કેરળથી સાઉદી જેલ સુધી અને ફરી ઘરે
લાખો લોકોએ બચાવ્યો એક જીવ: અબ્દુલ રહીમ કેસ ફરી ચર્ચામાં
29 May 2026 Gujarat Updates Team : કેરળના કોઝિકોડ જિલ્લાના એક સામાન્ય યુવાનની કહાની આજે સમગ્ર ભારત અને ગલ્ફ દેશોમાં માનવતા, કાયદો અને પરદેશી મજૂરોના જીવન પર નવી ચર્ચા ઊભી કરી રહી છે. લગભગ બે દાયકાથી વધુ સમય સુધી સાઉદી અરેબિયાની જેલમાં રહેલા અબ્દુલ રહીમ આખરે 2026માં પોતાના વતન પરત ફર્યા છે. આ કેસ માત્ર એક કાનૂની લડત નહોતો, પરંતુ તેમાં ગરીબી, પરદેશમાં નોકરી માટે જતી ભારતીય યુવાનોની મજબૂરી, સાઉદી શરિયા કાયદો, ડેથ પેનલ્ટી અને કરોડો લોકોની માનવતાવાદી મદદ — બધું એકસાથે જોડાયું હતું.
નોકરી માટે ગયો અને જીવન બદલાઈ ગયું
Abdul Rahim કેરળના Feroke નજીક આવેલા Kodampuzha વિસ્તારના સામાન્ય પરિવારમાં ઉછર્યા હતા. પરિવારની નબળી આર્થિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે તેમણે પણ હજારો યુવાનોની જેમ ગલ્ફ દેશોમાં જઈને જીવન સુધારવાનું સ્વપ્ન જોયું. વર્ષ 2006માં, લગભગ 24 વર્ષની ઉંમરે, તેઓ રોજગારની આશામાં Riyadh પહોંચ્યા. ત્યાં તેમને એક સ્થાનિક અરબ પરિવાર પાસે ડ્રાઇવર તરીકે તેમજ ખાસ જરૂરિયાતો ધરાવતા 15 વર્ષીય Anas Al-Shahri ના દેખરેખકર્તા તરીકે નોકરી મળી. શરૂઆતના દિવસો શાંત અને સામાન્ય લાગતા હતા. નવી જગ્યાએ, નવી ભાષા અને અજાણ્યા વાતાવરણમાં રહીમ ધીમે ધીમે પોતાનું જીવન ગોઠવવા લાગ્યા. પરંતુ Riyadh આવ્યા પછી થોડા જ અઠવાડિયામાં બનેલી એક અણધારી ઘટનાએ તેમની જિંદગી સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી.
એ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નહોતી — એ રહીમના જીવનનો એવો વળાંક બની, જેણે તેમની આશાઓ, સપનાઓ અને ભવિષ્ય બધું જ અનિશ્ચિતતામાં ધકેલી દીધું.
કેવી રીતે થયો અકસ્માત?
ડિસેમ્બર 2006ની એક સામાન્ય લાગતી મુસાફરી અચાનક ભયાનક દુર્ઘટનામાં ફેરવાઈ ગઈ. Abdul Rahim તે દિવસે 15 વર્ષીય Anas Al-Shahri ને કારમાં લઈ જઈ રહ્યા હતા. મુસાફરી દરમિયાન Anas ના ગળા સાથે જોડાયેલ medical feeding અથવા breathing support device અચાનક ખસી ગયું — અથવા disconnect થઈ ગયું. થોડી જ પળોમાં સ્થિતિ ગંભીર બની ગઈ. મદદ પહોંચે તે પહેલાં જ Anas નું મૃત્યુ થયું. રહીમ સતત કહેતા રહ્યા કે આ એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ અકસ્માત હતો. તેમની તરફથી કોઈ ઈરાદાપૂર્વકની બેદરકારી કે નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ નહોતો. પરંતુ ઘટના બાદ Saudi Arabia ની સત્તાધીશોએ મામલાને ગંભીર ગુનો માની તેમને જવાબદાર ઠેરવ્યા. દુર્ઘટનાના થોડા જ સમય પછી રહીમની ધરપકડ કરવામાં આવી. જે વ્યક્તિ રોજગાર અને પરિવારના ભવિષ્ય માટે હજારો કિલોમીટર દૂર આવ્યો હતો, તે હવે અજાણી જમીન પર કાનૂની લડાઈ અને અનિશ્ચિત ભવિષ્ય વચ્ચે ફસાઈ ગયો હતો.
સાઉદી કોર્ટનો કડક નિર્ણય
વર્ષો સુધી ચાલેલી કાનૂની કાર્યવાહી બાદ આખરે Saudi Arabia ની અદાલતે Abdul Rahim સામે કડક ચુકાદો આપ્યો. 2011-2012 દરમિયાન તેમને સત્તાવાર રીતે death row પર મોકલવામાં આવ્યા — એવી સજા, જ્યાં દરેક દિવસ અનિશ્ચિતતા અને ભય વચ્ચે પસાર થતો હતો. રહીમ માટે આ માત્ર કાનૂની લડાઈ નહોતી; તે એક ગરીબ પરિવારની અસહાયતા અને સંઘર્ષની કહાની બની ગઈ. કેરળમાં રહેલા તેમના પરિવાર પાસે મોંઘી કાનૂની કાર્યવાહી લડવા માટે પૂરતા પૈસા નહોતા. અજાણ્યો દેશ, અલગ ભાષા અને જટિલ વિદેશી કાયદાઓ વચ્ચે તેઓ લગભગ એકલા પડી ગયા હતા. સમય જતાં મુશ્કેલીઓ વધુ વધતી ગઈ. જેલમાં રહેલા રહીમ સુધી પરિવારની પીડા પણ પહોંચી — કારણ કે તેમની ધરપકડ બાદ થોડા જ સમયમાં તેમના પિતાનું અવસાન થયું.
‘દિયાહ’ અથવા “બ્લડ મની ” એટલે શું?
Abdul Rahim માટે હવે બચાવનો એકમાત્ર રસ્તો Diyah હતો. Islam ના શરિયા કાયદા મુજબ હત્યા અથવા ગંભીર ઈજાના કેટલાક કેસોમાં પીડિત પરિવારને આરોપીને માફ કરવાની છૂટ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં પરિવાર “Diyah” અથવા “Blood Money” તરીકે આર્થિક વળતર સ્વીકારી શકે છે. રહીમના કેસમાં પણ આશા એ જ એક દરવાજા પર ટકી હતી — જો Anas Al-Shahri નું પરિવાર માફી આપવા તૈયાર થાય, તો તેમની મોતની સજા અટકી શકે.
પરંતુ આ આશા સાથે એક એવી શરત જોડાઈ હતી, જે લગભગ અશક્ય જેવી લાગી. Anas ના પરિવારે લગભગ 15 million Saudi Riyal — એટલે કે અંદાજે ₹34 કરોડ — ‘દિયાહ’ અથવા “બ્લડ મની ” તરીકે માગ્યા હતા. એક સામાન્ય મજૂર પરિવાર માટે આ રકમ કલ્પના બહારની હતી. રોજિંદા ખર્ચ ચલાવવા માટે સંઘર્ષ કરતો પરિવાર હવે કરોડો રૂપિયાની વ્યવસ્થા સામે ઉભો હતો. છતાં, રહીમના પરિવાર અને તેમને સમર્થન આપતા લોકો માટે આ માત્ર પૈસાનો પ્રશ્ન નહોતો — આ એક જીવ બચાવવાની અંતિમ આશા હતી.
દુનિયાભરના Malayali લોકો એક થયા
જ્યારે Abdul Rahim નો કેસ લોકો સુધી પહોંચ્યો, ત્યારે તે માત્ર એક વ્યક્તિની કાનૂની લડાઈ રહ્યો નહોતો — તે માનવતા અને સહાનુભૂતિની એક વિશાળ ચળવળ બની ગયો. Kerala સહિત વિશ્વભરના Malayali સમાજે રહીમને બચાવવા માટે અભિયાન શરૂ કર્યું. Social media, community groups અને charity networks દ્વારા લોકો સુધી અપીલ પહોંચાડવામાં આવી. ત્યારબાદ crowdfunding campaign મારફતે સહાયનો પ્રવાહ શરૂ થયો. કોઈએ ₹100 આપ્યા, કોઈએ ₹500, તો ઘણા લોકોએ ₹1000 અથવા તેથી વધુ રકમથી મદદ કરી. ખાસ કરીને Gulf દેશોમાં રહેતા NRIs, charitable organisations, religious groups અને સામાન્ય લોકોએ દિલ ખોલીને સહયોગ આપ્યો. ધીમે ધીમે આ નાનાં યોગદાનો એક વિશાળ આશામાં બદલાયા — અને આખરે લગભગ ₹34 કરોડ જેટલી રકમ ભેગી થઈ ગઈ. આ અભિયાનને માત્ર fund collection તરીકે નહીં, પરંતુ “collective humanity” ના જીવંત ઉદાહરણ તરીકે જોવામાં આવ્યું. અલગ દેશો, અલગ ધર્મો અને અલગ પરિસ્થિતિમાં જીવતા લોકો એક અજાણ્યા માણસનું જીવન બચાવવા માટે એક થઈ ગયા — અને એ જ આ આખી કહાનીનો સૌથી સ્પર્શક ભાગ બન્યો.
2024માં બચી ફાંસી
વર્ષોની પ્રાર્થના, અભિયાન અને કાનૂની પ્રયત્નો બાદ આખરે 2024માં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવ્યો. Anas Al-Shahri ના પરિવારે ‘દિયાહ’ અથવા “બ્લડ મની ” સ્વીકારી Abdul Rahim ને માફી આપી દીધી. આ નિર્ણય સાથે Saudi Arabia ની અદાલતે રહીમ સામેની death sentence રદ કરી. વર્ષો સુધી મૃત્યુદંડની છાયા હેઠળ જીવતા રહીમ અને તેમના પરિવાર માટે આ સમાચાર આશાની કિરણ સમાન હતા. ઘણા લોકોને લાગ્યું કે હવે રહીમ તરત જ જેલમાંથી બહાર આવી પોતાના ઘરે પરત ફરશે. પરંતુ હકીકત એટલી સરળ નહોતી. મોતની સજા રદ થયા પછી પણ કેટલીક કાનૂની અને પ્રશાસનિક પ્રક્રિયાઓ બાકી હતી. સાઉદી કાયદા મુજબ અન્ય સજાઓ, દસ્તાવેજી કાર્યવાહી અને સત્તાવાર મંજૂરીઓ પૂર્ણ થયા વગર તરત મુક્તિ મળવી શક્ય નહોતી. એટલે કે, મૃત્યુદંડમાંથી બચી જવા છતાં રહીમ માટે સ્વતંત્રતાનો રસ્તો હજુ સંપૂર્ણપણે ખુલ્યો નહોતો.
“Public Rights” હેઠળ ફરી સજા
Abdul Rahim ના કેસમાં નિર્ણયનો બીજો મહત્વપૂર્ણ પાસો “Public Right” હતો. Saudi Arabia ના કાયદા મુજબ ગુનાઓને બે ભાગમાં જોવામાં આવે છે—એક “Private Right”, જે પીડિત પરિવારના હક સાથે સંબંધિત છે, અને બીજું “Public Right”, જેમાં રાજ્ય અને સમાજ સામે થયેલ ગુનો ગણાય છે. આનો અર્થ એ હતો કે ભલે Anas Al-Shahri ના પરિવાર દ્વારા માફી આપી દેવામાં આવી હોય અને દિયાહ સ્વીકારવામાં આવી હોય, છતાં રાજ્ય પોતાની તરફથી સજા નક્કી કરી શકે છે. આ જ આધાર પર Riyadh Criminal Court એ રહીમને 20 વર્ષની જેલ સજા ફટકારી. જોકે, એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ હતી કે રહીમ પહેલેથી જ લગભગ બે દાયકાથી જેલમાં હતા. એટલે કોર્ટના આ નિર્ણય બાદ તેમની સજા practically પૂર્ણ થવાની નજીક આવી ગઈ હતી. લાંબી કેદ, અનિશ્ચિતતા અને મૃત્યુદંડની છાયાથી પસાર થયા પછી હવે તેમની પરિસ્થિતિ ધીમે ધીમે અંત તરફ જતી દેખાઈ રહી હતી.
આખરે 2026માં ઘરે વાપસી
મે 2026માં Abdul Rahim આખરે Saudi Arabia ની જેલમાંથી મુક્ત થઈ પોતાના વતન Kerala પરત ફર્યા. Calicut International Airport પર તેમના આગમન સમયે ભવ્ય સ્વાગત જોવા મળ્યું. પરિવારજનો, મિત્રો અને સમર્થકો મોટી સંખ્યામાં ત્યાં હાજર રહ્યા હતા. લાંબા સમય પછી પોતાના વતનમાં પાછા ફરવાનો આ ક્ષણભરનો દૃશ્ય અત્યંત ભાવુક હતો. રહીમ જ્યારે પોતાની માતાને મળ્યા, ત્યારે ભાવનાઓ રોકી શક્યા નહીં. વર્ષો સુધી જેલની કેદ અને અનિશ્ચિતતા પછી પરિવાર સાથે મળવાનો એ ક્ષણ તેમના જીવનનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પળ બની ગયો. લગભગ બે દાયકાના વિયોગ બાદ તેમણે પોતાના પરિવાર સાથે ઈદ ઉજવી — એક સામાન્ય લાગતી ઉજવણી, પરંતુ તેમના માટે તે પુનર્જન્મ જેવી લાગતી હતી.આ મુક્તિ માત્ર એક વ્યક્તિની નથી હતી; તે હજારો લોકોના પ્રયત્નો, સહાય અને માનવતાના સંયુક્ત અભિયાનનું પરિણામ હતી.
ગલ્ફ દેશોમાં કામ કરતા ભારતીયો માટે ચેતવણી
આ કેસે ગલ્ફ દેશોમાં કામ કરતા ભારતીય મજૂરોની મુશ્કેલીઓ પણ ફરીથી ઉજાગર કરી છે. વિદેશી કાયદા, ભાષા અને મર્યાદિત અધિકારોને કારણે હજારો કામદારો મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં જીવે છે.અબ્દુલ રહીમની કહાની એ યાદ અપાવે છે કે પરદેશમાં એક નાની ઘટના પણ આખું જીવન બદલી શકે છે. સાથે જ આ કહાની એ પણ દર્શાવે છે કે સામૂહિક સહયોગ અને માનવતા ક્યારેક અશક્ય લાગતી લડતને પણ જીતાડી શકે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
