સિંગતેલ અને કપાસિયા તેલ ફરી મોંઘા
તહેવારો પહેલાં મોંઘવારીનો મોટો ઝટકો!
15 July 2026 Gujarat Updates Team: રાજકોટ સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ફરી એક વખત ખાદ્યતેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળતાં તહેવારોની તૈયારીઓ કરી રહેલા પરિવારો માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. ઘરેલુ બજેટનો સૌથી મહત્વનો ભાગ ગણાતા રસોઈના તેલના ભાવમાં સતત વધારા વચ્ચે ગૃહિણીઓ, નાના વેપારીઓ અને ફરસાણ ઉત્પાદકો પર વધારાનો આર્થિક બોજો આવ્યો છે. બજારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં થયેલા ભાવવધારાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખાદ્યતેલનો વેપાર હજુ પણ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળોના ભારે પ્રભાવ હેઠળ છે.
વેપારી વર્તુળોમાંથી પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, રાજકોટના હોલસેલ તેલ બજારમાં 15 કિલોના સિંગતેલના ડબ્બામાં અંદાજે રૂ.50નો વધારો નોંધાયો છે. જેના કારણે બજારમાં સિંગતેલનો ડબ્બો આશરે રૂ.2820 સુધી પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ કપાસિયા તેલના ડબ્બામાં પણ રૂ.30નો વધારો થતાં તેની કિંમત આશરે રૂ.2670 સુધી પહોંચી હોવાનું વેપારીઓ જણાવે છે. સતત વધી રહેલા ભાવને કારણે ગ્રાહકો ખરીદી કરતાં પહેલાં બે વાર વિચારવા મજબૂર બન્યા છે.
માત્ર સિંગતેલ જ નહીં, અન્ય તેલ પણ મોંઘા
બજારની સ્થિતિ જોવામાં આવે તો માત્ર સિંગતેલ અને કપાસિયા તેલ પૂરતા જ ભાવ વધ્યા નથી. સૂર્યમુખી તેલ, પામોલીન, સોયાબીન તેલ અને મકાઈના તેલમાં પણ ધીમે ધીમે ભાવમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. જેના કારણે રસોડામાં ઉપયોગમાં લેવાતા લગભગ તમામ પ્રકારના ખાદ્યતેલ હવે અગાઉ કરતાં મોંઘા બન્યા છે.
ખાદ્યતેલના વેપારીઓનું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેજિટેબલ ઓઇલના ભાવમાં આવેલી અસ્થિરતા, આયાતમાં ઘટાડો તથા સ્થાનિક સ્તરે કાચા માલની ઉપલબ્ધતામાં રહેલા પડકારોનો સીધો પ્રભાવ ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહ્યો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાતી ખાદ્યતેલથી પૂરો કરે છે, તેથી વૈશ્વિક બજારમાં થતી હલચલનો સ્થાનિક ભાવ પર તરત જ અસર થાય છે.
રાજકોટ માર્કેટ યાર્ડમાં મગફળીના ભાવની સ્થિતિ
રાજકોટ એશિયાના મહત્વના મગફળી વેપાર કેન્દ્રોમાંનું એક ગણાય છે. છેલ્લા દિવસોમાં રાજકોટ APMCમાં મગફળીના ભાવમાં ખાસ મોટી તેજી જોવા મળી નથી. ઉપલબ્ધ બજાર આંકડા મુજબ મગફળીનો મોડલ ભાવ પ્રતિ ક્વિન્ટલ અંદાજે રૂ.6815ની આસપાસ નોંધાયો હતો. એટલે કે કાચા માલના સ્થાનિક ભાવમાં ખૂબ મોટો ઉછાળો ન હોવા છતાં તૈયાર તેલના ભાવમાં વધારો નોંધાતા વેપારીઓ વૈશ્વિક બજાર, રિફાઇનિંગ ખર્ચ, લોજિસ્ટિક્સ તથા સપ્લાય ચેઇનને મુખ્ય જવાબદાર ગણાવી રહ્યા છે.
આયાતમાં ઘટાડો પણ બન્યો કારણ
તાજેતરના વેપાર આંકડાઓ દર્શાવે છે કે દેશમાં જૂન મહિનામાં ખાદ્યતેલની આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. ઓછી આયાતના કારણે સ્થાનિક બજારમાં ઉપલબ્ધતા પર અસર પડી રહી છે, જેના કારણે ભાવને વધુ ટેકો મળી રહ્યો છે. જો આગામી મહિનાઓમાં આયાતમાં ખાસ વધારો નહીં થાય તો બજારમાં ભાવમાં વધુ અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે.
તહેવારો પહેલાં વધતી માંગ
ગુજરાતમાં શ્રાવણથી લઈને જન્માષ્ટમી, રક્ષાબંધન, ગણેશ ચતુર્થી, નવરાત્રી અને દિવાળી સુધી સતત તહેવારોની મોસમ રહેતી હોવાથી ખાદ્યતેલની માંગમાં કુદરતી રીતે વધારો થાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ઘરોમાં વિવિધ પ્રકારની મીઠાઈ, નાસ્તા, ફરસાણ અને તળેલી વાનગીઓનું પ્રમાણ વધતું હોય છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ હાલમાં જ ગ્રાહકો તહેવારોને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉથી ખરીદી શરૂ કરી રહ્યા છે. માંગમાં વધારો અને સપ્લાયમાં અનિશ્ચિતતા બંને મળીને ભાવને વધુ ઊંચા લઈ જઈ રહ્યા છે.
ગૃહિણીઓનું ગણિત બગડ્યું
ઘણા પરિવારોમાં દર મહિને સૌથી મોટો ખર્ચ કરિયાણા અને રસોઈના તેલ પાછળ થાય છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી દાળ, મસાલા, શાકભાજી અને દૂધ પછી હવે ખાદ્યતેલના ભાવમાં ફરી વધારો થતાં માસિક બજેટનું આયોજન મુશ્કેલ બન્યું છે. ઘણી ગૃહિણીઓ હવે તેલનો ઉપયોગ મર્યાદિત કરવાની સાથે તળેલી વાનગીઓનું પ્રમાણ ઘટાડવાનો વિચાર કરી રહી છે. કેટલાક પરિવારો બ્રાન્ડેડ તેલને બદલે સસ્તા વિકલ્પો તરફ વળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
ફરસાણ ઉદ્યોગ પર પણ અસર
રાજકોટ, જામનગર, મોરબી, ગોંડલ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ફરસાણ અને નાસ્તા ઉદ્યોગનું મોટું નેટવર્ક કાર્યરત છે. ખાદ્યતેલ આ ઉદ્યોગ માટે સૌથી મહત્વનું કાચું માલ ગણાય છે.તેલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે ઉત્પાદકો સામે બે વિકલ્પ ઉભા થયા છે—કિંમત વધારવી અથવા નફામાં ઘટાડો સ્વીકારવો. ઘણા ઉત્પાદકો હાલ જૂના સ્ટોકના આધારે વેચાણ કરી રહ્યા છે પરંતુ જો ભાવમાં તેજી યથાવત રહેશે તો આગામી દિવસોમાં ગાંઠિયા, સેવ, ભજીયા, ફાફડા અને અન્ય ઉત્પાદનોના ભાવમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.
નાના વેપારીઓની મુશ્કેલી
નાના કરિયાણા વેપારીઓનું કહેવું છે કે ગ્રાહકો વારંવાર ભાવ અંગે પ્રશ્નો પૂછે છે પરંતુ હોલસેલ બજારમાં જ દર બે-ત્રણ દિવસે ભાવ બદલાતા હોવાથી તેઓ પણ મૂંઝવણમાં છે. ઊંચા ભાવે માલ ખરીદ્યા પછી જો ભાવમાં ઘટાડો થાય તો નુકસાન સહન કરવું પડે છે, જ્યારે સતત ભાવ વધે તો ગ્રાહકો ખરીદી ઘટાડે છે.
વૈશ્વિક બજાર પર નજર
ખાદ્યતેલના વેપાર સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પામ ઓઇલ, સોયાબીન ઓઇલ અને સનફ્લાવર ઓઇલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, ઉત્પાદન કરનારા દેશોની નીતિઓ, હવામાનની સ્થિતિ, પરિવહન ખર્ચ તથા જીઓપોલિટિકલ પરિસ્થિતિઓ ભાવ નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતમાં આમાંથી મોટા પ્રમાણમાં આયાત થતી હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની દરેક હિલચાલ સ્થાનિક ગ્રાહકો સુધી પહોંચી જાય છે.
આગામી દિવસોમાં શું?
વેપારી વર્ગનું માનવું છે કે જો આયાતમાં સુધારો થશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ સ્થિર રહેશે તો સ્થાનિક બજારમાં પણ રાહત મળી શકે છે. પરંતુ જો સપ્લાયમાં અડચણો ચાલુ રહેશે અથવા તહેવારોને કારણે માંગ વધુ વધશે તો ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
ગ્રાહકો માટે શું સલાહ?
બજાર નિષ્ણાતોના મતે ગ્રાહકોએ અફવાઓના આધારે એકસાથે મોટી ખરીદી કરવાને બદલે જરૂરિયાત મુજબ ખરીદી કરવી વધુ યોગ્ય રહેશે. સાથે જ વિવિધ બ્રાન્ડ અને ગુણવત્તાની સરખામણી કરીને ખરીદી કરવાથી થોડો ખર્ચ બચાવી શકાય છે. તહેવારો પહેલાં માંગ વધતી હોવાથી અગાઉથી આયોજન કરવું પણ ફાયદાકારક બની શકે છે.
સરકાર સામે પડકાર
ખાદ્ય મોંઘવારીને નિયંત્રિત રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ આયાત શુલ્કમાં રાહત જેવા પગલાં લીધા હતા. તેમ છતાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિ બદલાતાં સ્થાનિક બજારમાં ફરી દબાણ સર્જાયું છે. હવે ગ્રાહકોની નજર સરકારના આગામી પગલાં તથા આયાત સંબંધિત નીતિઓ પર રહેશે, કારણ કે તેના આધારે આગામી મહિનાઓમાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં સ્થિરતા આવે કે નહીં તે નક્કી થશે.
રાજકોટ સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં ફરી આવેલી તેજીએ સામાન્ય પરિવારોના રસોડા પર સીધી અસર કરી છે. સિંગતેલ અને કપાસિયા તેલના ભાવમાં થયેલો તાજેતરનો વધારો માત્ર ગૃહિણીઓ જ નહીં પરંતુ ફરસાણ ઉદ્યોગ, નાના વેપારીઓ અને ખાદ્ય વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા હજારો લોકોને અસર કરી રહ્યો છે. તહેવારોની મોસમ નજીક આવતાં માંગમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે, ત્યારે બજારની આગામી દિશા મુખ્યત્વે આયાત, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિ અને સ્થાનિક સપ્લાય પર નિર્ભર રહેશે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
