ટનલમાં ફસાયા શ્રમિકો, બચાવ કામગીરી ચાલુ
ચમોલી ટનલમાં પાણી-કાટમાળ ઘૂસ્યા, 16 કામદારો સુરક્ષિત બહાર
13 August 2026 Gujarat Updates Team ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં ગુરુવારે સાંજે એક નિર્માણાધીન હાઇડ્રોપાવર ટનલમાં અચાનક પાણી અને કાટમાળ ઘૂસી આવતાં મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી. પીપલકોટી વિસ્તારના THDCના વિશ્નુગાડ-પીપલકોટી હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટની ટનલમાં બનેલી આ ઘટનાએ સમગ્ર પ્રશાસનને દોડતું કરી દીધું હતું. ઘટનાની જાણ થતાં જ સ્થાનિક પોલીસ, જિલ્લા વહીવટીતંત્ર, SDRF, NDRF સહિતની બચાવ એજન્સીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. નવીનતમ ઉપલબ્ધ અહેવાલ પ્રમાણે, રેસ્ક્યૂ ટીમોએ અત્યાર સુધીમાં 16 કામદારોને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા છે. બચાવાયેલા લોકોમાંથી કેટલાકને ઇજા થઈ હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે. ચમોલીના મુખ્ય તબીબી અધિકારી રાજીવ સિંહ પાલના જણાવ્યા મુજબ પાંચ બચાવાયેલા કામદારોને ઇજા થઈ હતી, જેમાંથી બેની સ્થિતિ તુલનાત્મક રીતે ગંભીર હોવાનું અને તેમને સ્થિર કરવાની સારવાર ચાલી રહી હોવાનું જણાવાયું છે.
ઘટના બાદ પણ ટનલની અંદરની સ્થિતિ પડકારજનક રહી હતી. કાટમાળ, પાણીનો ભારે પ્રવાહ અને ટનલની અંદરનું મુશ્કેલ ભૂગર્ભ વાતાવરણ બચાવ કામગીરીને જટિલ બનાવી રહ્યું હતું. અધિકારીઓ અને બચાવકર્મીઓ બાકી રહેલા કામદારો સુધી પહોંચવા માટે સતત કામગીરી કરી રહ્યા હતા. ઉપલબ્ધ અધિકારીક માહિતી પ્રમાણે ઘટનાના સમયે અંદાજે 18થી 19 કામદારો ટનલની અંદર હતા.
સાંજના સમયે અચાનક પાણી અને કાટમાળનો પ્રવેશ
પ્રાથમિક માહિતી પ્રમાણે ગુરુવારે સાંજે લગભગ 6:30થી 6:45 વાગ્યાની આસપાસ ટનલમાં અચાનક મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને કાટમાળનો પ્રવાહ ઘૂસી આવ્યો હતો. ત્યારબાદ અંદર કામ કરી રહેલા શ્રમિકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા.અહેવાલ મુજબ ઘટનાનો સમય આશરે સાંજે 7:05 વાગ્યાનો પણ નોંધાયો છે, જ્યારે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે પાણી અને કાટમાળના અચાનક પ્રવેશની પુષ્ટિ કરી હતી.ભારે વરસાદથી પર્વતીય વિસ્તારોમાં પાણીના પ્રવાહમાં ઝડપથી વધારો થવાની સંભાવના રહે છે. આ ઘટનામાં પણ ટનલની અંદર પાણીનું સ્તર અચાનક વધ્યું હોવાનું પોલીસ અને અધિકારીઓના પ્રાથમિક નિવેદનોમાં સામે આવ્યું છે. The Weekના અહેવાલ પ્રમાણે વિશ્નુગાડ-પીપલકોટી પ્રોજેક્ટની ટનલમાં ભારે વરસાદ બાદ પાણીનો અચાનક પ્રવાહ વધ્યો હતો. ઘટનાની ચોક્કસ ટેકનિકલ કારણસર તપાસ હજુ બાકી છે.
16 કામદારો બહાર, બચાવ કામગીરી હજુ ચાલુ
અકસ્મિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે બચાવદળોએ ઝડપથી કામગીરી શરૂ કરી હતી. શરૂઆતના અહેવાલોમાં બચાવાયેલા કામદારોની સંખ્યા 10 અને ત્યારબાદ 13 હોવાનું જણાવાયું હતું, આ સંખ્યા વધીને 16 થઈ ગઈ હતી. આથી બચાવ અભિયાનમાં સતત પ્રગતિ થતી હોવાનું સ્પષ્ટ થયું છે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ ગૌરવ કુમારે જણાવ્યું હતું કે બચાવ કામગીરી માટે જરૂરી મશીનરી સ્થળ પર લગાવવામાં આવી છે અને બાકીના લોકોને બહાર કાઢવા માટે પ્રયાસો ચાલુ છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે NDRF અને SDRFની ટીમો ઉપરાંત અન્ય સુરક્ષા અને બચાવ એજન્સીઓ પણ કામગીરીમાં જોડાઈ છે. ટનલ જેવી બંધ અને સાંકડી જગ્યામાં બચાવ કામગીરી સામાન્ય અકસ્માત કરતાં ઘણી વધુ મુશ્કેલ હોય છે. અંદર પાણીનો પ્રવેશ, છત અથવા દિવાલમાંથી વધુ કાટમાળ ખસવાની શક્યતા અને કામદારો સુધી સુરક્ષિત માર્ગ બનાવવાનો પડકાર—આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને બચાવદળોને અત્યંત સાવધાની સાથે આગળ વધવું પડે છે. આ જ કારણસર રેસ્ક્યૂ ટીમો માટે ઝડપ જેટલી જરૂરી છે એટલી જ સલામતી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. કોઈ એક ભાગમાંથી કાટમાળ હટાવતી વખતે બીજા ભાગમાં અસ્થિરતા સર્જાય નહીં તેની તકેદારી રાખવામાં આવી રહી છે.
મુખ્યમંત્રી ધામીએ સંભાળી કમાન
ઘટનાની જાણ થતાં ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવાની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે અધિકારીઓને બચાવ કામગીરીમાં કોઈ વિલંબ ન થાય અને ટનલમાં ફસાયેલા દરેક વ્યક્તિને સુરક્ષિત રીતે બહાર લાવવા માટે તમામ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવાની સૂચના આપી હતી. મુખ્યમંત્રીએ જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને સંબંધિત વિભાગોને પરસ્પર સંકલન સાથે કામગીરી કરવા જણાવ્યું છે. NDRF અને SDRFની ટીમોને ઘટનાસ્થળે મોકલવામાં આવી હતી, જ્યારે સ્થાનિક સ્તરે પોલીસ અને જિલ્લા બચાવદળો પણ કામગીરીમાં જોડાયા હતા. ધામી સતત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પાસેથી પરિસ્થિતિની માહિતી મેળવી રહ્યા હોવાનું પણ જણાવાયું છે. સરકારની મુખ્ય પ્રાથમિકતા ટનલમાં રહેલા તમામ કામદારોને સલામત બહાર કાઢવાની છે. અસરગ્રસ્ત કામદારો અને તેમના પરિવારજનોને શક્ય તેટલી સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે પણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે.
NDRF, SDRF સાથે સેના અને ITBPની ટીમો પણ પહોંચી
આ ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને માત્ર સ્થાનિક તંત્ર જ નહીં પરંતુ અનેક કેન્દ્રીય અને રાજ્ય સ્તરની એજન્સીઓને પણ બચાવ અભિયાનમાં જોડવામાં આવી છે.Army, Indo-Tibetan Border Police એટલે કે ITBP, NDRF અને SDRFની ટીમો ઘટનાસ્થળ તરફ મોકલવામાં આવી હતી. જિલ્લા Incident Response Force, સ્થાનિક પોલીસ અને CISFના કર્મચારીઓ પણ બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા હતા. આ પ્રકારની બહુ-એજન્સી કામગીરીનો મુખ્ય હેતુ એક જ છે—ટનલમાં રહેલા કામદારો સુધી શક્ય તેટલી ઝડપથી પહોંચવું અને તેમને સુરક્ષિત બહાર લાવવું. ભારે પાણી અને કાટમાળને કારણે જો એક માર્ગ અવરોધિત થાય તો અન્ય ઉપલબ્ધ સાધનો અને મશીનરીનો ઉપયોગ કરીને બચાવ માટે માર્ગ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
હોસ્પિટલ અને એમ્બ્યુલન્સ પણ તૈયાર
ટનલમાંથી બહાર કાઢવામાં આવેલા કામદારોને તબીબી સારવાર આપવા માટે આરોગ્ય વિભાગને પણ સતર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. The Weekના અહેવાલ મુજબ વધારાની એમ્બ્યુલન્સ ઘટનાસ્થળે મોકલવામાં આવી હતી અને પોલીસ તથા વહીવટી ટીમો પણ સ્થળ પર પહોંચી ગઈ હતી. બચાવાયેલા 16 લોકોમાંથી પાંચને ઇજા થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. બેની સ્થિતિ તુલનાત્મક રીતે ગંભીર હોવાને કારણે તબીબી ટીમો દ્વારા તેમને સ્થિર કરવાની સારવાર આપવામાં આવી રહી હતી.આ ઘટનામાં સૌથી મોટો પડકાર માત્ર ટનલમાંથી લોકોને બહાર કાઢવાનો નથી, પરંતુ બહાર આવ્યા બાદ તેમને તાત્કાલિક તબીબી સહાય પહોંચાડવાનો પણ છે. પાણીમાં લાંબો સમય રહેવું, કાટમાળ વચ્ચે કામ કરવું અને ઓક્સિજન તથા અન્ય પરિબળોનો સામનો કરવો પડતો હોવાથી બચાવાયેલા લોકોનું તબીબી નિરીક્ષણ અત્યંત મહત્વનું બને છે.
વરસાદે વધારી મુશ્કેલી
ચમોલી સહિત ઉત્તરાખંડના અનેક પર્વતીય વિસ્તારોમાં વરસાદી માહોલ વચ્ચે આ ઘટના બની છે. પર્વતીય ભૂપ્રદેશમાં ભારે વરસાદ પડતાં નાળા, ગાડ અને નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધી શકે છે. ટનલ નિર્માણ જેવી ભૂગર્ભ કામગીરીમાં આ પ્રકારનું પાણી ઘૂસવું ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે. આ ઘટનામાં પણ પોલીસના પ્રાથમિક નિવેદન પ્રમાણે ટનલમાં પાણીનો અચાનક પ્રવાહ વધ્યો હતો. પર્વતોમાં વરસાદ માત્ર રસ્તાઓ કે નદીઓ માટે જ જોખમ ઊભું કરતો નથી. જમીનની અંદરની ભૌગોલિક રચના, ઢાળની સ્થિરતા અને ભૂગર્ભ જળસ્તરમાં ફેરફાર પણ બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓને અસર કરી શકે છે. જોકે, આ વિશિષ્ટ ઘટનામાં ટનલ કેમ અસરગ્રસ્ત થઈ તે અંગે સત્તાવાર ટેકનિકલ તપાસનો અંતિમ નિષ્કર્ષ આવવાનો બાકી છે.
THDCનો વિશ્નુગાડ-પીપલકોટી પ્રોજેક્ટ શું છે?
આ અકસ્માત જે પ્રોજેક્ટમાં થયો છે તે વિષ્ણુગાડ-પીપલકોટી હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ (VPHEP) તરીકે ઓળખાય છે. THDCના દસ્તાવેજ મુજબ આ પ્રોજેક્ટ ઉત્તરાખંડના ચમોલી જિલ્લામાં અલકનંદા નદી પર આવેલો છે અને તેની સ્થાપિત ક્ષમતા 444 મેગાવોટ, એટલે કે 4 x 111 મેગાવોટ છે. પ્રોજેક્ટ રન-ઓફ-ધ-રિવર પ્રકારનો હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ છે. આ પ્રોજેક્ટનો વિસ્તાર હિમાલયના પડકારજનક ભૂપ્રદેશમાં આવેલો હોવાથી અહીં ટનલ, ઢાળ, પાણી અને ભૂગર્ભ શિલારચના સાથે જોડાયેલા અનેક એન્જિનિયરિંગ પડકારો રહે છે. THDCના તાજેતરના પર્યાવરણીય પ્રગતિ અહેવાલમાં પણ VPHEP સાથે જોડાયેલી આરોગ્ય સુવિધાઓ અને પ્રોજેક્ટ વિસ્તારમાં કાર્યરત મેડિકલ વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાં ટનલનો ઉપયોગ પાણીના પ્રવાહ, વીજ ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી વિવિધ માળખાકીય જરૂરિયાતો અને બાંધકામ પ્રક્રિયા માટે થાય છે. તેથી ટનલનું નિર્માણ અને જાળવણી અત્યંત તકેદારી માંગે છે.
આ પ્રોજેક્ટ સાથે અગાઉ પણ અકસ્માત જોડાયો હતો
પીપલકોટી સ્થિત THDC પ્રોજેક્ટ માટે આ વિસ્તાર અગાઉ પણ અકસ્માતને કારણે સમાચારોમાં આવ્યો છે. ડિસેમ્બર 2025માં નિર્માણાધીન ટનલની અંદર કર્મચારીઓ અને શ્રમિકોની અવરજવર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી બે લોખંડની ટ્રોલીઓ અથડાઈ હતી. તે ઘટનામાં અનેક લોકો ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા અને મોટી સંખ્યામાં કર્મચારીઓ ટનલમાં હાજર હતા. હાલની ઘટના જોકે અલગ પ્રકારની છે. આ વખતે પ્રાથમિક અહેવાલોમાં ટનલમાં પાણી અને કાટમાળના અચાનક પ્રવેશને મુખ્ય તાત્કાલિક પરિબળ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. અગાઉની ઘટના સાથે હાલના અકસ્માતને સીધો જોડવાનો કોઈ આધાર હાલ ઉપલબ્ધ નથી. આ પૃષ્ઠભૂમિને કારણે વર્તમાન ઘટનામાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા, ટનલ મોનિટરિંગ, વરસાદી પરિસ્થિતિમાં કામકાજ અને આપત્તિ પ્રતિસાદની પદ્ધતિ અંગે પણ આગામી દિવસોમાં સવાલો ઊભા થઈ શકે છે.
તમક વિસ્તારમાં પણ કુદરતનો કહેર
ચમોલીમાં ટનલ અકસ્માતના સમાચાર વચ્ચે તાજેતરમાં તમક નાળામાં આવેલા ભારે પાણીના પ્રવાહે પણ ચિંતા વધારી હતી. સ્થાનિક અહેવાલો અને સોશિયલ મીડિયા પર ઉપલબ્ધ દૃશ્યોમાં ભારે વરસાદ બાદ પુલને નુકસાન પહોંચ્યાની માહિતી સામે આવી હતી. જોકે, આવા અહેવાલોમાં દર્શાવવામાં આવેલી દરેક વિગતોની સત્તાવાર પુષ્ટિ અલગથી થવી જરૂરી છે.પર્વતીય વિસ્તારોમાં એક સ્થળે વરસાદી પાણીનો અચાનક વધારો બીજા સ્થળે રસ્તા, પુલ અથવા ઢાળ માટે જોખમ બની શકે છે. આથી ચમોલી જેવા જિલ્લામાં એકસાથે અનેક સ્થળોએ વહીવટી અને બચાવ તંત્રને સક્રિય રાખવાની જરૂરિયાત રહે છે. આ વખતે પણ ટનલની ઘટના બાદ જિલ્લા સ્તરે ઉપલબ્ધ મશીનરી અને માનવબળને બચાવ કાર્યમાં જોડવામાં આવ્યું છે. જિલ્લા વહીવટીતંત્રનું મુખ્ય ધ્યાન ટનલની અંદર રહેલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા પર કેન્દ્રિત છે.
ટનલ અકસ્માતોમાં સૌથી મોટો પડકાર શું?
ટનલની અંદર સર્જાતી દુર્ઘટનામાં બહારથી દેખાતી સ્થિતિ અને અંદરની વાસ્તવિક સ્થિતિમાં મોટો તફાવત હોઈ શકે છે. બહારથી માત્ર કાટમાળનો ઢગલો દેખાતો હોય, પરંતુ અંદર પાણીનો પ્રવાહ, હવાની અવરજવર, ઓક્સિજનની ઉપલબ્ધતા અને વધુ ભાગ તૂટી પડવાનો જોખમ બચાવદળ માટે ગંભીર પડકાર બની શકે છે. આ કારણે બચાવ અભિયાનમાં દરેક પગલું ગણતરીપૂર્વક ભરવું પડે છે. ભારે મશીનરીથી કાટમાળ દૂર કરતી વખતે અંદર રહેલા લોકોની સ્થિતિને ધ્યાનમાં લેવી પડે છે. બીજી તરફ સમય પસાર થવાથી જોખમ વધી શકે છે. પરિણામે બચાવદળોને ઝડપ અને સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડે છે. ચમોલીની હાલની કામગીરીમાં પણ પાણી અને કાટમાળ બંને મુખ્ય મુશ્કેલી બની રહ્યા છે. છતાં 16 કામદારોને બહાર કાઢવામાં મળેલી સફળતા રેસ્ક્યૂ ટીમો માટે મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ માનવામાં આવી રહી છે.
પરિવારજનોમાં ચિંતા, સમગ્ર રાજ્યની નજર ચમોલી પર
ટનલમાં કામ કરતા શ્રમિકોના પરિવારજનો માટે આ સમય અત્યંત ચિંતાજનક છે. એક તરફ અંદર ફસાયેલા લોકોની સ્થિતિ અંગે અનિશ્ચિતતા છે, તો બીજી તરફ સતત રેસ્ક્યૂ અપડેટની રાહ જોવાઈ રહી છે.સરકારે અસરગ્રસ્ત પરિવારોને શક્ય સહાય આપવા અધિકારીઓને સૂચના આપી છે. મુખ્યમંત્રી પણ અધિકારીઓ પાસેથી સતત માહિતી મેળવી રહ્યા છે. ચમોલીની આ ઘટનાએ ફરી એક વખત હિમાલયી વિસ્તારમાં મોટા બાંધકામ પ્રોજેક્ટ દરમિયાન આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને કામદારોની સલામતીનું મહત્વ રેખાંકિત કર્યું છે. ખાસ કરીને ચોમાસા દરમિયાન ટનલ અને પર્વતીય બાંધકામ સ્થળો પર જોખમનું સતત મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી બને છે.
હવે આગળ શું?
હાલની સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા ટનલમાં હજુ રહેલા કામદારોને શોધીને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની છે. બચાવદળો કાટમાળ દૂર કરી રહ્યા છે અને ટનલ સુધી પહોંચવાના શક્ય માર્ગો પર કામ કરી રહ્યા છે. NDRF, SDRF, Army, ITBP, પોલીસ, CISF અને જિલ્લા સ્તરની ટીમો સંકલન સાથે કામગીરી કરી રહી છે. બીજો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો ટનલની અંદરની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણમાં આવ્યા પછી શરૂ થશે. તેમાં અકસ્માતનું ચોક્કસ કારણ શોધવું, બાંધકામ સ્થળની સલામતીનું મૂલ્યાંકન કરવું, વરસાદ અને પાણીના પ્રવાહની ભૂમિકા તપાસવી તથા ભવિષ્યમાં આવી ઘટના ન બને તે માટે જરૂરી સુરક્ષા પગલાં નક્કી કરવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
પરંતુ તપાસ અને જવાબદારીનો પ્રશ્ન પછીનો છે. હાલ સૌથી અગત્યનું એક જ લક્ષ્ય છે—ટનલની અંદર રહેલા દરેક શ્રમિકને જીવિત અને સુરક્ષિત બહાર લાવવો.
ચમોલીની પર્વતીય ધરતી પર બનેલી આ ઘટના માત્ર એક બાંધકામ અકસ્માત નથી; તે આપત્તિ સમયે ઝડપી પ્રતિસાદ, શ્રમિક સુરક્ષા અને હિમાલયી વિસ્તારોમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ વચ્ચે સંતુલનની જરૂરિયાત અંગે પણ ગંભીર સંદેશ આપે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
