સ્માર્ટ સિટી કે ખાડા સિટી?
2026-27 માટે AMC નું બજેટ ₹18,518 કરોડ પણ નાગરિકો માટે સુવિધાનો અભાવ
30 July 2026 Gujarat Updates Team: દેશના સૌથી ઝડપથી વિકસતા શહેરોમાં સ્થાન ધરાવતું અને ગુજરાતનું આર્થિક હબ ગણાતું અમદાવાદ આજે ચોમાસાની સિઝનમાં રસ્તાઓની બિસમાર હાલતને કારણે ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યું છે. એક તરફ સ્માર્ટ સિટી, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફ્લાયઓવર, રિવરફ્રન્ટ અને વર્લ્ડ ક્લાસ સુવિધાઓના દાવા કરવામાં આવે છે, જ્યારે બીજી તરફ શહેરના મુખ્ય રસ્તાઓ પર પડેલા ખાડાઓ, અચાનક સર્જાતા ભૂવા (Sinkholes), રોડ સબસિડન્સ, તૂટેલા વોક-વે અને પાણી ભરાવાની સમસ્યા વિકાસના દાવાઓ પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરી રહી છે.
ચોમાસાના થોડાક જ વરસાદ બાદ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં રોડ તૂટી જવા, ડામર ઉખડી જવા અને મોટા ખાડાઓ પડવાના બનાવો સામે આવ્યા છે. પરિણામે રોજિંદા મુસાફરી કરતા લાખો નાગરિકો માટે રસ્તા હવે માત્ર અસુવિધા નહીં પરંતુ જીવલેણ જોખમ બની ગયા છે.
સહજાનંદ કોલેજ ક્રોસિંગ પાસે ખુલ્લો ભૂવો, પાંચ દિવસ સુધી કાર્યવાહી નહીં
તાજેતરમાં શહેરના અતિ વ્યસ્ત એવા સહજાનંદ કોલેજ ક્રોસિંગ પાસે મુખ્ય માર્ગ પર મોટો અને જોખમી ભૂવો પડ્યો હતો. શહેરના સૌથી વધુ ટ્રાફિક ધરાવતા માર્ગોમાંના એક એવા આ રસ્તા પર ભૂવો પડતા હજારો વાહનચાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. સ્થાનિકોનો આક્ષેપ છે કે ભૂવો પડ્યાના ઘણા દિવસો સુધી માત્ર બેરિકેડ મૂકીને તંત્રએ જવાબદારી પૂર્ણ કરી હોય તેવો અભિગમ અપનાવ્યો હતો. કાયમી સમારકામમાં થયેલા વિલંબને કારણે સવારે અને સાંજે ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
દ્વિચકી વાહનચાલકો, ઓટોરિક્ષા ચાલકો અને સ્કૂલ વાહનો માટે આ ભૂવો સતત અકસ્માતનું જોખમ બની ગયો હતો. વરસાદી પાણી ભરાયેલા હોય અથવા રાત્રિના સમયે ભૂવો દેખાતો ન હોવાથી ગંભીર અકસ્માત સર્જાય તેવી ભીતિ સ્થાનિકોએ વ્યક્ત કરી હતી.
આનંદનગર લેકફ્રન્ટનો વોક-વે ધસી પડ્યો
શહેરના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા આનંદનગર લેકફ્રન્ટ ખાતે બનાવવામાં આવેલ વોક-વેનો એક ભાગ વરસાદ બાદ ધસી પડ્યો હતો. મોર્નિંગ અને ઈવનિંગ વોક માટે આવતા લોકો માટે આ સ્થળ જોખમી બની ગયું છે. વોક-વેમાં પડેલા ગાબડાને કારણે કોઈ વ્યક્તિ તળાવ તરફ ખાબકી જાય તેવી ભીતિ સ્થાનિકો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
મકરબા ગાર્ડનનો સિન્થેટિક ટ્રેક પણ વરસાદમાં નિષ્ફળ
મકરબા ગાર્ડનમાં લાખો રૂપિયાના ખર્ચે બનાવવામાં આવેલ સિન્થેટિક વોક-વે એક જ વરસાદમાં ઉખડી જતાં લોકોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી છે.ટ્રેકના પોપળા ઉખડી ગયા, પેવર બ્લોક્સ ખસી ગયા અને ચાલવા માટેનો માર્ગ અસુરક્ષિત બની ગયો. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે જો થોડા જ વરસાદમાં આ સ્થિતિ થાય તો બાંધકામની ગુણવત્તા અંગે તપાસ અનિવાર્ય છે.
સિંધુભવન રોડ: પોશ વિસ્તાર પણ ખાડાઓથી અછૂતો નહીં
અમદાવાદના સૌથી પ્રીમિયમ ગણાતા સિંધુભવન રોડની હાલત પણ ચોમાસામાં ચિંતાજનક બની ગઈ છે. કોર્પોરેટ ઓફિસો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને કોમર્શિયલ ઝોન ધરાવતા આ માર્ગ પર વરસાદ બાદ અનેક સ્થળોએ રોડની સપાટી ઊખડી જવી, ડામર બેસી જવું અને ખાડાઓ પડવાની ફરિયાદો સામે આવી છે. દરરોજ હજારો વાહનોની અવરજવર ધરાવતા આ માર્ગ પર થોડા જ દિવસોમાં ફરી-ફરી સમારકામ કરવાની ફરજ પડતી હોવાને કારણે સ્થાનિક વેપારીઓ અને વાહનચાલકોમાં નારાજગી જોવા મળી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ સિંધુભવન રોડની તસવીરો અને વીડિયો શેર કરીને લોકો રસ્તાઓની ગુણવત્તા અંગે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.
માત્ર એકાદ વિસ્તાર નહીં, આખું શહેર ખાડાઓથી ઘેરાયું
અમદાવાદના અનેક મુખ્ય માર્ગો પર ખાડાઓ અને રોડ ડેમેજની સમસ્યા દિવસેને દિવસે ગંભીર બની રહી છે. શહેરના એસ.જી. હાઇવે, સિંધુભવન રોડ, પ્રહલાદનગર રોડ, સરખેજ-ગાંધીનગર હાઇવેના કેટલાક ભાગો, સાયન્સ સિટી રોડ, બોપલ-ઘુમા રોડ, શેલા રોડ, મકરબા રોડ, વસ્ત્રાપુર, મેમનગર, સેટેલાઇટ, થલતેજ, ગોટા, ચાંદખેડા, પાલડી, વાસણા, નારણપુરા, નરોડા, નિકોલ, ઓઢવ, મણિનગર, ઇસનપુર, હાટકેશ્વર, ઘોડાસર, ન્યૂ રાણીપ અને ચાંદલોડિયા સહિતના વિસ્તારોમાં વરસાદ બાદ રસ્તાઓની હાલત ચિંતાજનક બની હોવાનું સ્થાનિકો જણાવી રહ્યા છે. અનેક સ્થળોએ ડામર ઊખડી જવાથી મોટા ખાડાઓ પડી ગયા છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં રોડની સપાટી બેસી જતાં વાહનચાલકોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ખાસ કરીને પીક અવર્સ દરમિયાન આવા બિસમાર રસ્તાઓના કારણે ટ્રાફિક જામ, વાહનોને નુકસાન અને અકસ્માતનું જોખમ વધી જાય છે. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે શહેરમાં પાણીની લાઇન, ગટર, ગેસ પાઇપલાઇન, ફાઇબર કેબલ અને વીજળી સંબંધિત વિવિધ કામો માટે રસ્તાઓ વારંવાર ખોદવામાં આવે છે, પરંતુ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ તેનું વૈજ્ઞાનિક અને ગુણવત્તાસભર પુનઃસ્થાપન કરવામાં આવતું નથી. પરિણામે થોડા જ સમયમાં ડામર બેસી જાય છે, રોડ ધસી પડે છે અને ખાડાઓનું સામ્રાજ્ય ફરી ઉભું થઈ જાય છે, જેના કારણે દર ચોમાસે અમદાવાદના નાગરિકોને એ જ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે.
પ્રી-મોનસૂન કામગીરીના દાવા સામે વાસ્તવિકતા
દર વર્ષે ચોમાસા પહેલાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા પ્રી-મોનસૂન કામગીરીના મોટા દાવા કરવામાં આવે છે. ડ્રેનેજ સફાઈ, રોડ રિપેરિંગ, ખાડા પુરવા અને પાણી ભરાવાના વિસ્તારોમાં ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોવાના દાવા કરવામાં આવે છે. પરંતુ પ્રથમ ભારે વરસાદ બાદ જ શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં રસ્તા ધસી પડવા, ભૂવા સર્જાવા અને ડામર ઊખડી જવાની ઘટનાઓ સામે આવતાં નાગરિકો પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે કે આખરે પ્રી-મોનસૂન કામગીરી થઈ ક્યાં? નાગરિકોનું કહેવું છે કે જો સમયસર ગુણવત્તાયુક્ત સમારકામ થયું હોત તો સામાન્ય વરસાદમાં જ રસ્તાઓની આવી સ્થિતિ સર્જાત નહીં.
આ ઘટનાએ જાહેર સુવિધાઓના બાંધકામમાં ગુણવત્તા અંગે નવા પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
બે-વ્હીલર ચાલકો માટે સૌથી મોટું જોખમ
ખાડાઓથી સૌથી વધુ જોખમ બાઈક અને સ્કૂટર ચાલકોને છે.વરસાદી પાણીમાં ખાડા દેખાતા નથી. પરિણામે ઘણા વાહનચાલકો સંતુલન ગુમાવી દે છે. અનેક લોકો હાથ, પગ અને માથાની ઇજાઓનો ભોગ બને છે. ઓટોરિક્ષા, સ્કૂલ બસો અને એમ્બ્યુલન્સને પણ ખરાબ રસ્તાઓના કારણે અવરજવરમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે.
પાણી ભરાવાની સમસ્યા યથાવત
મકરબા, સરખેજ, વાસણા, પાલડી, નારણપુરા, નવરંગપુરા અને શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાવાની સમસ્યા હજુ યથાવત જોવા મળે છે. પાણી ભરાતા ખાડા દેખાતા નથી અને વાહનચાલકો સીધા તેમાં ફસાઈ જાય છે. ઘણી વખત કારના ટાયર ફાટી જાય છે, બાઈક સ્લીપ થઈ જાય છે અથવા વાહનને મોંઘું નુકસાન થાય છે.
કરોડોના બજેટ છતાં પ્રી-મોનસૂન કામગીરી પર સવાલો
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દર વર્ષે ચોમાસા પહેલાં રસ્તા, ડ્રેનેજ અને વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે મોટી રકમ ફાળવે છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે AMCનું અંતિમ મંજૂર બજેટ ₹15,502 કરોડ હતું, જ્યારે 2026-27 માટે બજેટનું કદ વધારીને ₹18,518 કરોડ કરવામાં આવ્યું છે.
ચોમાસાની કામગીરી માટે AMC દ્વારા વર્ષ 2025-26માં ખાસ મોનસૂન એક્શન પ્લાન અંતર્ગત ₹841.45 કરોડના 37 વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ કામગીરીમાં વરસાદી પાણીના નિકાલ માટેની વ્યવસ્થા, ડ્રેનેજ સુધારણા અને પાણી ભરાતા વિસ્તારોમાં કાયમી ઉકેલ લાવવાના પ્રયાસોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ઉપરાંત વર્ષ 2026-27ના બજેટમાં શહેરની જૂની અને નબળી પડી ગયેલી ડ્રેનેજ લાઇનોના પુનઃવિકાસ માટે ₹115 કરોડની ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. AMCએ સ્ટોર્મ વોટર અને ડ્રેનેજ નેટવર્કને મજબૂત બનાવવા માટે આ ફંડનો ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવી છે.
વધતા શહેરી વિસ્તારને ધ્યાનમાં રાખીને 2026-27માં નવા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીના કાયમી નિકાલ માટે પણ મોટા પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરવાની યોજના છે. ખાસ કરીને બોપલ-ઘુમા અને ચાંદલોડિયા જેવા વિસ્તારોમાં સ્ટોર્મ વોટર નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે મોટી જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જ્યારે શહેરની બહાર જોડાયેલા નવા વિસ્તારોમાં કાયમી વરસાદી પાણીની લાઇનો ઉભી કરવા માટે અલગ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આખરે રસ્તા વારંવાર કેમ તૂટે છે?
શહેરી આયોજન અને સિવિલ એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ અમદાવાદમાં દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન રસ્તાઓ ઝડપથી ખરાબ થવા પાછળ અનેક તકનીકી અને વહીવટી કારણો જવાબદાર છે. રોડ નિર્માણ દરમિયાન મજબૂત સબ-બેઝ તૈયાર ન થવી, વરસાદી પાણીના યોગ્ય નિકાલ માટે અસરકારક ડ્રેનેજ વ્યવસ્થાનો અભાવ, તેમજ પાણી લાંબા સમય સુધી રસ્તા પર ભરાઈ રહેવાને કારણે રોડની સપાટી ઝડપથી નબળી પડી જાય છે. આ ઉપરાંત પાણીની લાઇન, ગટર, ગેસ પાઇપલાઇન, ફાઇબર કેબલ અને અન્ય યુટિલિટી કામો માટે રસ્તાઓ વારંવાર ખોદવામાં આવે છે, પરંતુ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ તેનું ગુણવત્તાસભર પુનઃસ્થાપન કરવામાં આવતું નથી. કોન્ટ્રાક્ટરો દ્વારા ગુણવત્તા નિયંત્રણમાં થતી બેદરકારી, ભારે વાહનોના સતત વધતા દબાણ અને સમયસર જાળવણીના અભાવને કારણે પણ રસ્તાઓનું આયુષ્ય ઘટી જાય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી રોડ નિર્માણમાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમ, કડક ગુણવત્તા નિયંત્રણ અને લાંબા ગાળાના આયોજનને પ્રાથમિકતા આપવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી દર ચોમાસે અમદાવાદના રસ્તાઓ પર ખાડાઓ, ભૂવા અને રોડ ડેમેજની સમસ્યા ફરી ફરીને સામે આવતી રહેશે.
જવાબદારી નક્કી કરવી સમયની માંગ
નાગરિકોનું કહેવું છે કે માત્ર ખાડા પુરવાથી સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવશે નહીં.રોડ બનાવનારા કોન્ટ્રાક્ટરો સામે જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ. ડિફેક્ટ લાયબિલિટી પિરિયડ દરમિયાન રોડ ખરાબ થાય તો ખર્ચ કોન્ટ્રાક્ટર પાસેથી વસૂલવો જોઈએ. સાથે જ રોડ કાપ્યા બાદ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી પુનઃસ્થાપન ફરજિયાત કરવું જોઈએ.
સ્માર્ટ સિટી માટે સ્માર્ટ રોડ પણ જરૂરી
અમદાવાદ સ્માર્ટ સિટી તરીકે વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ ઉભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પરંતુ સ્માર્ટ સિટીની ઓળખ માત્ર મોટા પ્રોજેક્ટોથી નહીં, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકને મળતી મૂળભૂત સુવિધાઓથી પણ થાય છે.જો વરસાદ પડતાં જ રસ્તાઓ તૂટી જાય, ભૂવા પડી જાય, વોક-વે ધસી પડે અને લોકો અકસ્માતના ભયમાં મુસાફરી કરે તો સ્માર્ટ સિટીના દાવાઓ અધૂરા લાગે છે.
અમદાવાદના નાગરિકો હવે તાત્કાલિક પેચવર્ક નહીં પરંતુ કાયમી ઉકેલની માંગ કરી રહ્યા છે.
સહજાનંદ કોલેજનો ખુલ્લો ભૂવો, સિંધુભવન રોડના ખાડાઓ, આનંદનગર લેકફ્રન્ટનો ધસી પડેલો વોક-વે, મકરબા ગાર્ડનનો ઉખડેલો સિન્થેટિક ટ્રેક અને શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં બિસમાર બનેલા રસ્તાઓ—આ બધી ઘટનાઓ અલગ-અલગ નથી. તે અમદાવાદના શહેરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વર્તમાન સ્થિતિનું પ્રતિબિંબ છે.
અમદાવાદના નાગરિકો વિકાસના વિરોધી નથી. તેઓ માત્ર એટલી જ અપેક્ષા રાખે છે કે કરોડો રૂપિયાના જાહેર નાણાંથી બનતા રસ્તાઓ અને જાહેર સુવિધાઓ વર્ષો સુધી ટકાઉ રહે. જો ગુણવત્તા, પારદર્શિતા અને જવાબદારીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે તો શહેરને દર ચોમાસે ખાડાઓ, ભૂવા અને તૂટેલા રસ્તાઓની સમસ્યાનો સામનો કરવો નહીં પડે.
હવે સમય આવી ગયો છે કે તંત્ર માત્ર તાત્કાલિક પેચવર્કથી આગળ વધીને લાંબા ગાળાની યોજના સાથે શહેરના રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવે. કારણ કે સુરક્ષિત રસ્તા માત્ર વિકાસનું પ્રતીક નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકના જીવન અને સલામતી સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
