ગંદકી, સેમ્પલ ફેલ અને ખરાબ તેલ !
અમદાવાદમાં Food Safety પર AMCની લાલ આંખ
11 August 2026 Gujarat Updates Team: શહેરમાં નાગરિકોના આરોગ્ય સાથે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી કે ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોના ઉલ્લંઘન સામે અમદાવાદ મહાનગરપાલિકા (AMC)ના ફૂડ અને હેલ્થ વિભાગે ફરી એકવાર કડક વલણ અપનાવ્યું છે. શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં હાથ ધરાયેલા ચેકિંગ અને ફૂડ-સેફ્ટી નિરીક્ષણ દરમિયાન KFC, HL Frankie, Delhi 6 Paratha Point, Asian Bakery, Jay Somnath Tea Stall અને અન્ય એકમો સહિત કુલ છ ફૂડ બિઝનેસ યુનિટ સામે સીલિંગની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ કાર્યવાહીમાં ક્યાંક ખાદ્ય લાઇસન્સ અને હાઇજીનના નિયમોનો ભંગ સામે આવ્યો, તો ક્યાંક લેબોરેટરીમાં લેવાયેલા સેમ્પલમાં ખામી જણાઈ. દાણીલીમડાની Asian Bakeryમાંથી હજારો કિલો મેંદો-ખાંડનો જથ્થો જપ્ત થયો અને 220 કિલો બ્રેડ, બન તથા લોટનો નાશ કરાયો હોવાની માહિતી છે. બીજી તરફ KFCના એક આઉટલેટમાં વપરાતા કુકિંગ ઓઈલનું Total Polar Compounds (TPC) રીડિંગ 29.5 નોંધાતા કાર્યવાહી કરવામાં આવી. આ ઘટના માત્ર છ દુકાનો કે રેસ્ટોરન્ટ સામેની કાર્યવાહી નથી, પરંતુ અમદાવાદમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે AMCની વધતી જતી કડકાઈનો સંકેત પણ છે.
6 ફૂડ યુનિટ સામે AMCની લાલ આંખ
AMCના ફૂડ અને હેલ્થ વિભાગે Food Safety and Standards Act, 2006 તેમજ સંબંધિત મહાનગરપાલિકા કાયદા હેઠળ શહેરમાં ખાદ્ય એકમોની તપાસ હાથ ધરી હતી. હોટેલ, બેકરી, ફાસ્ટ-ફૂડ યુનિટ, ટી-સ્ટોલ અને અન્ય ખાદ્ય વ્યવસાયોની તપાસ દરમિયાન અધિકારીઓએ સ્વચ્છતા, લાઇસન્સ, ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા, સંગ્રહ પદ્ધતિ અને રસોડાની સ્થિતિ સહિતના મુદ્દાઓ તપાસ્યા.
આ કાર્યવાહીમાં અગાઉ લેવામાં આવેલા કેટલાક ફૂડ સેમ્પલ લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં નિર્ધારિત ધોરણો સાથે સુસંગત ન હોવાનું સામે આવ્યું હતું. કેટલાક એકમોમાં તપાસ વખતે અસ્વચ્છતા પણ જોવા મળતાં AMCએ સીલિંગ જેવા કડક પગલાં લીધા.
દાણીલીમડાની Asian Bakeryમાં ગંભીર બેદરકારી
આ કાર્યવાહીનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર દાણીલીમડાની Asian Bakery રહી. મળતી માહિતી મુજબ, બેકરી પાસે જરૂરી Food Safety licence અથવા registrationની સમસ્યા હતી. એટલું જ નહીં, તેના પેકેટ પર ખોટો લાઇસન્સ નંબર છપાયેલો હોવાનો પણ અધિકારીઓએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તપાસ દરમિયાન ઉત્પાદન વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં માખીઓ અને અન્ય જીવાતો જોવા મળ્યાની માહિતી છે. ખાદ્ય ઉત્પાદન સ્થળે જીવાતોની હાજરી અને ગંદકી Food Safetyના દૃષ્ટિકોણથી ગંભીર મુદ્દો છે, કારણ કે આવી સ્થિતિમાં તૈયાર થતી ખાદ્ય વસ્તુઓના દૂષિત થવાનું જોખમ વધી શકે છે.
AMCની ટીમે ત્યાંથી અંદાજે 5,700 કિલોગ્રામ મેંદો અને ખાંડ, જેની કિંમત લગભગ ₹1.95 લાખ હોવાનું જણાવાયું છે, જપ્ત કર્યું હતું. સાથે જ આશરે 220 કિલોગ્રામ બ્રેડ, બન અને લોટ, જેની કિંમત લગભગ ₹16,110 હોવાનું જણાવાયું છે, નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યવાહી એ પણ દર્શાવે છે કે ખાદ્ય સુરક્ષા માત્ર તૈયાર વાનગીની ગુણવત્તા પૂરતી મર્યાદિત નથી. કાચા માલનો સંગ્રહ, ઉત્પાદન વિસ્તારની સ્વચ્છતા, પેસ્ટ કંટ્રોલ, પેકેજિંગ અને લાઇસન્સિંગ પણ એટલા જ મહત્વના છે.
PM Foods પર પણ તંત્રની કાર્યવાહી
મસાલાના સેમ્પલને લઈને પણ AMCએ મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી કરી હતી. આપેલી માહિતી મુજબ Janaki Enterpriseના repacking unit સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. તેના Vatva retail outletમાંથી લેવાયેલા હળદરના પાવડરના સેમ્પલમાં starchનું પ્રમાણ વધુ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. ત્યારબાદ અધિકારીઓએ Kubernagar સ્થિત PM Foodsની તપાસ કરી, જેને સંબંધિત મસાલાનો repacker તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો હતો. તપાસ દરમિયાન હળદર, મરચું અને ધાણા પાવડર સહિત આશરે 548 કિલોગ્રામ મસાલાનો જથ્થો, જેની કિંમત અંદાજે ₹2.77 લાખ હોવાનું જણાવાયું છે, સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો હતો. વધુ પરીક્ષણ માટે તાજા સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા છે.અહીં પણ અંતિમ ગુણવત્તા અંગેનો નિર્ણય લેબોરેટરી પરીક્ષણ અને સત્તાવાર કાયદાકીય પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે. માત્ર શંકાસ્પદ જથ્થો અટકાવવો એટલે તે આપમેળે ભેળસેળયુક્ત સાબિત થઈ ગયો એવો અર્થ થતો નથી.
HL Frankie, Jay Somnath Tea Stall અને Delhi 6 Paratha Point પર કાર્યવાહી
શહેરના જાણીતા ફૂડ પોઇન્ટ્સ પણ AMCની કાર્યવાહીમાં આવ્યા છે. HL Frankie, Navrangpura, Jay Somnath Tea Stall, Geeta Mandir અને Delhi 6 Paratha Point, Navrangpura સામે અગાઉ લેવામાં આવેલા ફૂડ સેમ્પલના લેબોરેટરી પરિણામોને આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. આ ત્રણ કેસમાં અનુક્રમે butter, maska અને medium-fat paneerના સેમ્પલનો ઉલ્લેખ છે. સેમ્પલને “analogue” તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી છે અને સ્થળ પર હાઇજીન સંબંધિત ખામીઓ પણ જોવા મળી હોવાનું જણાવાયું છે. આ એકમો અંગે ઉપલબ્ધ ઓનલાઇન લિસ્ટિંગ્સ પણ દર્શાવે છે કે HL Frankieના અમદાવાદમાં વિવિધ outlets છે, જ્યારે Delhi 6 Paratha Point Navrangpuraમાં North Indian food અને paratha માટે listed છે. આથી ગ્રાહકો માટે પણ સંદેશ સ્પષ્ટ છે કે માત્ર લોકપ્રિયતા, ગ્રાહકોની સંખ્યા અથવા બ્રાન્ડની ઓળખ ખાદ્ય સુરક્ષાની ગેરંટી નથી. દરેક food businessએ નિયમિત રીતે hygiene, storage અને ingredient quality જાળવવી જરૂરી છે.
KFCના કુકિંગ ઓઈલમાં TPC 29.5: શું છે આ ટેસ્ટ?
આ સમગ્ર કાર્યવાહીમાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલો મુદ્દો KFCના Prahladnagar Garden નજીક આવેલા Sapphire Foods India Pvt. Ltd.ના outlet સાથે જોડાયેલો છે.AMCની તપાસ દરમિયાન ફ્રાઇડ ચિકન અને અન્ય વસ્તુઓ માટે વપરાતા cooking oilનું TPC reading 29.5 નોંધાયું હોવાનું જણાવાયું છે. આ રીડિંગ FSSAI દ્વારા નિર્ધારિત વપરાયેલા cooking oil માટેની મહત્તમ મર્યાદા કરતાં વધારે છે. FSSAI મુજબ used vegetable oilમાં Total Polar Compounds 25%થી વધુ હોય તો તે તેલ frying માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય નહીં. FSSAIએ repeated frying અને reheating ટાળવા તથા ઉપયોગમાં લેવાયેલા તેલને food chainમાંથી દૂર કરવા માટે RUCO એટલે કે Repurpose Used Cooking Oil પહેલ પણ અમલમાં મૂકી છે. આ સંદર્ભમાં 29.5નું રીડિંગ 25%ની મર્યાદા કરતાં 4.5 percentage points વધારે છે. એટલે AMCની કાર્યવાહીનો મુખ્ય આધાર માત્ર “તેલ જૂનું લાગતું હતું” એવો દૃશ્ય આધાર નહીં, પરંતુ માપવામાં આવેલ TPC સ્તર પણ છે.
FSSAIના માર્ગદર્શન મુજબ cooking oilને વારંવાર ગરમ કરવાથી તેના ગુણધર્મોમાં ફેરફાર થાય છે અને polar compounds બને છે. તેથી મોટા food businesses માટે oil usage અને disposalનું યોગ્ય monitoring જરૂરી બને છે.
અમદાવાદમાં cooking oil અંગે AMC પહેલેથી જ કડક
KFCની કાર્યવાહી અલગ ઘટના તરીકે જોવી યોગ્ય નહીં બને. અમદાવાદમાં cooking oilના repeated use સામે AMC પહેલેથી જ enforcement વધારી ચૂક્યું છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ AMCએ વિવિધ વિસ્તારોમાં 27 food establishmentsને cooking oilના પુનઃઉપયોગ અને TPC monitoring સંબંધિત notices આપ્યા હતા. ખાસ કરીને દરરોજ 50 લિટરથી વધુ edible oil વાપરતા food establishmentsને FSSAIના નિયમોનું પાલન કરવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. વધુમાં, 2026માં AMCએ મોટા food outlets માટે TPC testingને વધુ વ્યવસ્થિત બનાવવા તરફ પણ પગલાં લીધાં છે. અહેવાલ મુજબ દરરોજ 50 લિટર કે તેથી વધુ તેલ વાપરતા 43 મોટા food unitsને TPC tester રાખવા અને oil usage/disposalનો રેકોર્ડ જાળવવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હતી આથી KFC કેસ શહેરમાં food-oil monitoring અંગે AMCના મોટા enforcement frameworkનો ભાગ પણ બની શકે છે.
AMCની કાર્યવાહીનો વ્યાપ સતત વધી રહ્યો છે
2026માં અમદાવાદમાં Food Departmentની કાર્યવાહી સતત જોવા મળી રહી છે. જાન્યુઆરીમાં AMCએ 1,485 food establishmentsનું inspection, 570 food samplesનું collection અને 1,126 કિલોગ્રામ તથા 1,318 લિટર જેટલા અસ્વસ્થ/અસુરક્ષિત ખાદ્ય પદાર્થોના destructionની માહિતી જાહેર થઈ હતી. મે 1થી 18 દરમિયાનની બીજી મોટી કાર્યવાહી દરમિયાન 865 food unitsનું inspection, 522 notices અને 572 samplesમાંથી 22 non-compliant samples મળ્યા હતા. આ અભિયાનમાં 7 unitsને “unsafe” તરીકે વર્ગીકૃત થયેલા સેમ્પલ સહિત કુલ સાત એકમો સીલ કરવામાં આવ્યા હતા અને આશરે 4,218 કિલોગ્રામ food stock, અંદાજે ₹10.91 લાખની કિંમતનો, જપ્ત કરાયો હતો. એપ્રિલમાં પણ AMCએ 452 food units તપાસી 235ને notices આપ્યા હતા અને બે એકમોને ગંભીર ઉલ્લંઘન બદલ સીલ કર્યા હતા.આ આંકડા દર્શાવે છે કે અમદાવાદમાં food safety enforcement હવે માત્ર તહેવારો દરમિયાન થતી occasional checking પૂરતી રહી નથી, પરંતુ વર્ષભરની regulatory activity બની રહી છે.
માત્ર મોટા બ્રાન્ડ નહીં, નાના વેપારીઓ પર પણ નજર
AMCની તાજેતરની કામગીરીમાં એક મહત્વનો સંદેશ એ છે કે કાર્યવાહી માત્ર મોટા રેસ્ટોરન્ટ કે જાણીતી બ્રાન્ડ સુધી મર્યાદિત નથી. બેકરી, ચા સ્ટોલ, dairy products, street food, spice repackers, fast-food outlets અને restaurants—તમામ પ્રકારના food businesses AMCના surveillance હેઠળ છે. 2025માં પણ AMCએ પાંચ food outletsને hygiene અને food safety violations માટે સીલ કર્યા હતા, જેમાં કેટલાક establishments પાસે જરૂરી FSSAI licence ન હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આથી food business ચલાવતા વેપારીઓ માટે ત્રણ બાબતો અત્યંત મહત્વની બની જાય છે—valid FSSAI licence/registration, prescribed hygiene standards અને food samplesની ગુણવત્તા.
ગ્રાહકો માટે પણ ચેતવણી
આ કાર્યવાહીઓ પછી ગ્રાહકો માટે પણ કેટલાક સાવચેતીના સંકેતો મહત્વના બની જાય છે. રેસ્ટોરન્ટ કે food outletમાં અતિશય ગંદકી, ખુલ્લામાં પડેલો ખોરાક, જીવાતો, અસ્વચ્છ cooking area, વારંવાર કાળો થતો cooking oil અથવા યોગ્ય refrigeration વિના dairy products દેખાય તો ગ્રાહકોએ સાવચેત રહેવું જોઈએ. ખાસ કરીને paneer, butter, milk products, spices અને fried food જેવી વસ્તુઓમાં storage અને temperature control અત્યંત મહત્વનું છે. ગ્રાહકો કોઈ ગંભીર food safety સમસ્યા જોવે તો સ્થાનિક food safety authorities સુધી ફરિયાદ પહોંચાડી શકે છે. બીજી તરફ food operatorsએ ગ્રાહક ફરિયાદને માત્ર reputational issue તરીકે નહીં પરંતુ food safety compliance issue તરીકે જોવાની જરૂર છે.
“લોકપ્રિય” એટલે “સુરક્ષિત” નહીં
અમદાવાદમાં KFC, HL Frankie અથવા Delhi 6 Paratha Point જેવા નામો સામે કાર્યવાહી થવાથી એક મોટો consumer lesson પણ સામે આવે છે—food safety brand sizeથી નક્કી થતી નથી. મોટું outlet હોય કે નાની દુકાન, દરેક food business માટે મૂળભૂત નિયમો એકસરખા છે: સ્વચ્છ રસોડું, સુરક્ષિત કાચો માલ, યોગ્ય storage, valid licence, યોગ્ય labelling અને નિયમિત hygiene controls. તે જ રીતે, કોઈ એક outlet સામે કાર્યવાહી થઈ હોવાનો અર્થ સમગ્ર brandના તમામ outlets ખોટા છે એવો નિષ્કર્ષ કાઢવો પણ યોગ્ય નથી. કાર્યવાહી ચોક્કસ premises અને ચોક્કસ inspection findings સાથે જોડાયેલી હોય છે.
AMCનો આગામી પ્લાન: તહેવારો પહેલાં વધુ કડકાઈ?
તહેવારો અને મોટા જાહેર સમારંભોના સમયગાળામાં શહેરમાં food consumption વધે છે. મીઠાઈ, નાસ્તા, bakery products, dairy items, spices અને ready-to-eat foodની માંગ વધતી હોવાથી food safety monitoring વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. AMCએ અગાઉના અભિયાનોમાં પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાદ્ય વ્યવસાયોમાં hygiene અને food safety standardsના પાલન પર નજર રાખવામાં આવશે. 2026ના સતત enforcement trendને જોતા આગામી સમયમાં પણ surprise inspections, sample collection અને noticesની સંખ્યા વધવાની શક્યતા છે. આ સ્થિતિમાં વેપારીઓ માટે inspectionની રાહ જોવાને બદલે self-compliance audit કરવો વધુ સમજદારીભર્યું છે.
કાયદાનો ડર નહીં, food safetyની જવાબદારી જરૂરી
ફૂડ સેફ્ટી નિયમોનો મૂળ હેતુ માત્ર દુકાન સીલ કરવો કે દંડ વસૂલવો નથી. તેનો હેતુ ગ્રાહક સુધી પહોંચતું ખોરાક સુરક્ષિત રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. એક તરફ AMCનું enforcement જરૂરી છે, તો બીજી તરફ food business operatorsની self-regulation પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. Cooking oil માટે TPC monitoring, used oilનું યોગ્ય disposal, pest control records, refrigerator temperature logs, raw material invoices અને FSSAI documentation જેવી પ્રક્રિયાઓ નિયમિત રાખવામાં આવે તો ઘણી ગંભીર ખામીઓ પહેલેથી જ અટકાવી શકાય છે.
KFCના TPC 29.5ના કેસથી ખાસ કરીને મોટા food outletsને એ સંદેશ મળે છે કે cooking oilનું monitoring હવે માત્ર આંતરિક kitchen practice નહીં, પરંતુ regulatory complianceનો પણ મહત્વનો ભાગ બની રહ્યું છે. FSSAIનું વર્તમાન માળખું used cooking oilમાં 25% TPCની મર્યાદા સ્પષ્ટ રીતે નક્કી કરે છે.
થાળીમાં સ્વાદ સાથે સુરક્ષા પણ જરૂરી
અમદાવાદમાં છ food units સામે થયેલી કાર્યવાહી શહેરના food safety landscape માટે મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે. Asian Bakeryમાં hygiene અને licensing સંબંધિત ગંભીર મુદ્દાઓ, PM Foods સાથે જોડાયેલ spice testing, કેટલાક food outletsના laboratory findings અને KFCના cooking oilમાં 29.5 TPCનું reading—આ તમામ કેસ એક જ વાત તરફ ધ્યાન દોરે છે: ખોરાકની ગુણવત્તા સાથે કોઈ સમાધાન ચલાવી શકાય નહીં.
AMCની તાજેતરની કાર્યવાહી દર્શાવે છે કે શહેરમાં food safety enforcement સતત વધી રહ્યું છે. 2026 દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં મોટા પાયે inspections, sample collection, notices, seizures અને sealing કાર્યવાહી થઈ છે.
હવે જવાબદારી માત્ર તંત્રની નથી. વેપારીઓએ નિયમોનું પાલન કરવું અને ગ્રાહકોએ પણ food hygiene અંગે જાગૃત રહેવું જરૂરી છે. કારણ કે ગ્રાહકની થાળીમાં પહોંચતા દરેક કોળિયામાં સ્વાદ જેટલી જ મહત્વની વસ્તુ છે—સલામતી.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
