RBIનો મોટો નિર્ણય: વિદેશી રેમિટન્સ જલ્દી થશે ક્રેડિટ

Ahmedabad , 10 April 2026: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (Reserve Bank of India) એ વિદેશથી આવતી રકમ અને ફોરેક્સ સિસ્ટમને વધુ ઝડપી અને પારદર્શક બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. આ પગલાંનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી રેમિટન્સ (foreign inward remittance)ના વિલંબને ઘટાડીને ગ્રાહકોને ઝડપી સેવા આપવાનો છે. તાજેતરના નિર્દેશો અનુસાર, જો વિદેશથી મોકલેલી રકમ ફોરેક્સ માર્કેટના કાર્યકાળ દરમિયાન બેંકને મળે છે તો તતે જ દિવસે ગ્રાહકના ખાતામાં ક્રેડિટ કરવી ફરજિયાત રહેશે. જ્યારે બજાર સમય પછી રકમ મળે છે, ત્યારે તે આગલા કાર્યકારી દિવસે સવારે જમા કરવી પડશે. સાથે જ બેંકોને ગ્રાહકોને રેમિટન્સ મળ્યા અંગે તાત્કાલિક જાણ કરવાની પણ ફરજ આપવામાં આવી છે.

નવા નિયમોના મુખ્ય મુદ્દા

Same-Day Credit સિસ્ટમ

• માર્કેટ સમય દરમિયાન મળેલી વિદેશી રકમ તે જ દિવસે જમા કરવી પડશે
• માર્કેટ સમય પછીની રકમ આગામી દિવસે ક્રેડિટ થશે

તરત જ ગ્રાહકને જાણ

• પૈસા મળતા જ SMS/ડિજિટલ નોટિફિકેશન ફરજિયાત
• ઓફિસ સમય પછી માહિતી મળે તો બીજા દિવસે સવારે જાણ

Real-Time Processing તરફ પગલું

• બેંકોને રિયલ-ટાઈમ અથવા ઓછામાં ઓછું કલાકદીઠ ડેટા અપડેટ કરવું પડશે
• STP (Straight Through Processing) અપનાવવાની સલાહ

ડિજિટલ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ

• ગ્રાહકો પોતાના પૈસાની સ્થિતિ ઓનલાઇન જોઈ શકશે
• ટ્રાન્ઝેક્શન સ્ટેટસ લાઈવ ટ્રેકિંગ શક્ય બનશે

અત્યાર સુધી વિદેશથી આવતી રકમને બેંકિંગ પ્રક્રિયાને કારણે 1 થી 3 દિવસ સુધી વિલંબ થતો હતો, જેના કારણે પરિવારજનોને આર્થિક મુશ્કેલી પડતી હતી. નાના વેપારીઓની કેશફ્લો સમસ્યા થતી હતી. જેના કારણે વિદેશી રેમિટન્સ સિસ્ટમમાં વિશ્વાસ ઘટતો હતો. RBIનું માનવું છે કે આ નવા નિયમોથી ટ્રાન્ઝેક્શન વધુ ઝડપી બનશે, પારદર્શિતા વધશે અને ભારતની પેમેન્ટ સિસ્ટમ વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનશે

બેંકો માટે મોટા ફેરફારો

• રિયલ-ટાઈમ ડેટા અપડેટ સિસ્ટમ ફરજિયાત
• ઓટોમેટેડ ક્લિયરિંગ (STP) અપનાવવું પડશે
• nostro account reconciliation વધુ ઝડપથી કરવું પડશે (કેટલાક કેસમાં 1 કલાકમાં)
• ટેક્નોલોજી અપગ્રેડ માટે લગભગ 6 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે

ફોરેક્સ માર્કેટ સંબંધિત વધારાની કડકાઈ (અહેવાલ મુજબ)
કેટલાક રિપોર્ટ્સ મુજબ RBI એ ફોરેક્સ માર્કેટમાં અસ્થિરતા ઘટાડવા માટે પણ પગલાં લીધા છે, જેમાં:

• ડેરિવેટિવ ટ્રેડિંગ પર વધુ નિયંત્રણ
• સ્પેક્યુલેશન ઘટાડવા માટે નિયમો કડક બનાવાયા
• બેંકોના ઓપન પોઝિશન પર મર્યાદા લાગુ કરાઈ

નવા RBI નિયમો ભારતના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં મોટો બદલાવ લાવી શકે છે. વિદેશથી આવતી રકમ હવે વધુ ઝડપથી અને પારદર્શક રીતે ગ્રાહકો સુધી પહોંચશે, જે ખાસ કરીને NRI પરિવાર અને નાના વેપારીઓ માટે મોટી રાહત સાબિત થશે.

www.gujaratupdates.com