સાયબર ઠગોનો નવો ખેલ!
દિલ્હી હેડક્વાર્ટરનો અધિકારી બની ફોન કર્યો, મહિલા PIને લાખોનો ચૂનો
29 August 2026 Gujarat Updates Team: સાયબર ગુનાઓથી લોકોને સાવચેત રહેવા માટે પોલીસ દ્વારા સતત જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. પરંતુ અમદાવાદમાં સામે આવેલી એક ઘટનાએ સાયબર ગુનેગારો કેવી રીતે વિશ્વાસ પેદા કરીને ભોગ બનનાર પાસેથી તબક્કાવાર પૈસા પડાવે છે તેની ચોંકાવનારી તસવીર સામે લાવી છે. સિવિલ ડિફેન્સ હોમગાર્ડ્સ સાથે ફરજ બજાવતી 45 વર્ષીય મહિલા પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર જ ઇન્સ્યોરન્સ રિફંડના નામે ચાલેલી સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બની છે. મેમનગર વિસ્તારમાં રહેતી મહિલા PI પાસેથી ગઠિયાઓએ અલગ-અલગ બહાનાં હેઠળ કુલ રૂ.5.4 લાખ જેટલી રકમ ટ્રાન્સફર કરાવી લીધી હોવાનો આક્ષેપ છે. સમગ્ર મામલે મહિલા PIએ 27 ઓગસ્ટે ગુજરાત યુનિવર્સિટી પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસે અજાણ્યા ફોન કરનારાઓ ઉપરાંત જે બેંક ખાતાઓમાં રકમ પહોંચી હતી તેના ધારકો સામે પણ તપાસ શરૂ કરી છે. તાજા અહેવાલ મુજબ પોલીસ હાલ નાણાંના ટ્રાન્ઝેક્શન અને આરોપીઓ સુધી પહોંચવાના પ્રયાસમાં છે.
એક ફોનથી શરૂ થયો આખો ખેલ
ફરિયાદની વિગતો પ્રમાણે આ કથિત સાયબર ફ્રોડની શરૂઆત 11 ઓગસ્ટે થઈ હતી. મહિલા PIને અજાણ્યા મોબાઇલ નંબર પરથી ફોન આવ્યો હતો. સામેની વ્યક્તિએ પોતે એક જાણીતી વીમા કંપનીના દિલ્હી સ્થિત હેડક્વાર્ટરમાંથી વાત કરી રહ્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું.ચોંકાવનારી બાબત એ હતી કે ફોન કરનારા શખ્સ પાસે મહિલા PIની બે ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી અંગેની ચોક્કસ માહિતી હતી. આ વિગતોના આધારે તેણે વાતચીત દરમિયાન વિશ્વાસ ઉભો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ફોન કરનારે એવો દાવો કર્યો કે તેમની પોલિસી અંગે કોઈ એજન્ટે મોટી રકમ મેળવવા માટે ક્લેમ ફાઇલ કર્યો છે. કથિત રીતે પોલિસીની રકમમાંથી 80 ટકા મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો હોવાનું જણાવી મહિલા PIને નુકસાન થવાની ભીતિ બતાવવામાં આવી હતી.
આ રીતે શરૂઆતમાં જ ‘તમારી પોલિસી જોખમમાં છે’ એવો માહોલ ઉભો કરી ભોગ બનનારને માનસિક રીતે દબાણમાં લેવાનો પ્રયાસ થયો હતો.
‘તમારા માટે ફરિયાદ કરી દઈએ’ કહી વિશ્વાસ જીત્યો
આ પછી ફોન કરનારે મદદ કરવાની ઓફર કરી હતી. તેણે મહિલા PI વતી ફરિયાદ નોંધાવી આપવાની વાત કરી અને ત્યારબાદ મેસેજ મારફતે એક Acknowledgement Number પણ મોકલ્યો હતો.આ નંબર અને પોલિસીની વિગતો મળતાં મહિલા PIને સામેની વ્યક્તિ ખરેખર વીમા કંપની સાથે સંકળાયેલી હોવાનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થયો હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવાયું છે. બીજા જ દિવસે અન્ય વ્યક્તિએ ફોન કર્યો. આ વખતે તેણે પોતાની ઓળખ કંપનીના મેનેજર તરીકે આપી હતી. આ રીતે એક જ કથિત ગેંગે અલગ-અલગ અધિકારીઓ તરીકે વાત કરી સમગ્ર પ્રક્રિયાને સત્તાવાર દેખાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાની શંકા છે.
₹10.8 લાખ પ્રીમિયમ અને ₹8.7 લાખ વ્યાજની વાત
બીજા ફોનમાં કથિત મેનેજરે મહિલા PIને કહ્યું કે તેમણે અત્યાર સુધીમાં રૂ.10.8 લાખ જેટલું પ્રીમિયમ ભર્યું છે, જ્યારે તેના પર અંદાજે રૂ.8.7 લાખ વ્યાજ જમા થયું છે.આ રીતે કુલ રૂ.19.5 લાખની રકમ બનતી હોવાનું જણાવી, જો પોલિસી બંધ કરવામાં આવે તો આ નાણાં પરત મળી શકે તેવી વાત કરવામાં આવી હતી. અહીંથી છેતરપિંડીનો બીજો તબક્કો શરૂ થયો. પોલિસી બંધ કરવાની પ્રક્રિયા માટે પહેલાં વિવિધ ચાર્જ ભરવાના રહેશે તેમ કહી મહિલા PI પાસે રૂ.99,227ની માંગણી કરવામાં આવી. મહિલા PIએ કથિત પ્રક્રિયા મુજબ આ રકમ એકસાથે નહીં પરંતુ તબક્કાવાર મોકલી હતી. તેમાં QR કોડ અને બેંક ટ્રાન્ઝેક્શનનો ઉપયોગ થયો હતો.
GSTના નામે ફરી ₹4.4 લાખની માંગણી
પ્રથમ રકમ મેળવ્યા બાદ પણ કથિત ઠગો અટક્યા નહીં. 18 ઓગસ્ટે અન્ય એક વ્યક્તિએ ફરી ફોન કર્યો અને આ વખતે GSTના નામે રૂ.4.4 લાખની માંગણી કરી.સામેની વ્યક્તિએ એવી ખાતરી આપી કે GST તરીકે ભરવામાં આવતી આ રકમ પણ આગળ જઈને રિફંડ સાથે પરત મળી જશે. રિફંડ મળવાની આશાએ મહિલા PIએ ફરીથી નાણાં ટ્રાન્સફર કર્યા. 19 અને 20 ઓગસ્ટ દરમિયાન તેમણે રૂ.50 હજાર QR કોડ મારફતે, જ્યારે આશરે રૂ.3.90 લાખ બે અલગ બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન દ્વારા મોકલ્યા હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવાયું છે. આ રીતે ગઠિયાઓએ અલગ-અલગ કારણો બતાવીને પૈસા મેળવ્યા.
હવે રિફંડની રકમ ₹24.9 લાખ થઈ!
સાયબર ઠગાઈનો સૌથી મહત્વનો તબક્કો 24 ઓગસ્ટે આવ્યો હતો.આ દિવસે ફરી એક વ્યક્તિએ પોતાને વીમા કંપનીના મેનેજર તરીકે ઓળખાવ્યો હતો. તેણે મહિલા PIને જણાવ્યું કે તેમની પોલિસીની કિંમત હવે વધીને રૂ.24.9 લાખ થઈ ગઈ છે અને આ રકમ ટૂંક સમયમાં તેમના બેંક ખાતામાં જમા થઈ જશે. આ સાંભળીને અગાઉ ચૂકવેલી રકમ પરત મળવાની આશા વધુ મજબૂત બની શકે તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. પરંતુ રકમ ખાતામાં જમા થાય તે પહેલાં ફરી એક નવી શરત મૂકી દેવામાં આવી. કથિત મેનેજરે જણાવ્યું કે પેમેન્ટ રિલીઝ કરવા માટે પહેલાં ‘ઇન્સ્યોરન્સ ઈ-એકાઉન્ટ’ ખોલવું પડશે અને તેમાં આશરે રૂ.5.10 લાખનું બેલેન્સ જાળવવું પડશે. અહીંથી મહિલા PIને સમગ્ર મામલામાં કંઈક ગડબડ હોવાની શંકા ગઈ.
નવી માંગણીએ ખોલી સાયબર ફ્રોડની પોલ
અગાઉ ચાર્જ, પછી GST અને હવે ફરી એક નવા એકાઉન્ટમાં લાખો રૂપિયા રાખવાની માંગણી થતાં મહિલા PI સતર્ક થઈ હતી.તેમણે વધુ રકમ ટ્રાન્સફર કરવાને બદલે સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કર્યો. ઉપલબ્ધ તાજી માહિતી અનુસાર, તેમણે 25 ઓગસ્ટે સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન પર ફરિયાદ કરી હતી, ત્યારબાદ 27 ઓગસ્ટે ગુજરાત યુનિવર્સિટી પોલીસ સ્ટેશનમાં સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી હતી. આ ફરિયાદના આધારે હવે પોલીસ કથિત ઠગો સુધી પહોંચવા માટે તપાસ કરી રહી છે.
બેંક ખાતાથી ગઠિયાઓ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ
પોલીસની તપાસમાં હવે માત્ર ફોન કરનારા લોકો જ નહીં, પરંતુ જે બેંક ખાતાઓમાં પૈસા જમા થયા છે તે પણ મહત્વના બની શકે છે.ફરિયાદમાં અજાણ્યા ફોન કરનારા લોકો સાથે સાથે જે બેંક ખાતાઓના ધારકોના ખાતામાં રકમ ટ્રાન્સફર થઈ હતી તેમની સામે પણ ફરિયાદ કરવામાં આવી છે. પોલીસ બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન, QR કોડથી થયેલા પેમેન્ટ અને ફોન નંબર સહિતની વિગતો તપાસી રહી હોવાનું જાણવા મળે છે. સાયબર ઠગાઈમાં ઘણી વખત સીધા આરોપીઓના બદલે અન્ય વ્યક્તિઓના બેંક ખાતાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે. તેથી તપાસમાં પૈસાની હિલચાલ મહત્વની કડી બની શકે છે.
પોલીસને જ નિશાન બનાવવું ગંભીર સંકેત
આ કેસની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે ભોગ બનનાર મહિલા પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર છે.પોલીસ અને સાયબર સેલ દ્વારા સામાન્ય નાગરિકોને વારંવાર સમજાવવામાં આવે છે કે અજાણ્યા વ્યક્તિને OTP, બેંક વિગતો, PIN કે નાણાં ટ્રાન્સફર ન કરવા. તેમ છતાં, આ કેસ બતાવે છે કે સાયબર ગઠિયાઓ હવે માત્ર સામાન્ય લોકો જ નહીં પરંતુ સરકારી અધિકારીઓ અને કાયદા અમલ કરનારા કર્મચારીઓને પણ નિશાન બનાવી રહ્યા છે.
અહીં ઠગોએ સીધું ‘તમારા ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ જશે’ એવું કહીને શરૂઆત કરી નહોતી. તેના બદલે પહેલા પોલિસીની માહિતી આપી વિશ્વાસ ઊભો કર્યો, પછી મોટી રકમ પરત મળવાની વાત કરી અને ત્યારબાદ નાની-મોટી પ્રક્રિયાના ખર્ચના નામે તબક્કાવાર પૈસા પડાવ્યા. આ પ્રકારની છેતરપિંડીમાં ‘પહેલા થોડા પૈસા ભરો, પછી મોટી રકમ મળશે’ જેવી માનસિકતા ભોગ બનનાર માટે સૌથી મોટો જોખમ બની શકે છે.
‘રિફંડ’ના નામે પૈસા માંગવામાં આવે તો સાવધાન
વીમા પોલિસી, બેંક રિફંડ, ટેક્સ રિફંડ અથવા ઇન્વેસ્ટમેન્ટની રકમ પરત અપાવવાના નામે જો કોઈ અજાણ્યો વ્યક્તિ ફોન કરે તો તેની ઓળખની સ્વતંત્ર રીતે ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.ખાસ કરીને કોઈ વ્યક્તિ ફોન પર કહીને GST, processing fee, release charge, verification fee અથવા account balanceના નામે પૈસા માંગે તો સાવધાની રાખવી જોઈએ. સત્તાવાર કંપનીના નામે ફોન આવ્યો હોવાનો દાવો પૂરતો પુરાવો નથી. કથિત અધિકારી પાસે પોલિસીની સાચી માહિતી હોય તો પણ તે વ્યક્તિ ખરેખર કંપનીનો જ કર્મચારી છે એવું માનવું જોખમી છે.
QR કોડ પણ બની શકે છે છેતરપિંડીનું સાધન
આ કેસમાં QR કોડ મારફતે પણ નાણાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હોવાનું ફરિયાદમાં સામે આવ્યું છે.ઘણા લોકો QR કોડને માત્ર ‘પૈસા મેળવવાનું સાધન’ માને છે. પરંતુ QR કોડ સ્કેન કરીને પેમેન્ટ કરવું એટલે ઘણી વખત પોતાના ખાતામાંથી રકમ મોકલવી. આથી કોઈ અજાણી વ્યક્તિ ‘રિફંડ મેળવવા માટે QR કોડ સ્કેન કરો’ કહે તો તરત જ સાવચેત થવું જોઈએ.
સાયબર ફ્રોડમાં સમય સૌથી મહત્વનો
આ કેસમાંથી સામાન્ય નાગરિકો માટે સૌથી મોટો બોધપાઠ એ છે કે જો ભૂલથી પણ નાણાં ટ્રાન્સફર થઈ જાય તો શરમ કે ભય રાખીને ચૂપ ન રહેવું.વહેલી તકે સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરવાથી ટ્રાન્ઝેક્શન અંગે જરૂરી કાર્યવાહી માટે સમય મળી શકે છે. મહિલા PIએ નવી માંગણી પર શંકા જતા આગળની રકમ આપવાનું અટકાવ્યું અને ત્યારબાદ ફરિયાદ તરફ વળ્યા હતા. હવે પોલીસની તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો એ રહેશે કે આ સમગ્ર નેટવર્ક પાછળ કોણ છે, પૈસા ક્યાં ગયા અને ફોન કરનારા શખ્સોની ઓળખ કેવી રીતે થાય છે.
મોટી રકમની લાલચ, નાની-નાની ચૂકવણી અને અંતે મોટું નુકસાન
આ સમગ્ર કથિત ફ્રોડની રીત પર નજર કરીએ તો શરૂઆતમાં રૂ.19.5 લાખ પરત મળવાની વાત, પછી રૂ.24.9 લાખ મળવાની ખાતરી અને વચ્ચે અલગ-અલગ ચાર્જ તથા GSTના નામે ચૂકવણી કરાવવાની પેટર્ન જોવા મળે છે.અર્થાત્, ગઠિયાઓએ એક જ વખત મોટી રકમ માંગવાને બદલે અનેક તબક્કામાં વિશ્વાસ કેળવી નાણાં પડાવ્યા હોવાની ફરિયાદ છે. આ પ્રકારના કેસોમાં ‘હવે છેલ્લી ચુકવણી કરો અને આખી રકમ મળી જશે’ જેવી વાત ભોગ બનનારને સતત વધુ પૈસા ચૂકવવા પ્રેરિત કરી શકે છે. અમદાવાદની આ ઘટના ફરી એકવાર ચેતવણી આપે છે કે સાયબર ગુનેગારની ઓળખ તેના ફોન પરની ભાષા, હોદ્દો કે આપેલી માહિતીથી નહીં, પરંતુ સત્તાવાર ચકાસણીથી જ કરવી જોઈએ.
પોલીસ હવે સમગ્ર મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને કથિત ગઠિયાઓ સુધી પહોંચવા માટે બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન તથા અન્ય ડિજિટલ પુરાવાઓની કડીઓ જોડવામાં આવી રહી છે.
અમારી WhatsApp ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
અમારી Telegram ચેનલ માં જોડાવો : Click karo
આ પણ વાંચો :
આ આર્ટિકલને તમારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા નીચેના આઈકોન પાર ક્લિક કરો.
