દિવાળી બોનસના નામે સાયબર લૂંટ!
દિવાળી પર મફત ₹8,000ની લાલચ ભારે પડશે! સાયબર ક્રાઇમે જાહેર કરી ચેતવણી
12 November 2026 Gujarat Updates Team: દિવાળીના તહેવારમાં ખુશીઓ વહેંચવાની જગ્યાએ સાયબર ઠગો લોકોની મહેનતની કમાણી લૂંટવાની નવી તરકીબો અપનાવી રહ્યા છે. WhatsApp પર આજકાલ ₹8,000નું દિવાળી બોનસ આપવાનો દાવો કરતો મેસેજ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. આ મેસેજમાં દાવો કરવામાં આવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રધાનમંત્રીની યોજના હેઠળ સામાન્ય નાગરિકોને દિવાળી નિમિત્તે ₹8,000ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવી રહી છે. આ રકમ મેળવવા માટે મેસેજમાં આપવામાં આવેલી લિંક પર ક્લિક કરીને ઓનલાઈન અરજી કરવાની સૂચના પણ આપવામાં આવે છે.
પરંતુ આકર્ષક લાગતી આ ઓફર પાછળ મોટું સાયબર કૌભાંડ છુપાયેલું છે. સરકારી યોજનાના નામે મોકલવામાં આવતી આ લિંક લોકોને ફેક વેબસાઇટ પર લઈ જઈ શકે છે અને કેટલીક પરિસ્થિતિમાં મોબાઇલમાં જોખમી APK ફાઇલ ડાઉનલોડ કરાવી શકે છે. તેના માધ્યમથી સાયબર ગુનેગારો વ્યક્તિગત માહિતી, WhatsApp એકાઉન્ટ અને બેંકિંગ સંબંધિત વિગતો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે.
અમદાવાદ સાયબર ક્રાઇમ વિભાગે પણ આ પ્રકારના મેસેજ અંગે લોકોને સાવચેત રહેવાની અપીલ કરી છે. બીજી તરફ, 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ PIB Fact Check દ્વારા પણ ₹8,000ના દિવાળી બોનસના દાવાને ખોટો ગણાવી નાગરિકોને ચેતવણી આપવામાં આવી છે. એટલે કે આ માત્ર સ્થાનિક સ્તરે ફેલાતી અફવા નથી, પરંતુ દેશભરમાં ધ્યાન ખેંચી રહેલું સાયબર છેતરપિંડીનું જોખમ છે.
દિવાળી બોનસની જાહેરાત કે સાયબર ઠગોનું નવું જાળ?
તહેવારોના દિવસોમાં લોકો ખરીદી, ઘરખર્ચ અને અન્ય જરૂરિયાતો માટે વધારાની આવકની આશા રાખતા હોય છે. ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો માટે જો સરકાર તરફથી કોઈ સહાય મળવાની વાત આવે તો સ્વાભાવિક રીતે તેમાં રસ જાગે છે. સાયબર ગુનેગારો લોકોની આ જ માનસિકતાનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. વાયરલ મેસેજમાં પ્રધાનમંત્રીના નામનો ઉપયોગ કરીને એવો માહોલ ઊભો કરવામાં આવે છે કે જાણે સરકાર દ્વારા દરેક પાત્ર નાગરિકને ₹8,000નું દિવાળી બોનસ આપવામાં આવી રહ્યું હોય. કેટલાક મેસેજમાં યોજનાની વિગતો, અરજી કરવાની પ્રક્રિયા અને લાભ મેળવવાની છેલ્લી તારીખ હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવી શકે છે.
મેસેજની ભાષા એવી રાખવામાં આવે છે કે વાંચનારને તે સત્તાવાર સરકારી જાહેરાત હોય તેવી ભ્રમણા થાય. કેટલાક કિસ્સામાં મેસેજને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવા સરકારી યોજનાના નામ, પ્રધાનમંત્રીની તસવીર અથવા સરકારી લોગો જેવા દેખાતા ચિહ્નોનો ઉપયોગ પણ થઈ શકે છે.
પરંતુ અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દરેક નાગરિકને ₹8,000 આપવાની આવી કોઈ દિવાળી બોનસ યોજના જાહેર કરવામાં આવી નથી. PIB Fact Checkએ પણ આ દાવાને નકલી ગણાવ્યો છે. તેથી માત્ર મેસેજમાં સરકારી નામ કે તસવીર જોઈને તેની સત્યતા માની લેવી યોગ્ય નથી.
એક લિંકથી શરૂ થાય છે છેતરપિંડીની આખી પ્રક્રિયા
આ કૌભાંડમાં ઠગો માત્ર ખોટો મેસેજ મોકલીને અટકતા નથી. તેઓ વ્યક્તિને એક પછી એક ડિજિટલ પ્રક્રિયામાં ફસાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. શરૂઆતમાં WhatsApp પર ₹8,000 મેળવવા માટેની લિંક મોકલવામાં આવે છે. વ્યક્તિ ઉત્સુકતાથી લિંક ખોલે ત્યારે તેને સરકારી અરજી જેવી દેખાતી વેબસાઇટ પર લઈ જવામાં આવે છે. ત્યાં નામ, મોબાઇલ નંબર, સરનામું અથવા અન્ય વ્યક્તિગત વિગતો ભરવાનું કહેવામાં આવી શકે છે. ત્યારબાદ લાભાર્થી યાદીમાં નામ ઉમેરવા, અરજી મંજૂર કરાવવા અથવા બેંક ખાતામાં પૈસા જમા કરાવવા માટે આગળની પ્રક્રિયા કરવાનું જણાવવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં કેટલીક વખત મોબાઇલમાં APK ફાઇલ ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે. આ ફાઇલને સરકારી યોજના માટેની એપ્લિકેશન, લાભાર્થી નોંધણી એપ અથવા અન્ય ઉપયોગી એપ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી શકે છે.પરંતુ અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી ડાઉનલોડ કરાયેલી APK ફાઇલમાં જોખમી સોફ્ટવેર હોઈ શકે છે. તેને ઇન્સ્ટોલ કર્યા પછી જો વપરાશકર્તા SMS, કોન્ટેક્ટ્સ, નોટિફિકેશન અથવા અન્ય સંવેદનશીલ પરવાનગીઓ આપે તો તેની ખાનગી માહિતી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
આ રીતે સાયબર ગુનેગારો મોબાઇલમાં રહેલી મહત્વપૂર્ણ વિગતોનો દુરુપયોગ કરીને વ્યક્તિના ડિજિટલ એકાઉન્ટ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
WhatsApp અને બેંકિંગ એકાઉન્ટ પર કેવી રીતે આવી શકે છે જોખમ?
આ પ્રકારના સ્કેમમાં સૌથી મોટું જોખમ માત્ર મોબાઇલમાં વાયરસ આવવાનું નથી. ઠગો વ્યક્તિના ડિજિટલ જીવન સાથે જોડાયેલી અનેક મહત્વપૂર્ણ વિગતો મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. અમદાવાદ સાયબર ક્રાઇમ DCP દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, કેટલાક કિસ્સામાં આ પ્રકારની લિંક ખોલ્યા બાદ WhatsAppને નવા ડિવાઇસ સાથે લિંક કરાવવાની પ્રક્રિયા પણ થઈ શકે છે. અસલી WhatsApp નંબર અથવા લિંકિંગ કોડ મેળવવાના બહાને વ્યક્તિને છેતરવામાં આવે છે. જો કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને WhatsApp એકાઉન્ટ સાથે જોડાવાની તક મળી જાય તો તે તમારા એકાઉન્ટનો દુરુપયોગ કરી શકે છે. તમારા સંપર્કોમાં રહેલા લોકોને તમારા નામે મેસેજ મોકલી શકે છે અને પૈસાની માંગણી પણ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, બેંકિંગ સંબંધિત વિગતો મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે તો નાણાકીય નુકસાન થવાની શક્યતા વધી જાય છે. ખાસ કરીને જો કોઈ વ્યક્તિ અજાણી એપ્લિકેશનને સંવેદનશીલ પરવાનગીઓ આપે, OTP શેર કરે અથવા UPI પેમેન્ટ મંજૂર કરે તો ઠગોને છેતરપિંડી કરવાની તક મળી શકે છે.
એટલે જ સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો અજાણી APK ફાઇલ ઇન્સ્ટોલ ન કરવાની અને કોઈપણ અજાણી લિંક પર પોતાની નાણાકીય વિગતો ન આપવાની સલાહ આપે છે.
માત્ર ₹8,000 નહીં, બીજી લાલચ આપીને પણ થઈ શકે છે છેતરપિંડી
સાયબર ગુનેગારોની કામ કરવાની પદ્ધતિ સતત બદલાતી રહે છે. આજે ₹8,000ના દિવાળી બોનસના નામે મેસેજ મોકલવામાં આવે છે તો આવતીકાલે અન્ય કોઈ સરકારી યોજનાના નામે લોકોનો સંપર્ક થઈ શકે છે. આવી છેતરપિંડીમાં સામાન્ય રીતે નીચેની લાલચનો ઉપયોગ થાય છે:
- પ્રધાનમંત્રી યોજના હેઠળ રોકડ સહાય મળવાનો દાવો.
- દિવાળી, હોળી કે અન્ય તહેવાર પર ખાસ આર્થિક ભેટ.
- મહિલાઓને માસિક સહાય અથવા મફત નાણાં આપવાની જાહેરાત.
- બેરોજગાર યુવાનોને સરકારી આર્થિક સહાય આપવાનો દાવો.
- ખેડૂતોને વિશેષ સરકારી સબસિડી મળવાની લાલચ.
- મફત મોબાઇલ, લેપટોપ અથવા સરકારી કિટ આપવાની ઓફર.
- પેન્ડિંગ સરકારી સહાય મેળવવા માટે તાત્કાલિક નોંધણી કરાવવાની સૂચના.
આવી ઓફરોમાં એક બાબત સામાન્ય જોવા મળે છે. વ્યક્તિને વિચારવાનો સમય આપવાને બદલે ઝડપથી લિંક ખોલવા અને વિગતો ભરવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે ક્યારેક મેસેજમાં એવું પણ લખવામાં આવે છે કે આજે જ અરજી નહીં કરો તો યોજનાનો લાભ નહીં મળે. આ પ્રકારની ઉતાવળ પાછળનો હેતુ વ્યક્તિને યોગ્ય ચકાસણી કર્યા વગર કાર્યવાહી કરવા પ્રેરવાનો હોય છે.
અલગ-અલગ ભાષામાં મેસેજ મોકલીને વધારવામાં આવે છે પહોંચ
આ સ્કેમની બીજી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે મેસેજ માત્ર એક જ ભાષામાં ફેલાતો નથી. મળેલી માહિતી અનુસાર હિન્દી, ગુજરાતી, બંગાળી અને દક્ષિણ ભારતની વિવિધ ભાષાઓમાં પણ આવા મેસેજ પ્રસારિત થઈ રહ્યા છે. આથી એવું જણાય છે કે ઠગો અલગ-અલગ ભાષા બોલતા લોકો સુધી પહોંચવા માટે એક જ પ્રકારની છેતરપિંડીને સ્થાનિક ભાષા અને પરિસ્થિતિ પ્રમાણે રજૂ કરી રહ્યા છે. ગુજરાતમાં ગુજરાતી ભાષામાં મળતા મેસેજને કારણે ઘણા લોકોને તે સ્થાનિક સરકારી જાહેરાત હોય તેવી શંકા પણ ન થાય. ખાસ કરીને પરિવારના વડીલો, ઓછી ડિજિટલ જાણકારી ધરાવતા નાગરિકો અને સરકારી યોજનાઓના લાભની રાહ જોતા લોકો આવા મેસેજનો ભોગ બની શકે છે.
મેસેજ કોઈ ઓળખીતાના WhatsApp નંબર પરથી આવે તો પણ તરત વિશ્વાસ કરવો નહીં. શક્ય છે કે મોકલનાર વ્યક્તિનું એકાઉન્ટ અગાઉથી હેક થયું હોય અથવા તેના નામે અન્ય કોઈ વ્યક્તિ મેસેજ મોકલતી હોય.
ભૂલથી લિંક ખોલી દીધી હોય તો શું કરવું?
ઘણી વખત ઉતાવળમાં અથવા અજાણતા વ્યક્તિ શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરી બેસે છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાઈ જવાને બદલે તાત્કાલિક યોગ્ય પગલાં લેવા જરૂરી છે.
- APK ફાઇલ ડાઉનલોડ કે ઇન્સ્ટોલ કરી હોય તો: એપ્લિકેશનનો વધુ ઉપયોગ બંધ કરો. તેને મળેલી પરવાનગીઓ તપાસો અને વિશ્વસનીય ટેક્નિકલ સહાયથી ફોનની સુરક્ષા તપાસાવો. માત્ર એપ ડિલીટ કરી દેવાથી ફોન સંપૂર્ણ સુરક્ષિત થઈ ગયો છે એવું માની ન લેવું.
- બેંકિંગ વિગતો આપી હોય તો: તાત્કાલિક તમારી બેંકનો સંપર્ક કરો. જરૂરી હોય તો એકાઉન્ટ, UPI અથવા કાર્ડને સુરક્ષિત કરાવવા અને શંકાસ્પદ વ્યવહારો અટકાવવા વિનંતી કરો.
- OTP અથવા UPI PIN શેર કર્યો હોય તો: તરત બેંકને જાણ કરો. વધુ કોઈ OTP, PIN કે વેરિફિકેશન કોડ અજાણ્યા વ્યક્તિને આપશો નહીં.
- WhatsApp એકાઉન્ટ સાથે ચેડાં થયા હોય તો: WhatsAppની Linked Devices યાદી તપાસો. અજાણ્યું ડિવાઇસ દેખાય તો તેને લોગઆઉટ કરો. Two-Step Verification સક્રિય કરો અને એકાઉન્ટની સુરક્ષા પુનઃસ્થાપિત કરો.
- પૈસા કપાઈ ગયા હોય તો: વિલંબ કર્યા વગર 1930 પર સંપર્ક કરો અને સત્તાવાર નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવો.
ભારતમાં નાણાકીય સાયબર છેતરપિંડીની તાત્કાલિક જાણ માટે 1930 હેલ્પલાઇન કાર્યરત છે. સત્તાવાર ફરિયાદ માટે https://cybercrime.gov.in નો ઉપયોગ કરી શકાય છે. કેન્દ્ર સરકારની માહિતી મુજબ આ વ્યવસ્થા નાણાકીય છેતરપિંડીના કેસમાં ઝડપથી જાણ કરવા માટે બનાવવામાં આવી છે.
PIB Fact Checkએ પણ આપી ચેતવણી
આ ₹8,000ના બોનસ અંગેનો વિવાદ હવે સરકારી ફેક્ટ ચેક સુધી પહોંચ્યો છે. 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ PIB Fact Checkએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત સરકાર પ્રધાનમંત્રીના નામે દરેક નાગરિકને ₹8,000નું દિવાળી બોનસ આપી રહી હોવાનો WhatsApp મેસેજ ખોટો છે. PIBના જણાવ્યા પ્રમાણે આ મેસેજ લોકોને નકલી વેબસાઇટ પર લઈ જાય છે, જ્યાં વ્યક્તિગત માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થાય છે. લોકોને શંકાસ્પદ લિંકથી દૂર રહેવા અને અજાણ્યા લોકો સાથે OTP શેર નહીં કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકાર સંબંધિત શંકાસ્પદ દાવાની જાણ PIB Fact Checkને +91 8799711259 પર WhatsApp દ્વારા અથવા factcheck@pib.gov.in પર ઈમેઇલ કરીને પણ કરી શકાય છે.
તહેવારોમાં ડિજિટલ સાવચેતી રાખવી હવે અનિવાર્ય
આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી. તેમાં બેંકિંગ, પેમેન્ટ, વ્યક્તિગત ફોટા, દસ્તાવેજો, ઇમેઇલ અને અનેક મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટની માહિતી રહેલી હોય છે. એક ખોટી એપ્લિકેશન અથવા શંકાસ્પદ લિંકના કારણે આ તમામ માહિતી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. તેથી પરિવારના દરેક સભ્યને આવા સાયબર સ્કેમ વિશે જાણકારી આપવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને વડીલો અને બાળકોને સમજાવવું જોઈએ કે કોઈપણ વ્યક્તિ મફતમાં પૈસા આપવાની વાત કરે તો તેની સત્યતા તપાસ્યા વગર આગળ વધવું નહીં. WhatsApp પર કોઈ આકર્ષક ઓફર મળે તો તેને અન્ય લોકોને ફોરવર્ડ કરવાને બદલે પહેલાં તેની ખરાઈ કરો. અજાણી APK ફાઇલ ડાઉનલોડ ન કરો અને મોબાઇલમાં અજાણ્યા સોર્સમાંથી એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ કરવાની પરવાનગી બંધ રાખો.
દિવાળીની ખુશીઓ વચ્ચે તમારી મહેનતની કમાણી સુરક્ષિત રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ₹8,000 મેળવવાની લાલચમાં હજારો કે લાખો રૂપિયા ગુમાવવાનો વારો ન આવે તે માટે સાવચેતી જ સૌથી મોટું સુરક્ષા કવચ છે.
યાદ રાખો: સરકારના નામે મળતા દરેક મેસેજને સાચો ન માનો. કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતાં પહેલાં તપાસો અને નાણાકીય છેતરપિંડી થાય તો તાત્કાલિક 1930 પર જાણ કરો.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
