સશસ્ત્ર સુરક્ષા વચ્ચે મુંબઈ લાવવામાં આવ્યો છે. ત્યારબાદ વિવિધ તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા સંયુક્ત પૂછપરછ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
ગુપ્ત માહિતીથી શરૂ થયું ઓપરેશન
આ ઓપરેશનની શરૂઆત ગુપ્તચર માહિતીથી થઈ હોવાનું કોસ્ટ ગાર્ડે જણાવ્યું છે. માહિતીના આધારે શંકાસ્પદ બોટની ઓળખ અને તેની હિલચાલ પર નજર રાખવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ કોસ્ટ ગાર્ડના દરિયાઈ અને હવાઈ સાધનોને કામે લગાડવામાં આવ્યા. સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે આવી કાર્યવાહીનો સૌથી પડકારજનક ભાગ ખુલ્લા સમુદ્રમાં શંકાસ્પદ જહાજને ચોક્કસ રીતે ઓળખવાનો અને તેની ગતિવિધિઓને સતત ટ્રેક કરવાનો હોય છે. એકવાર શંકાસ્પદ બોટની ખાતરી થયા પછી તેને સુરક્ષિત રીતે રોકવી અને તેમાં સવાર વ્યક્તિઓ તથા માલ પર નિયંત્રણ મેળવવું જરૂરી બને છે. આ કેસમાં પણ સતત ટ્રેકિંગ બાદ બોટને અટકાવવામાં આવી અને ત્યારબાદ બોર્ડિંગ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી.
ગુજરાત ATSની માહિતીથી દરિયાઈ કાર્યવાહી સુધી
આ ઓપરેશનમાં ગુજરાત ATSની ભૂમિકા ખાસ મહત્વની બની છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર ગુજરાત ATS તરફથી મળેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે દરિયાઈ સુરક્ષા તંત્રને એલર્ટ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ કોસ્ટ ગાર્ડે પોતાના દરિયાઈ અને હવાઈ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને શંકાસ્પદ બોટને શોધી કાઢી હતી.
ઈરાની બોટ, પાકિસ્તાની ક્રૂ અને ભારતીય જળક્ષેત્ર
કેસમાં એક મહત્વપૂર્ણ પાસું બોટની ઓળખ છે. સુરક્ષા એજન્સીઓએ ઈરાની બોટને અટકાવી હતી, જ્યારે તેમાં રહેલા પાંચ લોકો પાકિસ્તાની નાગરિકો હોવાનું જણાવાયું છે. આ સંયોજનથી તપાસ એજન્સીઓ માટે બોટના મૂળ સ્થાન, અગાઉની મુસાફરી, તેના દરિયાઈ માર્ગ અને સંભવિત સંપર્કોની તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની છે. પરંતુ બોટની રાષ્ટ્રીયતા અને તેના પર સવાર લોકોની નાગરિકતા પરથી સમગ્ર ડ્રગ્સ નેટવર્ક અંગે સીધો અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નથી. હાલમાં તપાસ એજન્સીઓ જપ્ત કરાયેલા માલનો સ્ત્રોત, સંભવિત ગંતવ્ય અને તેમાં સંકળાયેલા અન્ય લોકો અંગે પુરાવા એકત્ર કરી રહી છે.
મુંબઈમાં હવે આગળની તપાસ
જપ્ત કરાયેલી બોટ અને ડ્રગ્સને મુંબઈ લાવ્યા બાદ કેસની તપાસ હવે વધુ વિસ્તૃત તબક્કામાં પ્રવેશી છે. ક્રૂની પૂછપરછ, બોટની તપાસ, જપ્ત કરાયેલા નશીલા પદાર્થોના નમૂનાઓની ચકાસણી, સંભવિત સંચાર સાધનો અને અન્ય પુરાવાઓની તપાસથી આગળની કડીઓ બહાર આવી શકે છે. આવા કેસમાં તપાસ માત્ર બોટ પર મળેલા માલ સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. ડ્રગ્સ ક્યાંથી આવ્યું, તેને કોણે મોકલ્યું, કયા માર્ગે તે ભારત તરફ આવ્યું, કોને સોંપવાનું હતું અને તેના નાણાકીય વ્યવહારો પાછળ કોણ છે—આ બધા પ્રશ્નો તપાસના કેન્દ્રમાં રહે છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આ મામલે મલ્ટી-એજન્સી તપાસ અને ત્યારબાદ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
દરિયાઈ માર્ગે ડ્રગ્સ તસ્કરી સામે પડકાર
ભારત માટે અરબ સાગર માત્ર વેપાર અને ઊર્જા પરિવહનનો મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ નથી; આ વિશાળ સમુદ્રી વિસ્તાર સુરક્ષા દૃષ્ટિએ પણ સંવેદનશીલ છે. હજારો કિલોમીટર લાંબા દરિયાકાંઠા અને વ્યસ્ત આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગોના કારણે નશીલા પદાર્થોની હેરફેર રોકવી સતત પડકારરૂપ કામગીરી છે. ખાસ કરીને સિન્થેટિક ડ્રગ્સ જેવા પદાર્થો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક દરિયાઈ પરિવહનનો ઉપયોગ કરે છે કે કેમ, તેની તપાસ સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મહત્વની બને છે. આ પકડાયેલા જથ્થામાં મેથામ્ફેટામાઇનનો સમાવેશ હોવાથી તપાસકર્તાઓ માટે સપ્લાય ચેઇન અને સંભવિત બજાર અંગેની માહિતી મેળવવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
માત્ર જપ્તી નહીં, નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ
₹3,000 કરોડથી વધુ મૂલ્યના ડ્રગ્સને બજારમાં પહોંચતા પહેલાં અટકાવવું આ કેસનું એક પાસું છે. બીજું મહત્વનું પાસું એ છે કે તપાસ એજન્સીઓ હવે આ જથ્થા પાછળના સમગ્ર નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરશે. જો તપાસમાં ડ્રગ્સના સપ્લાયર, મધ્યસ્થી, પરિવહનકાર, નાણાકીય વ્યવહાર સંભાળનાર અને સંભવિત ખરીદદારો વચ્ચેની કડીના પુરાવા મળે તો કેસ વધુ વિસ્તરી શકે છે. જોકે હાલ આમાંથી કઈ કડી કેટલી મજબૂત છે તે અંગે અંતિમ માહિતી જાહેર થઈ નથી. આથી પાંચેય પાકિસ્તાની નાગરિકોની પૂછપરછ, બોટમાંથી મળેલા દસ્તાવેજો અને સંચાર સાધનો તથા અન્ય ફોરેન્સિક પુરાવા આગામી તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
દરિયા અને આકાશમાંથી સંયુક્ત નજર
આ કાર્યવાહીનો એક ટેકનિકલ પાસું પણ નોંધપાત્ર છે. કોસ્ટ ગાર્ડે શંકાસ્પદ બોટને શોધવા માટે સી-એર સર્વેલન્સ, એટલે કે દરિયા તથા હવાઈ બંને માધ્યમથી દેખરેખનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ત્યારબાદ સતત ટ્રેકિંગ અને પીછો કરીને બોટને અટકાવવામાં આવી. ખુલ્લા સમુદ્રમાં કોઈ બોટને શોધવી, તેની ઓળખ કરવી અને યોગ્ય સમયે કાર્યવાહી કરવી એક સંકલિત ઓપરેશન હોય છે. તેમાં ગુપ્તચર માહિતીથી લઈને સર્વેલન્સ અને અંતે બોર્ડિંગ સુધીના વિવિધ તબક્કાઓ સામેલ હોય છે. આ કેસમાં ગુજરાત ATS અને કોસ્ટ ગાર્ડ વચ્ચેની સંકલિત કામગીરી ખાસ કરીને સામે આવી છે.
આગળ શું થશે?
હાલમાં સૌથી મહત્વનો તબક્કો તપાસનો છે. મુંબઈ પહોંચાડવામાં આવેલી બોટ અને પાંચેય કસ્ટડીમાં લેવાયેલા નાગરિકોની પૂછપરછથી ડ્રગ્સની સપ્લાય ચેઇન અંગે વધુ વિગતો સામે આવી શકે છે. જપ્ત કરાયેલા 526 કિલોગ્રામ નશીલા પદાર્થોની કાયદેસરની પ્રક્રિયા અને ફોરેન્સિક તપાસ પણ આગળ વધશે. તપાસ એજન્સીઓ માટે હવે મુખ્ય પ્રશ્નો હશે—આ માલ ક્યાંથી આવ્યો, કોના માટે હતો, દરિયામાં કયા સ્થળે પહોંચાડવાનો હતો અને આ સમગ્ર કામગીરી માટે નાણાં કોણે પૂરાં પાડ્યાં હતાં. હાલની સત્તાવાર માહિતી મુજબ, જપ્ત કરાયેલી બોટ, ક્રૂ અને ડ્રગ્સને મુંબઈ લાવવામાં આવ્યા છે અને સંયુક્ત પૂછપરછ તથા મલ્ટી-એજન્સી કાનૂની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવશે.
દરિયાઈ સુરક્ષામાં સંકલિત કાર્યવાહીનું ઉદાહરણ
અરબ સાગરમાં થયેલી આ કાર્યવાહી એક બાબત સ્પષ્ટ કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ્સ તસ્કરીના કેસમાં માત્ર એક એજન્સીની કામગીરી પૂરતી નથી. ગુપ્તચર માહિતી, દરિયાઈ દેખરેખ, હવાઈ સર્વેલન્સ, ઝડપી અવરોધ અને ત્યારબાદ કાયદેસરની તપાસ—આ બધાં તબક્કાઓ વચ્ચે સંકલન જરૂરી બને છે. આ કેસમાં ગુજરાત ATSની ગુપ્તચર માહિતી અને ઈન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડની દરિયાઈ કામગીરી વચ્ચેનું સંકલન સામે આવ્યું છે. 25 સપ્ટેમ્બરની કાર્યવાહી બાદ 30 સપ્ટેમ્બરે જાહેર થયેલી વિગતોમાં 526 કિલોગ્રામ હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇનની જપ્તી તથા પાંચ પાકિસ્તાની નાગરિકોની અટકાયત મુખ્ય બાબતો છે. હવે તપાસનો આગામી તબક્કો આ સમગ્ર જથ્થા પાછળ રહેલા સંભવિત આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો રહેશે. તપાસ આગળ વધે તેમ ડ્રગ્સના મૂળ સ્ત્રોત, ગંતવ્ય અને નાણાકીય વ્યવહારો અંગે વધુ માહિતી બહાર આવવાની શક્યતા છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
